Balalar ádebıeti – basty másele

Senatordyń aıtýynsha, óskeleń urpaqtyń sanasyn oıatyp, rýhanı jetildirýde mańyzy zor bolsa da mektepterde qazaq tilindegi zamanaýı balalar áde­bıetiniń aýqymy óte shaǵyn berilgen. Mektep kitaphanalary qorynyń tek 11,8%-y ǵana qazaq tilindegi kitapty quraıdy, al memlekettik tapsyrys boıynsha balalar kitaptarynyń jyl saıynǵy jalpy shyǵarylymy nebári 30-40 ataýdan turady.

«2022 jylǵy PISA zertteýi boıynsha oqý saýattylyǵy 386 baldy qurady. Qazaqstanda balalardyń tek 3/1-ine jýyǵy ǵana kitapty óz erkimen oqıdy. Al aýyldyq jerdegi bala­lardyń basym kópshiligi kórkem ádebıetti tek mektep tapsyrmasyn oryndaý úshin oqıtyny anyqtaldy. Halyqaralyq uıym bul nátıjelerge súıene otyryp, qazaq balalarynyń kórkem ádebıetke qyzyǵýshylyǵy tómen jáne oqý mádenıetiniń jetkiliksiz deńgeıde ekenin kórsetti. Balalar jazýshylary men baspagerlerdiń aıtýynsha, kitaptardyń ortasha taralymy 1000-2000 dana aralyǵynda ǵana, bul búkil respýblıkadaǵy balalardy qamtýǵa jetkiliksiz. Balalarǵa arnalǵan anımasııalyq áde­bıet, ınklıýzıvti baǵyttaǵy jáne kóptildi kontent sekildi zamanaýı baǵyttar nazardan tys qalyp otyr», dedi Rýslan Rústemov.

Senator sonymen qatar balalar ádebıeti – tek qyzyq­ty oqıǵalar tizbegi ǵana emes, balanyń dúnıetanymyn qalyp­tastyryp, moraldyq qun­dylyqty uǵyndyrýǵa kómek­tesetin rýhanı tárbıe quraly ekenin atap ótti. Ońtústik Koreıa, Fınlıandııa, Ger­manııa sııaqty elderdegideı bul ba­ǵytta kitaphana júıesin damytý, avtorlar men baspa­gerlerdi yntalandyrý, sıfr­lyq platformalar qurý, bilim berý baǵdarlamalary men mem­lekettik marapat belgileý ma­ńyzdy bolyp otyr.

Depýtat Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Oqý-aǵartý mınıstrligine balalar ádebıetin qoldaýdyń ulttyq strategııasyn ázirleý maq­satynda kúsh-jigerdi biriktirýge shaqyrdy. Ol balalar áde­bıetin sıfrlyq formatta damytý maqsatynda ulttyq onlaın-platforma jasaý jáne aýyldyq aımaqtarda jyljymaly kitaphanalar júıesin keńeıtý arqyly barlyq balaǵa teń qoljetimdilikti qamta­masyz etý mańyzdy ekenin atap ótti. Sondaı-aq balalar ádebıeti salasynda eńbek etetin jas qalamgerler men baspagerlerge arnaıy stıpendııa­lar taǵaıyndap, salyqtyq jeńil­dikter berý jáne shyǵar­mashylyq rezıdensııalar júıesin engizý arqyly qoldaý kórsetý kerektigi aıtyldy.