Shý qalasynda ornalasqan «Jibek joly» arnaıy ekonomıkalyq-ındýstrııalyq aımaǵynda aldaǵy jyldary ondaǵan joba júzege asyrylady. Solardyń birin «Samuryq-Qazyna» aksıonerlik qoǵamy men qytaılyq «SANY Renewable Energy» kompanııasy qolǵa alyp otyr. Kúni keshe múddeli taraptardyń basshylary jel elektr stansasyna qajetti bólshekterdi shyǵaratyn zaýyttyń irgetasyn qalady.
«Samuryq-Qazyna» AQ basqarma tóraǵasy Nurlan Jaqypovtyń aıtýynsha, Ortalyq Azııada alǵash bizdiń elde salynatyn zaýytta jel elektr stansalaryna qajetti gondolalar, kúpshekter men munaralar jáne ózge de qajetti bólshekter shyǵarýǵa basymdyq berilmek. Jańa kásiporyn qurylysy kelesi jyldyń sońyna deıin aıaqtalady. Joba quny – 114 mln dollar.
«Jańadan boı kóteretin zaýytta 300-den astam jańa jumys orny qurylady. Jobany der kezinde paıdalanýǵa berý úshin tikeleı sheteldik ınvestısııa tartylǵanyn aıta ketken jón. Zaýytty salý úshin Qazaqstannyń damý ınstıtýttarynan eshqandaı qaryz almaımyz. Bul joba eki tarap úshin de tıimdi ekenine daý joq. Jergilikti jerdegi óndiris deńgeıi artyp, keminde 30 paıyzdy quraıdy. Sol úshin de «SANY RE» kompanııasy R&D zertteý ortalyǵyn ashýǵa qulshynyp otyr», deıdi Nurlan Jaqypov.
Derekterge júginsek, joba aıasynda boı kóteretin zaýyt Qazaqstan aýmaǵyndaǵy jel elektr stansalaryn qajetti bólshektermen qamtamasyz etip qana qoımaı, olardy Ortalyq Azııadaǵy kórshiles elderge eksportqa shyǵarýdy kózdep otyr. О́ıtkeni kerekti qural-jabdyqtarǵa ózge memleketter tarapynan qyzyǵýshylyq bar.
Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń ári berik ekonomıkalyq baılanystyń arqasynda qolǵa alynǵan joba arqyly jańartylǵan energııa kózderin óndirýdiń múmkindigi arta túspek. Zaýyttyń irgetasyn qalaý rásiminde sóz sóılegen óńir basshysy Erbol Qarashókeev baıandy bastamanyń óńir úshin ǵana emes, tutas elimiz úshin tıimdiligi mol ekenin tilge tıek etti.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen jáne Úkimettiń qoldaýymen óńirde birqatar ınvestısııalyq joba qolǵa alynyp, iri óndiris oryndary ashylyp jatyr. Sonyń biri – «SANY RE» kompanııasynyń jel generatorlaryn qurastyratyn zaýyt qurylysy. Bul joba oblystyń joǵary ınvestısııalyq áleýetin rastap, turaqty damýy men ekologııalyq taza tehnologııalardy paıdalanýy negizgi baǵytymyz ekenin kórsetip otyr.
Jambyl óńiri elimizde jańartylatyn energııa kózderin damytý salasynda kóshbasshyǵa aınalǵany málim. Búgingi tańda oblysta jalpy qýaty 571,3 megavatty quraıtyn 22 joba iske asty. Al keıingi úsh jylda Sarysý aýdanynda jalpy qýaty 200 megavat bolatyn «Jańatas» jáne «Shoqpar» jel elektr stansalary sekildi iri jobalar iske qosyldy.
«Jibek joly» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda iske asyrylyp jatqan jańa jobalardyń ınvestısııalyq artyqshylyqtaryna tolyq kólemde qoldaý kórsetiledi. Olar korporatıvtik tabys, jer, múlik salyǵynan jáne shetelden qural-jabdyqtardy tasymaldaý barysynda baj salyǵynan tolyǵymen bosatylady. Bul ınvestorlar úshin úlken jeńildik dep sanaımyn. Jobany iske asyrýǵa qoldaý kórsetkeni úshin «Samuryq-Qazyna» qorynyń jáne «SANY RE» kompanııasynyń basshylyǵyna alǵysymdy bildiremin», dedi E. Qarashókeev.
Qazirgi kezde «Samuryq-Qazyna» qory elektr energııasyna degen suranysty qanaǵattandyrý úshin sheteldik seriktestermen birlesip, aýqymdy jobalardy qolǵa alyp jatyr. Aldaǵy alty jyldyń ishinde shamamen 6 GVt kóleminde jańartylatyn energııa kózderin engizýdi josparlap otyr.
Qytaılyq «SANY Renewable Energy» kompanııasy dırektorlar keńesiniń tóraǵasy Chjoý Fýgýıdiń aıtýynsha, Qazaqstan bıligi bul jobany júzege asyrý úshin qoldan kelgenshe qoldaý kórsetken. Úkimet pen «Samuryq-Qazyna» qory da alpaýyt kompanııanyń aýqymdy jobany iske asyrýyna muryndyq bolyp otyr.
«Bizdiń birinshi kezekte Qazaqstandy tańdaýymyzdyń óz sebebi bar. Qazaqstan tarapy bizge barlyq jaǵynan qoldaý kórsetip otyrǵan áleýetti áriptestermen qyzyqtyrdy. El Úkimetiniń ókilderi de jobamyzdy birden maquldady. «Samuryq-Qazyna» qorynyń basshylarymen de jaqsy baılanys ornatqanbyz.
Jobamyzǵa múmkindiginshe qoldaý bildirgen barlyq azamatqa, jergilikti atqarýshy bılik ókilderine alǵysym sheksiz. Jumylǵan judyryqtaı birlese atqarǵan jumysymyz kóńil kónshiterlikteı nátıjeli bolady degen úmit bar.
Jańadan boı kóteretin zaýyt el ekonomıkasynyń damýyna aıtarlyqtaı yqpal etedi. Birlesip qolǵa alǵan bastamamyz baıandy bolýy úshin bar kúshimizdi salyp eńbek etýge ázirmiz. Bizdiń kompanııa óndiretin jańa tehnologııa Qazaqstanda «jasyl energııa» úlesiniń artýyna yqpal etetinine senimim zor. Ortalyq Azııadaǵy irgeli jobaǵa aınalatyn zaýytty birinshi bolyp Qazaqstanda salýymyzdyń óz máni bar. Munda jumys isteýge jaıly orta qarastyrylǵan», dedi ol óz oıymen bólisip.
Qalaı desek te, «SANY Renewable Energy» álemdegi jel generatorlaryn shyǵaratyn iri zaýyt ekeni málim. Derekke júginsek, kompanııanyń aksııalary Shanhaı qor bırjasynda saýdalanady. Al kompanııanyń naryqtyq kapıtaly 5,3 mlrd dollarǵa teń. Zııatkerlik óndiris salasy boıynsha Qytaıdaǵy kóshbasshy kásiporynǵa aınalǵan kompanııamen birlese atqarǵan jumys kóp kúttirmeı oń nátıje beredi degen senim zor.
Jambyl oblysy,
Shý aýdany