Bıyl aqyn, aǵartýshy Ǵumar Qarashtyń 150 jyldyǵy Batys Qazaqstan oblysynda keńinen atalyp jatyr. «Alash tulǵasy Ǵumar Qarash: qoǵamdyq-saıası, aǵartýshylyq qyzmeti» atty oblystyq ǵylymı-tanymdyq konferensııasy jaqynda Qaztalovta ótti.
Qaztalov aýdanyndaǵy Ǵumar Qarash atyndaǵy mektep-gımnazııa uıymdastyrǵan jıynǵa Oral qalasynan jáne aýdan ortalyqtarynan tarıhshylar, ólketanýshylar, mýzeı qyzmetkerleri shaqyryldy.
Aıta keteıik, aǵartýshy atyndaǵy mektep oqýshylary Ǵumar Qarashtyń ómir joly men shyǵarmashylyǵyn jaqsy biledi. Bilim ordasynda «Ǵumar Qarash izimen» atty ǵylymı joba qolǵa alynǵan. Bul sapar barysynda mektep shákirtteri aqynnyń izi qalǵan tarıhı oryndardy aralap, tulǵataný kýrsynan ótedi. Bul joba «Meniń otanym — Qazaqstan» týrıstik ekspedısııalyq sletiniń oblystyq kezeńinde júldeger bolǵan. Mekteptiń 11 synyp oqýshysy Darhan Nabıdolla ǵylymı jobanyń mán-jaıyn konferensııa qonaqtaryna túsindirip berdi.
Jıyn barysynda tuńǵysh ulttyq basylymdardyń biri «Qazaqstan» gazeti týraly, Ǵumar Qarashtyń ómiri men shyǵarmashylyǵy jaıynda «Qazaqstan» 1911-1913» derekti fılmi kórsetildi.
Mahambet О́temisuly atyndaǵy BQÝ-dyń dosenti, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, «Qurmet» ordeni jáne «Eren eńbegi úshin» medaliniń ıegeri Jańabek Jaqsyǵalıev «Tektilik fenomeni» (Alash arystary mysalynda) taqyrybynda baıandama jasady. Al «DANA» ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń jetekshisi Jantas Safýllın 2018 jyly baspadan jaryq kórgen «Ǵumar Qarash» úshtomdyǵynyń tarıhyna toqtaldy. Aıta keteıik, Jantas Nábıollauly – Ǵumar Qarashtyń týǵan nemeresi Nádııa Burhanqyzy Qarashevamen birneshe márte jolyǵyp, aqyn-aǵartýshynyń murasyn túgendeý jolynda kóp eńbek etken azamat. Nádııa apaı Jantastyń shynaıy yqylasyn, alǵaýsyz peıilin kórgen soń ózi ómir boıy tirnektep jınaǵan birneshe tom qoljazba qujatty amanat etip tapsyrǵan eken. Joǵaryda atalǵan úshtomdyqtyń negizin sol materıaldar quraǵan bolatyn.
«Ǵumar Qarash – HH ǵasyrdyń basyndaǵy oı-sananyń oıanýyna, rýhanı jańǵyrýyna ólsheýsiz úles qosqan tarıhı tulǵa. Ol – el erteńi úshin bilim men ilimniń shamyn jaqqan, óz zamanynyń shyn janashyry, ult muraty jolynda qaımyqpaı sóılegen, qaıratpen áreket etken azamat. Ádebıette de, saıasatta da, aǵartýshylyqta da babamyzdyń mol murasy qalǵan. Onyń kózi tirisinde jaryq kórgen eńbekteri men baspasózdegi maqalalary – ulttyq sanany qalyptastyrýda úlken ról atqardy. Alash ıdeıasyn – teńdik, bilim, ult birligi syndy qaǵıdattardy ol júregimen sezinip, halqy úshin iske asyrýǵa talpyndy. Bul konferensııa – Ǵ.Qarashtyń ómiri men qyzmetine taǵzym etý, jas urpaqqa onyń erlikke toly ǵumyryn nasıhattaý, tarıhı ádiletti qalpyna keltirý jolyndaǵy mańyzdy qadam. Osyndaı alyp tulǵalardyń taǵylymy – Máńgilik El ıdeıasynyń rýhanı tiregi dep bilemin», dedi óz sózinde Qaztalov aýdany ákiminiń orynbasary Serik Qaıyrlıev.
Jıynda Jánibek aýdandyq mýzeıiniń meńgerýshisi, Qazaqstan jýrnalıster odaǵynyń múshesi Meńdigúl Fazylova, Ǵ.Qarash atyndaǵy mektep-gımnazııasynyń tarıh páni muǵalimi Nurııa Saparova da sóz sóıledi. Shynynda da Ǵumar – aýyly aralas, maly qoralas jatqan Qaztalov pen Jánibek aýdandaryna ortaq tulǵa. Aqynnyń ómiri, qyzmet joly ótken Tilenshisaı men Qurqudyq, Qaraoba men Kólborsy irgeles, qanattas jatyr. Sondyqtan eki aýdannyń bilim mekemeleri, mektep oqýshylary birge atqaratyn, jumyla qolǵa alatyn jumys jeterlik.
Jıyn sońynda konferensııa qarary qabyldanyp, jınalǵandar Ǵumar murasyn mektep baǵdarlamalarynda qosymsha oqý quraly retinde keńinen paıdalanýǵa, Ǵumar Qarashtyń rýhanı, ádebı murasyn zertteý men nasıhattaý isin júıeli túrde jalǵastyrýǵa, tulǵanyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan esse, joba, shyǵarma baıqaýlaryn uıymdastyrýǵa ýaǵdalasty. Bolashaqta aýdan mektepterinde «Ǵumar Qarash – ulttyq sananyń jarshysy» atty tárbıe saǵattary men ashyq sabaqtar turaqty túrde ótkizilip turatyn boldy. Konferensııa materıaldary jınaq bolyp shyǵyp, tıisti mekeme-uıymdarǵa taratylady.
Konferensııa qonaqtary Ǵumar Qarashtyń 150 jyldyǵyna arnalǵan «Ǵumar Qarashtyń týǵanyna 150 jyl» estelik medalimen marapattaldy.
Batys Qazaqstan oblysy