Qazaq rýhanııaty kópten kútken irgeli eńbekpen tolyqty. Ol – Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy tarapynan ázirlengen Islam ensıklopedııasy. Keshe múftııatta atalǵan súbeli eńbektiń alǵashqy tomynyń tusaýkeseri ótti.
QMDB tóraǵasy, Bas múftı Naýryzbaı qajy Taǵanulynyń aıtýynsha, qazir dinı málimet izdegen adamǵa ınternette aqparat jeterlik. Adamdar kóbine keregin ýıkıpedııa bazasynan izdeıdi. Alaıda ǵalamtordaǵy málimettiń bári shynaıy, aqıqat deýge kelmeıdi. Sonyń ishinde Islam dinine qatysty derekter az, bar derektiń ózi kúmándi. Sondyqtan qazaq tilinde jaryq kóre bastaǵan bul Islam ensıklopedııasy osy olqylyqtyń ornyn toltyrýǵa baǵyttalǵan. Buıyrsa, aldaǵy ýaqytta ensıklodepııanyń jalpy sany bes tomyn shyǵarý kózdelip otyr.
Kitaptyń tanystyrylymynda sóz sóılegen N.Taǵanuly elimizge belgili 50-ge jýyq ǵalymnyń basyn biriktirgen jumys toby qurylǵanyn, Islam tarıhy men órkenıeti, mádenıeti men ádebıeti, sonymen qatar kúlli musylman halqyna ortaq uǵymdar men ataýlar qamtylǵanyn atap ótti. Uly dala tósindegi Islam tarıhynan bastap (Qarahan memleketi, Altyn Orda, Qazaq handyǵy, Alashorda úkimeti, Keńes zamany jáne Táýelsiz Qazaqstan), qazaq topyraǵynan shyqqan tarıhı tulǵalar, din qaıratkerleri, qasıetti jerler men kıeli mekender týraly maǵlumattar da engizilgen. Qazaqtyń dinı-aǵartýshylyq salasynda óz izin qaldyrǵan ahýndar, ıshandar, qazılar, múftıler, ımamdar da qamtyldy. Bas múftı ensıklopedııada negizinen qazaq halqyna qatysy bar ıslamı málimetter toptastyrylǵanyn atap ótti.
«Bul eńbekte qamtylǵan jáne aldaǵy ýaqytta qamtylatyn barlyq materıal kelisimshart negizinde halyqaralyq ýıkıpedııa bazasyna usynylady. Jas zertteýshilerdiń kómekshi quraly retinde osy saladaǵy irgeli zertteýlerge negiz bolady. Sondaı-aq qazaq tarıhy men mádenıetindegi ıslamnyń orny shynaıy dáıekter men naqty derekter negizinde tolyq júıelenip, bir izge túsedi», dedi Bas múftı.
Eńbektiń tanytymyna arnalǵan is-sharada Prezıdent keńesshisi, akademık Baýyrjan Omarov, akademık Ǵarıfolla Esim, memleket qaıratkeri Oralbaı Ábdikárimuly, qoǵam qaıratkeri, jazýshy Jabal Erǵalıev, «Qazaq gazetteri» seriktestiginiń bas dırektory, akademık Dıhan Qamzabekuly, Din isteri komıtetiniń tóraǵasy Erjan Núkejanov, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Aıgúl Ismaqova, ózge de esimi elge belgili qonaqtar sóz alyp, jańa eńbekke qatysty oılary men usynystaryn ortaǵa saldy.