Qazirgi jas býyn jaz mezgilin tek tynyǵýǵa emes, múmkindiginshe bul kezeńdi paıdaly ári mazmundy ótkizýge tyrysady. Biri shetel asyp saıahattap, tanym kókjıegin keńeıtedi, endi biri eńbek etip tájirıbe jınaqtaıdy, taǵy biri jeke jobasyna jan bitirip, ózinshe bir serpilis jasaıdy. Osy oraıda jastarǵa «Jazda nemen aınalysasyz?» degen shartty suraq qoıyp, shaǵyn saýalnama júrgizip kórdik.
Nuraı DÚISENǴALIEVA, «Jasyl el» jobasynyń qatysýshysy:
– О́tken jyly ápkem «Jasyl el» jobasyna qatysyp, jaz boıy jumys istep, jaqsy aqsha tapty. Ony kórip, men de jazǵy demalysymdy paıdaly iske arnaǵym keldi. Biraq bul baǵdarlamaǵa tek 14 jastan bastap qabyldaıdy. Sondyqtan jasym tolǵanyn asyǵa kúttim. Bıyl Instagram-daǵy resmı paraqshasyna jazyp, qujattarymdy tapsyrdym. Ata-anam da sheshimimdi qoldap: «О́zińe unasa, jumys isteı ber», dep dem berip qoıdy. Kóp uzamaı, maýsymnyń 2-sinen bastap jumysqa kirisip kettim. Bul men úshin eńbekke alǵash aralasqan, jańa tájirıbe men senimdilik syılaǵan qadam boldy.
Biz eki topqa bólinip, qaladaǵy saıabaqtarda aram shóp julyp, gúlder men aǵashtarǵa sý quıyp, qoqys jınap, tazalap júrmiz. Topta shamamen júz shaqty jas bar. Bárin eki jetekshi qadaǵalap otyrady.
Qydyráli TILEKQABYLOV, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń stýdenti:
– Shet tili fılologııasy mamandyǵynyń túrik tili baǵytynda 3-kýrsta oqımyn. Bıylǵy jaz – men úshin erekshe. О́ıtkeni bilimimdi jetildirip, halyqaralyq tájirıbe jınaýǵa joldama utyp aldym. Iýnýs Emre ınstıtýty uıymdastyratyn jazǵy mektep baǵdarlamasy aıasynda Túrkııanyń astanasy Ankara qalasyna jol tartqaly otyrmyn.
Baǵdarlama jaıly alǵash ustazdarym aıtqanda, birden qyzyǵýshylyq tanytyp, qajetti qujattardy jınap, qatysýǵa ótinish bildirgenmin. Sátti ótkenimde erekshe qýandym. Oqý úsh aptaǵa sozylady. Osy ýaqyt ishinde bizge túrik tilin tereńirek meńgerýge arnalǵan arnaıy kýrstar, eldiń mádenıetinen syr shertetin is-sharalar, tarıhı oryndarǵa ekskýrsııalar uıymdastyrylady. Eń keremeti – barlyq shyǵyndardy (jol aqysy, turý, oqý) ınstıtýt tolyqtaı ózi óteıdi.
Shetelge alǵash ret bara jatyrmyn. Sondyqtan bul sapar – men úshin tek til úırený ǵana emes, ózimdi jańa ortada synap kórý, basqa mádenıetti taný jáne tulǵalyq turǵyda ósý múmkindigi. Endi mine, shilde aıyn taǵatsyzdana kútip júrmin.
Nurgúl TURDALY, Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń stýdenti:
– Oqýymnan bólek, qoǵamdyq jumystarmen turaqty aınalysamyn. Sondyqtan osy jazdy qalaı ótkizemin dep bas qatyrmadym. «Jastar rýhy» jastar qanatynyń belsendisi retinde úsh aıda birneshe jobaǵa qatysamyn. Onyń biri – «Chempıondyq rýh» bastamasy. Joba aıasynda elimizdiń tanymal sportshylarymen tańǵy jattyǵý jasap, dıalogtyq alańdarda kezdesý ótkizip, sporttyq týrnırler uıymdastyramyz. Mundaǵy maqsat – el azamattaryn, ásirese qatarlastarymdy salamatty ómir saltyna beıimdeý.
Odan bólek, «Ardagerlerdi ardaqtaıyq» jobasy aıasynda ár aıda eki ret is-shara ótkizýdi josparlap otyrmyz. Bıyl Jeńistiń 80 jyldyǵyna oraı ári qatary sıregen qarııalarymyzdy ardaqtaý maqsatynda úılerine baryp, sharýashylyqtaryna kómektesemiz. Otandastarymyzdyń qazaq tilin úırenýine sep bolatyn «Sóıle» tildesý klýbynyń jumysyna da atsalysamyn.
Qazir respýblıka kóleminde Prezıdenttiń bastamasymen «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy ótip jatyr. Almaty shaharynyń belsendileri jıylyp, ár aptanyń beısenbisi qala ishindegi ne syrtyndaǵy saıabaqtar men demalys oryndaryna baryp, tazalyq jumystaryn júrgizemiz.
