• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ekonomıka 17 Maýsym, 2025

О́ńdeý ónerkásibi – Qazaqstannyń shynaıy áleýeti

70 ret
kórsetildi

Ekonomıst Aıbar Oljaev Qazaqstannyń sońǵy 30 jyldaǵy ekonomıkalyq damý baǵytyn saralaı kele, eldiń shyn máninde qandaı salalarda tabysqa jete alatynyn jáne qandaı baǵyttardyń áli de arman kúıinde qalǵanyn aıtty. Tek sońǵy jyldary ǵana memleket óz múmkindigin naqty baǵalap, óńdeý ónerkásibin basty baǵytqa aınaldyra bastady, dep habarlaıdy Egemen.kz. 

Qazaqstan ekonomıkasy sońǵy 30 jylda birshama baǵdarlama qabyldap, túrli damý úlgilerin ustanýǵa tyrysty. Ekonomıst Aıbar Oljaevtyń aıtýynsha, bul jyldar ishinde munaı tabysyn ishki óndiristi órkendetýge baǵyttaý negizgi maqsat bolǵanymen, jemqorlyq pen júıesizdik sol armandardyń júzege asýyna kedergi keltirdi.

Onyń paıymynsha, sońǵy jyldary ǵana óńdeý ónerkásibimizdi qolǵa alyp, shyn máninde qolymyzdan keletin baǵyttardy basty orynǵa qoıyp jatyrmyz.

Qazaqstannyń negizgi artyqshylyǵy — óńdeý, tasymaldaý jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý salalarynda ekenin moıyndaý, ekonomıkalyq saıasatty sol arnaǵa burý – ýaqyt talaby. Oljaevtyń aıtýynsha, el búginde osy baǵytta naqty ilgerileýdi bastaǵan.

«Bizde uıaly telefon, chıp jasaımyz degen arman bolǵan. Biraq ondaı dúnıe bizdiń qolymyzdan kelmeıtinin túsindik. Bizdiń qolymyzdan keletini - mashına qurastyrý, aýyl sharýashylyǵyndaǵy shıkizatty alyp, bıdaı óńdeý, aýyl sharýashylyǵyna qatysty belgili bir ınnovasııalar engizý. Munaıdy, metalldardy shıkizat retinde emes, olardan belgili bir qorytpa jasap, daıyn ónimder daıyndaý. Sırek kezdesetin metaldardy qaıta óńdeý. Tamaq jasaý klasterinde maıonez, makaron ónimderin shyǵarý sııaqty qolymyzdan keletin salalardy tańdap, damyta bastadyq. Sondyqtan sońǵy jyly bizdiń ekonomıkalyq ósimimizde óńdeý ónerkásibi aldyńǵy qatarǵa shyqty. Qazir Qytaıdaǵy Qurlyq júkteriniń 80 paıyzyn Qazaqstan óziniń temir joly arqyly tasyp jatyr. Osy bizdiń qolymyzǵa tıgen múmkindik boldy», deıdi Aıbar Oljaev. 

Onyń aıtýynsha, biz kezinde Sıngapýr eliniń ekonomıkasyn ózimizge úlgi ettik. Holdıngterdiń barlyǵy Sıngapýrdyń modelimen quryldy. Bul óte jaqsy model, biraq, «biz qanshalyqty sıngapýrdyń modeline uqsas dúnıe isteı aldyq?» bul jaǵy ázirge suraq týyndatady. Taǵy úlgi retinde Malaızııany qarasaq ta bolady.

Sarapshy ınflıasııa máselesin de aınalyp ótpedi. Memleket ekonomıkaǵa kóbirek aqsha quıa bastasa ınflıasııa mindetti túrde artady. Sondaı-aq bizde rýbldiń ınflıasııasyna táýeldilik bar. Reseılik ınflıasııaǵa qarap otyramyz. 

«Turaqtylyqty saqtap qalý úshin bizge Reseıden ımportty qysqartyp, ózimizdiń azyq-túlik, ásirese qant, sút ónimderi máselesin jabý kerek. Áıtpese, biz ınflıasııamen otyra beremiz. Ulttyq bank pen Úkimet belgili bir úılesimdik tabýǵa tyrysady. Bazalyq mólsherlemeniń joǵary bolǵany úkimetke óte tıimsiz. О́ıtkeni ishki qaryz alý stavkalary joǵary, shyǵyndar kóp. Biraq ulttyq bank bazalyq stavkany joǵary ustamasa ınflıasııa órship ketedi, sondyqtan olar eki jaqqa da qolaıly bazalyq mólsherlemeni tańdaýǵa tyrysady», deıdi sarapshy.