Búginde turmystyq qatty qaldyqtardy kádege jaratyp, ekinshi shıkizat retinde paıdalanýdy jolǵa qoıǵan elder sapaly qoqys úshin talasatynyn buǵan deıin de jazǵan edik. Shyn máninde, óz qoqysy ózine jetpeı, ózge memleketterden tasıtyn memleketter bar. Al bizdiń Almaty qalasynda Polısııa departamenti qoqysty kez kelgen jerge tastaǵan turǵyndarǵa aıyppul salý jóninde sheshim qabyldap jatyr.
Endigi jerde almatylyqtarǵa kólemi úlken turmystyq qaldyqtardy shyǵarý úshin mamandandyrylǵan uıymdarǵa habarlasýǵa nemese ózderi qaldyqtardy tıisti jerge aparýyna týra keledi. О́ıtkeni megapolıste kólemi úlken, eski jıhazdar, synǵan turmystyq tehnıka, qurylys qaldyqtary, sondaı-aq qaptamalar, plastıkalyq bótelkeler sııaqty qoqystardyń kóbeıe túsýi kádimgideı máselege aınalyp keledi.
Turmystyq qaldyqtardy ońdy-soldy laqtyrý tek konteınerlik alańdarǵa ǵana tán emes, sonymen qatar qoǵamdyq oryndardyń da sánin ketirip, qalanyń sanıtarlyq jaǵdaıyna kesirin tıgizip otyr. Sondyqtan quzyrly mekemeler osy máseleni shyndap qolǵa alyp, bıyl 16 qyrkúıekten bastap Almatyda abattandyrý salasyndaǵy keleńsizdikpen kúresti kúsheıtýge kiristi.
Qysqasy, kólemdi qoqystardy, bótelke, qaptama sııaqty qaldyqtardy kósheniń kez kelgen jerine laqtyrǵany úshin aıyppul salynady. Osy oraıda qalalyq Ekologııa jáne qorshaǵan ortany qorǵaý basqarmasy Polısııa departamentimen birlesip, tártip buzýshylardy anyqtaýǵa baǵyttalǵan birlesken reıdter júrgizbek.
Buǵan qosa turmystyq qaldyqtar zańsyz jıi tógiletin jerlerge beınebaqylaý kameralary ornatylady. Sonymen qatar tártip saqshylary stıhııalyq oryndarda ruqsatsyz syrtqy jarnamany ornalastyrý jaǵdaıyna basa nazar aýdarmaq. Máselen, bıylǵy qyrkúıek aıynan beri Kommýnaldyq ınfraqurylymdy damytý basqarmasy júrgizgen tekserý nátıjeleri megapolıs kóshelerindegi qosymsha qural-jabdyqtar men resýrstardy qajet etetin, qoqys jáshikteri aýzy-murnynan shyǵyp jatqan 52 aýmaqty anyqtady. Sondyqtan sanıtarlyq tazalyqty kúsheıtý maqsatynda dızaın-kod boıynsha jańa keń qoqys jáshikterin satyp alý, sondaı-aq qosymsha tazartý, patrýldik marshrýttaryn iske qosý josparlanyp otyr.
Qazirgi tańda qalada 33 myńǵa jýyq qoqys jáshikteri bolsa, tazalyq jumystaryna 1 300-deı adam tartylyp, myńnan asa tehnıka jumyldyrylǵan. Qalaı desek te, iri kólemdi kóshe qaldyqtaryn tıisti orynǵa tastamaý jurt kóp jınalatyn oryndardyń lastanýyna ǵana emes, qoqys jınaıtyn kompanııalardyń jumys yrǵaǵyna da kesirin tıgizedi. Mysaly, kóshe qoqystary trotýarlar men joldardy shashyp qana qoımaı, aryqtardy da biteıdi, eski jıhaz, synǵan tehnıka qoqys tasıtyn nyǵyzdaǵyshtardyń jumysyn qıyndatady.
Endigi jerde «Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly» Kodeksiniń 505-babyna sáıkes, abattandyrý erejelerin buzǵan jeke tulǵalarǵa – 20, shaǵyn bıznes jáne kommersııalyq emes uıymdarǵa – 30, orta kásipkerlik sýbektilerine – 40, iri kásipkerlik sýbektilerine 100 AEK kóleminde aıyppul salynbaq.
Buǵan qosa qalanyń sanıtarlyq jaǵdaıy men sánin qashyrmaý maqsatynda 2024-2025 jyldary 2 myńnan asa jańa konteıner ornatý josparlanǵan. Qalanyń dızaın kodyna sáıkes keletin kólemdi konteınerler aýmaqtyń jaǵymsyz ıisterin azaıtyp, qustar men qańǵybas haıýandardyń kirýine kedergi keltiredi.
Osy oraıda Almatyda tolyp turatyn qoqys jáshikterin tazalaý úshin qosymsha patrýl engizilgenine toqtala ketý kerek. Osylaısha, «Almaty – bizdiń ortaq úıimiz» qalalyq naýqany men «Taza Qazaqstan» respýblıkalyq baǵdarlamasy aıasynda qoqys jáshikterin tazalaýdy baqylaýdyń jańa amaldary jasalyp jatyr.
ALMATY