«Seniń ákeń jaqsy edi jambas jegen, Jaqsydan jaman týsa ońbas degen» bolyp keletin shýmaq erterekte el ishin qydyryp júretin. О́ıtetini, qazaqta tabaq tartý, qaı músheni kim ustaýy tıis syndy joralǵylar aıaqasty qalmaıtyn edi ǵoı. Al tıisti jilik, múshe ıesin tappaı qaldy eken nemese usynýshy durys úlestirmese, dastarqan basyndaǵy biletinder álgindeı shýmaqtardy mysalǵa keltirip, sózben qoıyp qalatyn. Aıypty jan alaqandaı dastarqan basynda kirerge tesik tappaıdy uıattan. Jambas súıektiń qadirli jandarǵa tartylatyny joǵarydaǵy joldardan belgili emes pe?
Al bas she? Áýelgi múshe bas emes pe? Onyń jambastan buryn júretini belgili. Úlkender jaǵy bas tartpady nemese bas ustatpady dep renjisip, tipti ketiskenin talaı estigenbiz. Burynyraqta bas úshin bas ketetin jaǵdaılar oryn alǵanyn bilemiz. Aýyl aqsaqaldaryn dámge shaqyrǵanda, eldiń jasy men joly úlkenine bas ustatady. Sondaı bir qonaqta bolsa kerek, bir rýdyń jasy hám joly úlkeni «basty maǵan ustatpadyń» dep dastarqannan turyp ketipti. Shynymen joly úlken be, álde odan da qadirli bireý boldy ma, kiná et týraýshydan ketti me – ol jaǵyn anyq bile bermeımin. Úı ıesi bastaǵan qonaqtar yńǵaısyzdanyp, sońynan shyǵyp qaıtarmaq bolsa, álgi aqsaqal atyna minip ketip barady eken. «Aqsaqal toqtańyz» dese de qaıyrylmaı qoıǵan soń, úı ıesi atyna mine sap alyp qalmaq bolsa, ana kisi jetkizbeı shaba jónelipti. Sóıtip, shaýyp bara jatqanynda, astyndaǵy at súrinip ketip, ana kisi jazym qushqany týraly áńgime estigem. О́tirik shyǵar dep qaıyra surap, naqtylap sońyna da jetkenmin. Ras eken.
Bertinde toıǵa barǵan bas quda «bas qaıda?» dep álekke salǵanyn bilemin. Bas tartylmaı qalǵan ba, álde jańylysyp basqa bireýge ustatyp qoıdy ma, bilmeımin. Áıteýir bas qudaǵa bas tımeı, qyrǵyn salǵan ǵoı. Zorǵa toqtatypty týysqandary. Endi qazir bas ustaıtyn kisi tappaısyz. Qarııalar, bolmasa orta jastan asqandar bastan shoshıdy. Áketshi ári demeıdi, biraq soǵan jaqyndap qalǵanyn baıqap qalyp júrmiz. Tipti bas tartyp jatyr ma, joq pa, ony da elemeıdi. Negizi bas tartylmasa, mal soıyp, asa qurmet kórsetpegenin bildirse de, muny qoıa bereıik. Sebebi, baıaǵydaı emes, bireýde jaǵdaı bar, bireýde joq bolýy múmkin. Malǵa qaraǵan zaman emes, ýaqyt ta tyǵyz. Al usynǵan basty qaıtaryp, uıatty qylǵanǵa ne deýge bolady. Birinshiden, alpystan assa da, beti jyp-jylmaǵaı, kelip qalǵan qarttyqty moıyndaǵysy kelmeıtin sııaqty. Eń qaýiptisi de osy. «Qartaımaıtyn saıtan ǵoı dep pe eń?» dep otyratyn úlkender. Saıtan ǵana qartaımaıdy. Osy turǵydan qarasaq, sumdyq qorqynyshty.
Ekinshiden, jaýapkershiliginen qashý shyǵar. Bas ustaǵan soń, soǵan saı paıymy men tanymy, áńgimesi, qylǵan isi, orny bolýy kerek emes pe? Karta oınap júrip qalaı qartaıǵanyn bilmeı qalǵandar az ba? Basty ustaǵan soń, onyń kóz-qulaǵyn, tili men tańdaıyn, taǵysyn-taǵylaryn aıyryp, árkimge jolyna qaraı úlestirý bar. Onan soń mıy men jyly-jumsaǵynan mıpalaý jasap, dastarqandaǵylarǵa az-azdan aýyz tıgizýi kerek. Muny bilmese ne dep ustaıdy ol basty? Bas ustaǵan ekensiń bata berýge mindettisiń. Osynyń bárinen qashqan soń amalsyz «ákem tiri» dep jylmyraıyp otyrmaı qaıtsin?