Premer-mınıstr Oljas Bektenov pen О́zbekstannyń Premer-mınıstri Abdýlla Arıpov Samarqand qalasynda ótip jatqan «О́zbekstan – Qazaqstan» IV óńiraralyq forýmyna qatysty.
Eki el prezıdentteri qol jetkizgen ekijaqty taýar aınalymyn arttyrýda ýaǵdalastyqtardyń júzege asyrylý barysy qaraldy. О́nerkásiptik kooperasııa, sý, energetıka, tranzıt jáne kólik, gaz salalaryndaǵy ózara is-qımyl máseleleri talqylandy.
О́zbekstan Qazaqstannyń Ortalyq Azııadaǵy negizgi saýda seriktesi sanalady. Bıylǵy segiz aıdyń qorytyndysyna sáıkes eki el arasyndaǵy ózara saýda kólemi 2,5 mlrd dollardy qurady. Oljas Bektenov saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytýǵa jáne ózara ınvestısııa úshin qolaıly jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan sharalardy keńeıtý qajettigin atap ótti.
«Qazaqstan men О́zbekstannyń barlyq baǵytta birlesken jumysynyń keleshegi zor. Buǵan, eń aldymen, memleketter basshylary Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev pen Shavkat Mıromonovıch Mırzııoev arasyndaǵy senimdi saıası dıalog yqpal etip otyr. Astanada ótken bıznes-forým aıasynda qol qoıylǵan 7 mlrd dollar kólemindegi ınvestısııalyq kelisimder men kommersııalyq kelisimsharttar aıtarlyqtaı úles qosady. Búgingi kezdesý jańa iri jobalardy júzege asyrýdyń bastaýy bolyp, búkil Ortalyq Azııa aımaǵynyń turaqty ekonomıkalyq damýyna zor úles qosatynyna senimdimin», dedi O.Bektenov.
Munaı-hımııa, metallýrgııa, avtomobıl, ındýstrıaldyq, azyq-túlik, hımııa jáne farmasevtıka salalarynda úlken eksporttyq áleýet bar. Qazaqstan О́zbekstanǵa jalpy qosylǵan quny joǵary otandyq taýarlardyń 40 túri boıynsha quny 550 mln dollardan asatyn eksporttyq jetkizilimder kólemin arttyrýǵa daıyn.
О́zbekstan Premer-mınıstri Abdýlla Arıpov búginde eki el arasyndaǵy qarym-qatynastyń basym baǵyty óńiraralyq yntymaqtastyqty damytý bolyp otyrǵanyn atap ótti.
«Keıingi 7 jylda О́zbekstan men Qazaqstan arasyndaǵy ózara taýar aınalymy 2,5 esege jýyq ósip, ótken jyly 4,4 mlrd dollarǵa jetti. Búginde О́zbekstanda Qazaqstan kapıtalynyń qatysýymen 1 myńnan astam kásiporyn jumys isteıdi. Shekaralas óńirler bir-birimen – Qaraqalpaqstan Respýblıkasy Mańǵystaý oblysymen, Tashkent Túrkistan oblysymen, Naýaı Qyzylorda oblysymen tikeleı ári tyǵyz baılanys ornatqan. Bizdiń basqa aımaqtarymyz da baılanystardy dáıekti túrde nyǵaıtyp, saýda-sattyq jáne ónerkásiptik kooperasııany damytyp keledi. Bul rette áli iske asyrylmaǵan úlken áleýet bar», dedi A.Arıpov.
Forým barysynda ınvestısııa kólemi 3,4 mlrd dollardy quraıtyn 74 birlesken jobany iske asyrýdy jáne 14,6 myń jumys ornyn qurýdy kózdeıtin ónerkásiptik kooperasııany damytýǵa erekshe nazar aýdaryldy. Onyń ishinde Qazaqstan aýmaǵynda 65 kásiporyn ashý josparlanýda, bul elimizde 13,6 myń jańa jumys ornyn qurýdy qamtamasyz etedi. Búginde elimizde 9, О́zbekstanda taǵy 3 birlesken joba júzege asyryldy. Bul jalpy 4,8 myń jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik berdi. Qazaq-ózbek ónerkásiptik kooperasııasy yntymaqtastyǵyna mysal retinde Qostanaıdaǵy «Chevrolet Onix» avtomobılderiniń shaǵyn toraptyq óndirisin, Sarandaǵy turmystyq tehnıka shyǵaratyn zaýytty, Shymkent qalasyndaǵy jáne Túrkistan oblysyndaǵy tigin jáne jip ıirý-toqý fabrıkalary, Angrendegi avtoklavty gaz-beton óndirisi jáne basqa da óndiris oryndary jatady. «Ortalyq Azııa» halyqaralyq ónerkásiptik kooperasııa ortalyǵyn qurý eki el úkimetteriniń birlesken jumysyna jańa serpin bermek. Munda «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha qyzmetter engizilip, kásipkerler úshin salyqtyq, kedendik jeńildikter men basqa da artyqshylyqtar qarastyrylǵan.
Sonymen qatar kólik-logıstıkalyq áleýetti damytý máseleleri talqylandy. О́zbekstan taýar aınalymynyń 50%-dan astamy Qazaqstan aýmaǵy arqyly tranzıtpen ótedi. Ártúrli kólik túrimen 18 baǵyt boıynsha jolaýshylar tasymaly rettelgen. Bul baılanystardy odan ári tereńdetý úshin jańa múmkindikter ashady.
«О́zbekstan – Qazaqstan» IV óńiraralyq yntymaqtastyq forýmy, iskerlik forým sheńberinde quny 352 mln dollardan asatyn 76 qujatqa qol qoıyldy. Onyń ishinde joǵary deńgeıde qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardyń júzege asyrylýyn jedeldetý jónindegi Tájirıbelik is-sharalar jospary bar. Qujat energetıka, taý-ken ónerkásibi, geologııa salalaryndaǵy birlesken jobalardy júzege asyrýdy kózdeıdi. Sondaı-aq Qazaqstan men О́zbekstan aımaqtary arasynda saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq jáne mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimderge qol qoıyldy.