Túrkistan oblysy fermerleri shetelden keletin arzan qyzanaq saldarynan bankrot bolýdyń aldynda tur. Dıqandardyń sózinshe, naryqty Qytaı men Túrikmenstannan tasymaldanǵan ónimder basyp alǵandyqtan, otandyq kókónister baǵa básekesine tótep bere almaı jatyr, dep habarlaıdy Egemen.kz.
KTK arnasynyń jazýynsha, ásirese Saryaǵash aýdanynyń sharýalary qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan. Aýdanda eki myńǵa jýyq sharýashylyq 400 gektar aýmaqta jylyjaı qyzanaǵyn ósiredi. Alaıda fermerler ónimderin ótkize almaı, shyǵynǵa ushyrap otyrǵandaryn aıtady.
Dıqan Nursultan Qýanyshbaevtyń aıtýynsha, qoımada 15 tonna qyzanaq jınalyp qalǵan. Eger bir apta ishinde satylmasa, ónim jaramsyz bolyp, sharýashylyq tolyq shyǵynǵa batýy múmkin. Onyń sózinshe, qazirgi shyǵyn kólemi 25 mıllıon teńgege jaqyndaǵan.
Qazir Shymkent bazarlarynda qytaılyq qyzanaqtyń kelisi 350 teńgeden satylyp jatyr. Al jergilikti ónimniń baǵasy shamamen 550 teńge. Dıqandardyń pikirinshe, satyp alýshylar dál osy 200 teńgelik aıyrmashylyqqa baılanysty ımporttyq ónimdi tańdaıdy.
Jylyjaı ıeleri óndiris shyǵynynyń óte joǵary ekenin aıtady. Bir gektar jylyjaıdy ustaýǵa shamamen 500 tonna kómir jumsalady. Budan bólek jumysshylardyń jalaqysy, elektr energııasy, tyńaıtqysh pen kóshet shyǵyndary bar. Sonyń saldarynan otandyq qyzanaqtyń ózindik quny bir kelige 450-460 teńgege deıin jetedi.
Reseıden ákelingen qyzanaqtan vırýs anyqtaldy
Fermerler ımporttyq ónimderdiń sapasy men dámi tómen ekenin de alǵa tartty. Sonymen qatar olar shekaradaǵy fıtosanıtarlyq baqylaýǵa qatysty kúmán týdyrady. Jylyjaı fermerleri qaýymdastyǵynyń ókilderi syrttan aýrý juqtyrǵan kókónister kelýi múmkin ekenin aıtyp, birneshe ret másele kótergenderin jetkizdi.
Al Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi baǵa eń aldymen tutynýshy úshin qoljetimdi bolýy tıis ekenin málimdedi. Vedomstvo dereginshe, ımporttyq qyzanaq el naryǵynyń tek 7 paıyzyn ǵana qamtıdy. Sonymen birge mınıstrlik jergilikti fermerler eldi tolyq qamtamasyz etýge jáne turaqty baǵa usynýǵa kepildik berse, usynystardy qarastyrýǵa daıyn ekenin aıtty.
Qazir dıqandar qaryzdaryn jabý úshin ónimderin kem degende ózindik qunymen satýǵa tyrysyp jatyr. Olardyń aıtýynsha, jaǵdaı ózgermese, kelesi maýsymda kóptegen jylyjaı sharýashylyqtary jumysyn toqtatýy múmkin.
Aıta keteıik, Túrkistan oblysynyń Jetisaı aýdanyndaǵy sharýalar bıylǵy alǵashqy qaýyn ónimin jınaı bastady.
Fermerlerge bordaqylaý alańdaryn damytý úshin jyldyq 5%-ben jeńildetilgen nesıe berý bastaldy.