Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Ádiletti Qazaqstan: quqyq tártibi, ekonomıkalyq órleý, qoǵamdyq optımızm» Joldaýynda «Áýe habtaryn damytý – óte mańyzdy mindet» dedi. Elimizdiń áýe keńistigi arqyly jyl saıyn 150 myń tonnaǵa jýyq júk tasymaldanatynyn aıta kele, aldaǵy tórt jylda bul kórsetkishti eki ese ulǵaıtý jóninde pármen berdi.
Prezıdenttiń «Áýejaılarymyzdyń júk tasymaldaý múmkindigin arttyrý úshin barlyq jaǵdaıdy jasaý kerek» degen tapsyrmasyn Qaraǵandy áýejaıy kópke sozbady. Bıyl «Saryarqa» áýejaıy bazasynda «CargoHubKaraganda» mýltımodaldy áýe haby qurylady. Budan keler ıgilik – júk tasymaly edáýir ulǵaıyp, halyqaralyq logıstıka múmkindigi artady.
Qaraǵandy áýejaıynyń júk áýe haby retinde áleýeti ájeptáýir. Elimizdegi áýejaılar ishinde júk tasymaldaý boıynsha Almatydan keıingi oryn osy «Saryarqaǵa» tıesili.
«Biz júk ushaqtarynyń tehnıkalyq qonýyna jaǵdaı jasap otyrmyz. Sol arqyly operatorlar tartamyz. Ushaqtar osynda qonyp, janarmaı quıady, ekıpajdaryn aýystyrady, shaǵyn tehnıkalyq qyzmet kórsetiledi. Júk tasymaldaý salasynda 10 jyldan asa jumys istep kelemiz», deıdi «Saryarqa» áýejaıynyń basqarma tóraǵasy Rýslan Ǵabbasov.
«Saryarqa» áýejaıynyń júk tasymalyna áýeli ornalasqan orny tıimdi. Ońtústik-shyǵys Azııa elderinen Eýropaǵa aparatyn eń qysqa jol dál osy Qaraǵandy ústimen ótedi. Júk óńdeý jyldamdyǵy, baǵa arzandyǵy men qyzmet sapasynyń joǵarylyǵymen de erekshelenedi. Áýejaı búgingi kúni Ekvador, Nıderland, Belgııa, Ońtústik-shyǵys Azııadan elektronıka, avtokólik pen azyq-túlik, basqa da túrli taýar tasıtyn reısterge qyzmet kórsetedi. Munymen qosa, áýejaıǵa Ekvadordan gúl tıelgen 3 reıs, Amsterdamnan 1 reıs, Belgııadan 1 reıs keledi. Halyq tutynatyn taýar jetkizýshi Gonkongten de reıs bar. Apta saıyn Eýropa men Izraılden jetkizilgen 5 tonna ónim óńdeledi. Ásirese kókónis pen jıdektiń túr-túri bar.
Áýejaı áleýeti artyp, joǵaryda atap ótken joba jemisti júzege assa, basqa salalarǵa da oń serpin berer edi. Atap aıtsaq, júk kóligimen tasymaldaý jolǵa qoıylady. Ekıpaj músheleri aýysym kezde aıaldaıtyn qonaqúı salynady. Sáıkesinshe, áýejaı qyzmetkerleriniń jalaqysy ósedi.
Burynyraqta Qaraǵandyda gúl satatyn 200 núkte bar edi. Qazir olardyń sany 700-ge jetti. Buǵan birden bir sebep – áýejaıdyń 2015 jyldan beri gúl qabyldaı bastaýy. Joǵaryda atap ótkenimizdeı, gúl tasıtyn reıs kóp. Bastysy, jyldam jetkizedi, baǵasy da tıimdi. Áýejaı aýmaǵynda ornalasqan «Karagandy technical center» JShS qoımaǵa apta saıyn 5 bortpen 400 tonnaǵa deıin gúl qabyldaıdy. Qoıma meńgerýshisi Arman Nurmaǵambetovtiń aıtýynsha, gúl apta saıyn jáne aıyna eki ret Gonkongten túrli jabdyq keledi.
«Qoımalardaǵy temperatýra rejimi – júktiń saqtalý rejimine qaraı –2 gradýstan +20 gradýsqa deıin. Qoımaǵa kelip túsetin gúlder suryptalady, kedendik tazalaýdan ótip, bir kúnniń ishinde elimizdegi basqa qalalarǵa, TMD elderine jóneltiledi. Jergilikti kásipkerler de gúldi osy jerden alady», deıdi Arman Jarkenuly.
Áýejaıdyń damýy óńir ekonomıkasyna da oń áserin beredi. Qazir ınfraqurylymdy arttyrýdyń qamyna kirisken.
«Keıingi jyldary ınfraqurylymdy belsendi túrde jetildirip jatyrmyz. Ushý-qoný jolaǵy men jolaýshy ushaqtaryna arnalǵan turaq oryndaryn jóndedik, zamanaýı jabdyqtar satyp alyp, júkterdi óńdeý jyldamdyǵyn arttyrý maqsatynda bilikti kadrlardy tarttyq. Bul baǵyttaǵy jumystar áli de jalǵasady», deıdi basqarma tóraǵasy.
Joǵaryda atap ótken joba sátti júzege assa, jylyna óńdeletin júktiń kólemi 15 myń tonnadan 200 myń tonnaǵa deıin ósedi. Bes-alty jyldyń ishinde 2 000-ǵa jýyq jańa jumys orny ashylady. Sáıkesinshe, Ekvadordan tikeleı júk reısterin ashý arqyly halyqaralyq saýda damıdy. Aptasyna júk ushaqtary 100 reıske deıin kóbeıedi. Ushý-qoný jolaǵyn jóndep, jolaýshylar termınalyn qaıta jańartý, júk termınalyn salyp, marshrýttyq jelini keńeıtý áýejaı múmkindigin eseleı túspek.
Jalpy, «Saryarqa» áýejaıy jylyna 320 myńǵa jýyq jolaýshyǵa qyzmet kórsetedi.
Qaraǵandy oblysy