Aıdar SAǴYMBAI, Taraz gýmanıtarlyq-tehnıkalyq kolledjiniń stýdenti:
– Maǵan oqýda 2-3 kúndik demalys berse boldy, basqa jaqqa moıyn burmaı, aýylǵa tartyp ketemin. Bilmeımin, aýyl, ondaǵy ómir salty, bir tynbaıtyn tirshilik báribir janyma jaqyn. Qalanyń bir sát damyl tappaıtyn turmysy, qujynaǵan kólik tynysymdy taryltady. Al aýyl – naǵyz tynysyńdy ashar keńistiktiń, ushy-qıyry kórinbeıtin erkindiktiń, molshylyqtyń mekeni.
Bıyl jazǵy demalysymdy esh oılanbastan aýylda ótkizemin dep sheshtim. Áke-shesheme qolǵabys bolyp, úı sharýasyna kómektesemin. Aýyldyń saf aýasy da kóńilińdi serpiltip, eńbekke degen qulshynysyńdy ashatyndaı. Ala tańmen talasyp, maldy óriske shyǵaryp, kóleńkede aınalańa kóz tastap qoıyp jatýdyń ózi demalys emes pe?
«Jazdyń bir kúni jylǵa azyq» degendeı, qysqy jemshóp daıyndaý da bos ýaqyt qaldyrmaıdy. Aýyl tirshiliginen bir jaǵynan deneń shynyǵady, ishki tózimiń, jaýapkershiligiń qalyptasady. Arasynda balalarmen kókpar tartyp, saýyq-saıran quryp turamyz.
Samal BAIDÝLLA, Astana medısına ýnıversıtetiniń stýdenti:
– Bıyl jazda kópten kútken armanym oryndalyp, «Work and travel» baǵdarlamasymen AQSh-ta jumys istep, saıahattaýǵa múmkindik aldym. Joba týraly alǵash ret mektepte júrgende estigen edim. Medısına salasyna oqýǵa túsken soń, sabaǵyma basymdyq berip, bul armandy bir shetke ysyrýǵa týra keldi. Araǵa ýaqyt salyp, jaqyn tanystarymnyń tájirıbesin estip, «Nege men de baıqap kórmeımin?» degen oı týdy.
Baǵdarlamaǵa qatysýdaǵy basty maqsatym aqsha tabý emes-tin. Amerıka – aýzyn aıǵa bilegen, álemdik deńgeıde ózin dáleldegen, ǵylym men mádenıet, tehnologııada kósh bastap turǵan memlekettiń biri. Sodan bolar, bala kúnimnen bul elge barý bir maqsat boldy. Jergilikti halyqtyń oılaý júıesi, turmys-tirshiligi qatty qyzyqtyratyn. Jalpy, AQSh-ta ómir súrý, qydyrý qomaqty qarajatty qajet etedi. Sondyqtan ońtaıly jolyn izdep, biraz sheteldik baǵdarlamalardy zerttep kórdim. Biraq dál osy «Work and travel» stýdent úshin eń qoljetimdi ári tıimdi múmkindik ekenine kózim jetti. О́ıtkeni belgili bir ýaqytta jumys isteı otyryp, kúnkóris shyǵyndaryńdy jabasyń, qajetti zattaryńdy óz eńbegińmen alasyń. Taǵy bir ońtaıly tusy – kádimgi týrıst sezine almaıtyn shynaıy Amerıkany kóresiń.
Qazir men AQSh-tyń Mıchıgan shtaty Sent-Ignas qalasyndaǵy jergilikti dúkender jelisiniń birinde kassır retinde jumys istep jatyrmyn. Munda qyzmetkerler birneshe fılıal arasynda aýysyp eńbek etedi, bul óz kezeginde amerıkalyqtarmen tikeleı aralasýǵa, mádenı almasýǵa múmkindik beredi.
Jalpy, ýaqytymdy barynsha tıimdi paıdalanýǵa tyrysamyn. Buǵan deıin oqýmen qatar qosymsha jumys istep, onlaın kýrstar men YouTube arqyly jańa bilim úırenýge qushtar boldym. Túrli komıýnıtılerde ózin-ózi damytýǵa umtylǵan, úzdiksiz qozǵalystaǵy adamdar ortasynda bolǵan unaıtyn. Qazir de shetelde júrip, kózqarasym odan ári kókjıegim keńeıip keledi.
P.S. Baıqaǵanymyzdaı, jaýaptary san qıly, biraq bárine ortaq bir nárse bar: ýaqytty utymdy paıdalaný. Demek búgingi býyn ár sátinen maǵyna izdeıdi, bul olardyń jaýapkershiligi men ómirge degen sergek kózqarasyn baıqatady.
Daıyndaǵan –
Zeıin ERǴALI,
«Egemen Qazaqstan»