• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Saıasat 10 Qańtar, 2025

О́ndiristik jáne áleýmettik nysandardy aralady

81 ret
kórsetildi

Májilis depýtattary óńirdegi jurtshylyqpen júzdesýin jal­ǵastyrdy. Keshe bir top halyq qalaýlylary Te­mir­taý qalasyndaǵy gaz taratý jelileriniń, endi biri Mań­­ǵys­taý oblysyndaǵy kún, jel jáne gaz energııasymen ju­mys isteı­tin elektr stansasynyń qurylys barysymen tanysty.

Mańǵaz ólkedegi 247 MVt gıbrıdti elektr stansasynyń qurylysy byltyr bastalǵan. Innovasııalyq joba elimizde al­ǵash ret júzege asyrylyp otyr. Iske qosylǵan soń kómirqyshqyl gazynyń qaldyqtaryn azaıtady ári 70 adamdy jumyspen qamtı­dy. Bul – «QazMunaıGaz» UQ jáne ıtalııalyq «ENI» kompanııasy­nyń birlesken bastamasy. Bas merdi­ger – «Hi-Teck «Qazaqstan» seriktes­tigi. Májilis depýtattary Edil Jań­byrshın men Samat Musabaev sapar barysynda osy stansa basyndaǵy jumys qarqynyn baqylap qaıtty.

«Kún elektr stansasy 50 MVt, jel stansasy 77 MVt jáne gaz stansasy – 120 MVt qýatpen jumys is­teıdi. Gıbrıdti stansa  Jańa­ózen qalasyndaǵy kásiporyndar­dy, munaı óndirýshi kompanııalar men «QazMunaıGaz» gaz óńdeý zaýytyn elektr energııasymen turaqty túrde qamtamasyz etedi. Stansa qurylysyn 2026 jyly aıaqtaý josparlanǵan», dedi E.Jań­byrshın.

Qurylysshylarmen áńgimele­sý barysynda depýtattar Parla­mentte qabyldanǵan zańdar­dyń júzege asyrylýy jóninde pikir almasty. Ásirese «Jer qoı­naýy jáne jer qoınaýyn paı­dala­ný» týraly zańnyń artyq­shylyq­taryn ortaǵa salyp, bul qujat Prezı­denttiń qoǵamda ádildik ornatýǵa baǵyttaǵanyna nazar aýdardy.

Al «Amanat» fraksııasynyń músheleri Ashat Aımaǵambetov, Nıkıta Shatalov, Baýyrjan Smaǵulov, Únzıla Shapaq, Ar­man Qalyqov, Qudaıbergen Beksul­tanov jáne Tilektes Adambekov Temirtaý qalasyndaǵy gaz taratý jelileriniń qurylys barysymen tanysty.

«Qazirgi tańda 4 gaz taratý stan­sasy iske qosyldy. Josparda taǵy 4 stansany iske qosyp, keıin abonentterdi qosý jumystary júrgiziledi. Munyń barlyǵy ekolo­gııalyq jáne áleýmettik jaǵynan oń áserin beredi, sebebi kómirmen jylytý qıyn ári qym­bat. Qazir kómirdiń tonnasy shamamen 25 myń teńge turady, al kógildir otyn odan arzan», dedi depýtat B.Smaǵulov. 

Temirtaýda tabıǵı gaz 3 myń­nan asa úıge qosylǵan. Aldaǵy ýaqytta taǵy shamamen 3 500 tur­ǵyn úıdi gazben qamtý josparlanyp otyr. Arman Qalyqovtyń aıtýyn­sha, Prezıdent azamattardy «kógildir otynǵa» qosý jumys­taryn jandandyrýdy birneshe ret tapsyrǵan bolatyn. Gazdandyrý kómir generasııasyn paıdalanýdy edáýir qysqartady, ol aýa tazalyǵyn qamtamasyz etedi.

Buǵan qosa májilismender «Qarmet» metallýrgııalyq kombı­natynyń gazǵa kóshý barysymen tanysty. Kásiporynda syrtqy jáne ishki gaz qubyry salynady. Jumystardyń 60 paıyzdan astamy aıaqtalǵan. Kombınattyń gazǵa kóshýi mazýtty paıdalanýdan bas tartýǵa múmkindik berip, atmosferaǵa zııandy shyǵaryn­dylardy kem degende 30 paıyzǵa qysqartýǵa jol ashady.

Depýtattar Janarbek Áshim­ja­nov, Maksım Rojın men Maqsat Tolyqbaı Ile aýdany О́te­­gen ba­tyr aýylyna arnaıy ba­­­ryp, Máde­nıet úıiniń qurylys ba­­ry­symen tanysty. О́tegen batyr aýylyndaǵy 400 oryndyq má­denıet úıiniń qurylysy birneshe jylǵa sozylyp keledi. 2022 jyly bastalǵan joba búginde tek jartylaı ǵana aıaqtalǵan.

– Bul – óńirdiń áleýmettik damýy úshin óte mańyzdy joba. Ny­sannyń quny 2,2 mlrd teńge dep bekitilgen. Qarjy kezeń-kezeńimen bólinip keledi. Degenmen jumys tıisti deńgeıde oryndalmaǵan. 2023 jyly paıdalanýǵa berilýi kerek edi, biraq tek jartysy ǵana daıyn. Qurylys toqtap tur. Bul jerde baqylaýdyń jetkiliksiz­digi anyq baıqalady. Halyqqa ýáde berilgen bolsa, ony oryndaý – bizdiń ortaq mindetimiz. Biz bul máseleni qatań baqylaýǵa alamyz jáne barlyq jaýapty taraptardan naqty áreket talap etemiz, – dedi depýtat M.Rojın.

Ile aýdandyq qurylys bólimi­niń basshysy Aıdos Kúnesbaıdyń málimetinshe, ótken jyldyń sáýirind­e merzimdi taǵy uzartý týraly kelisim jasalyp, jobanyń aıaqtalý ýaqyty 2025 jyldyń shildesine shegerildi. Qazirgi tańda qurylysty tolyq aıaqtaý úshin qosymsha 805 mln teńge qajet. Qazirgi ýaqytta qurylysqa qajetti qarjyny bólý máselesi Almaty oblysynyń bıýdjet komıssııasyna joldanbaqshy.

«Respublica» partııasynyń teń tóraǵasy, Májilis depýtaty Rýslan Berdenov Batys Qazaq­stannyń Reseımen shekara­da­ǵy «Syrym» baqylaý-ótkizý beke­tinde bolyp, shekaralyq ınfra­qurylymdy jaqsartý máselelerin talqylady. Sondaı-aq ol oblys basshylyǵymen, kásipkerlermen jáne belsendi jastarmen kezdesýler ótkizip, óńir turǵyndarynyń ózekti problemalaryn tyńdady.

Jetisý óńirine jumys sapary barysynda Májilis depýtaty, «Aq jol» partııasy frak­sııa­sy­nyń jetekshisi Azat Perýa­shev «Taldyqorǵan» ındýstrıal­dy aı­maǵynda boldy. Birqatar kásip­orynnyń, sonyń ishinde «Asma Industrial» akkýmýlıator zaýy­ty­nyń jumysymen tanysty. Al Májilis depýtaty, Jalpyulttyq sosıal-demokratııalyq partııasy fraksııasynyń múshesi Ajar Saǵandyqova Shymkent qala­lyq Tótenshe jaǵdaılar depar­tamentiniń jumysymen tanysyp, birneshe órt sóndirý beketin aralady.

Sońǵy jańalyqtar