Kelisim men birliktiń aıqyn joly

«Assambleıa jyldar boıy halqymyz­dyń yrysty yntymaǵyn nyǵaıtýǵa, qoǵam­daǵy ózara túsinistik pen kelisimdi saqtaý­ǵa ólsheýsiz úles qosyp keledi. Osy uıym­nyń belsendi qyzmeti elimizdegi barlyq etnos­tyń tilin, mádenıeti men salt-dás­túrin úılesimdi damytýǵa, sondaı-aq qazaq tiliniń etnosaralyq qarym-qatynas tili retindegi mártebesin kóterýge jol ashty. Parlamenttegi ókilderi Qazaqstan halqy Assambleıasy memleket pen qoǵam arasynda ashyq dıalog ornatqan tıimdi qurylymǵa aınaldy. Uıym músheleri Qazaqstandaǵy aýqymdy ózgeristerge de barynsha atsalysyp keledi. Assambleıa­ǵa ulttyń jańa sapasyn qalyptastyrý, otanshyldyq pen yntymaqtastyq, jasam­pazdyq pen jaýapkershilik sııaqty bas­ty qundylyqtardy dáripteý jolynda aıryqsha ról atqarady. Sizder elimizdegi beıbitshilik pen turaqtylyqty saqtaý jáne jalpy ulttyq birlikti nyǵaıtý úshin aıanbaı eńbek ete beresizder dep senemin. Jetistikterińiz kóp bolsyn», dep jazylǵan Prezıdent hatynda.

Memleket basshysynyń bul quttyqtaýy elimizdiń barlyq Dostyq úılerinde de oqyldy. Sondaı-aq saltanatty is-shara aıasynda oblys ortalyqtary men respýblıka­lyq mańyzǵa ıe qalalarda ornalasqan QHA qurylymdarynda bir mezette «Qazaqstan halqy Assambleıasyna 30 jyl» memorıaldyq taqtalary ashyldy.

– Bul jolǵy is-sharaǵa óńirlerden eshkimdi shaqyrmadyq. Degenmen bárimiz onlaın rejimde baılanystamyz. Osydan týra 30 jyl buryn Qazaqstan halqy Assambleıasy quryldy. Bul táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda eldegi turaqtylyq pen tatýlyqty saqtaý úshin qabyldanǵan mańyzdy sheshim boldy. Assambleıa – qoǵamda etnostar ara­syndaǵy syılastyq pen túsinistikti qamtamasyz etetin, el birligin nyǵaıtatyn biregeı ınstıtýt. Halyqaralyq arenada «qazaqstandyq model» turaqtylyq pen kelisimniń sátti tájirıbesi retinde joǵary baǵalanady. Bul – birlik pen dostyqty baǵa­laı biletin halqymyzdyń ortaq jetistigi. Biz osy qundylyqtardy kózdiń qarashyǵyn­daı saqtap, bolashaq urpaqqa amanat etýi­miz kerek, – deı kele Marat Ázilhanov óz baıandamasynda assambleıanyń bastamalary ár etnostyń mádenıeti men salt-dástúrin saq­tap, jalpyulttyq múdde jolynda órkendeýine múmkindik jasaǵanyn basa aıtty.

Forýmǵa memlekettik organdardyń ókilderi, Parlament depýtattary, etno­mádenı birlestikter men assambleıa ardager­leri, belgili qoǵam qaıratkerleri jáne sarapshylar qatysty.

– Mereıtoılyq jyl aıasynda assambleıa bıyl 400-den asa is-sharany ótkizýdi josparlap otyr. Onyń ishinde ǵylymı-praktıkalyq konserensııalar, semınarlar, dóńgelek ústelder jáne ózge de áleýmettik-mádenı baǵyttaǵy jıyndar bar. Ár bastama eldegi birlik pen tatýlyqty odan ári nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan, – dedi Mádenıet jáne aqparat vıse-mınıstri Evgenıı Kochetov.

Tatýlyqty tý etken biregeı ınstıtýt 1995 jyly 1 naýryzda óz jumysyn bastady. Búginde onyń qurylymynda 583 adam turaqty túrde jumys isteıdi. Qazirgi ýaqytta elimizde 1 000-nan asa etnomádenı birlestik tirkelgen. Jıyn aıasyndaǵy dóńgelek ústelde assambleıanyń belgili qaıratkerleri osy QHA-nyń qurylýy jáne ony qurý ıdeıasy týraly aıta kele, 30 jyldaǵy mańyzdy jetistikterin ortaǵa saldy.

– Bıylǵy mereke assambleıanyń 30 jyl­dyǵymen, Alǵys aıtý kúniniń 9 jyldyǵymen jáne orazanyń birinshi kúnimen sáıkes kelip tur. Osynyń bári – óte rámizdik máni bar jaǵdaı. Bul – bizdiń ortaq merekemiz, birligimizdiń, tirligimizdiń merekesi. Taǵdyr tálkegimen Qazaqstan jerine qonys aýdarǵan túrli etnos ókilderiniń qutty qonysyna aınalǵan qasıetti qazaq jeri men qonaqjaı halqyna degen tereń taǵzymnyń belgisi. 30 jyl ishinde assambleıa Qazaqstan hal­qy­nyń birliginiń úlken tiregine aınal­dy, etnos­tardy bir ultqa uıystyra aldy, – dedi as­sambleıa ardageri, qoǵam qaıratkeri Saýytbek Abdrahmanov.

Alǵys aıtý kúniniń mańyzdylyǵy men mazmuny da aıryqsha ataldy. Armıan etnomádenı birlestikteri qaýymdastyǵynyń tóraıymy Irına Mıkaelıan kóktemniń alǵashqy kúnimen tuspa-tus keletin merekeniń tamyry tereńde ekenin eske saldy.

– Saıası qýǵyn-súrgin kezinde kóptegen etnos Qazaqstanǵa qonys aýdaryldy. Sol kezde qazaq halqy úısiz qalǵandarǵa pana boldy, ash qalǵandarǵa aýzyndaǵy asyn bólip berdi. Qazaq halqynyń osy meıirimine alǵys aıtatyn bir kúnniń belgilenýi osy turǵydan qısyndy. Qazir elimizde 18 myń armıan etnosynyń ókili turyp jatyr. Azamattyǵy joq bolsa da turaqty meken etip jatqan qandastarymyz bar. Qýǵyn-súrgin aıaqtalǵannan keıin qyzmet babymen, saıahattap kelip te osy elde qalyp qoıǵan armıandar bar. Munyń bári Qazaqstan beıbit, tatýlyq ornaǵan otan ekenin kórsetedi, – dedi I.Mıkaelıan.

Is-shara sońynda QHA-nyń jyl sa­ıynǵy «Qaıyrymdylyq kerýeni» aksııa­sy bastalǵany habarlandy. Odan bólek, assambleıa ardagerlerine qurmet kórsetilip, estelik syılyqtar tabys etildi. Keıin qatysýshylar «Qazaq eline myń alǵys» monýmentine arnaıy baryp, gúl shoqtaryn qoıdy. Sol kúni elimizdiń barlyq óńirinde QHA 30 jyldyǵyna jáne Alǵys aıtý kúnine arnalǵan chellendjder, festıval-kórmeler, konsertter jáne basqa da is-sharalar ótti.