1963 jyly Tanganıka eliniń oqýshysy Erasto Mpemba oıda-joqta qyzyq qubylysty ańǵarǵan.
Ol ystyq sý muzdatqyshta sýyq sýǵa qaraǵanda tezirek qatyp qalatynyn alǵash bolyp anyqtapty. Rasymen, tańǵalarlyq jaǵdaı. Bul qubylys keıinnen onyń qurmetine «Mpemba áseri» dep atalyp ketti. Bir qyzyǵy, ǵalymdar áli kúnge deıin osy zańdylyqtyń naqty sebebin tolyq túsindire almaı keledi.