• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ata zań 01 Aqpan, 2026

Gaýhar Qýatqyzy: Konstıtýsııalyq sot róliniń artýy quqyq ústemdigin nyǵaıtady

60 ret
kórsetildi

Jańa Konstıtýsııa jobasy Qazaqstannyń saıası-quqyqtyq júıesin kezeńdik jańǵyrtýdan ınstıtýsıonaldyq turǵydan ornyqty damý logıkasyna kóshirýdi kózdeıdi. Usynylyp otyrǵan ózgeristerdiń basty ereksheligi – jekelegen bılik ınstıtýttarynyń ókilettigin keńeıtý emes, memlekettik basqarýdyń uzaqmerzimdi turaqtylyǵy men boljamdylyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalýy. Bul týraly ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetiniń professory Gaýhar Qýatqyzy óziniń áleýmettik jelidegi paraqshasynda jazdy, dep habarlaıdy Egemen.kz. 

«Jańartylǵan preambýlada memlekettiń ýnıtarlyq sıpaty, aýmaqtyq tutastyǵy men egemendigi negizgi konstıtýsııalyq qundylyqtar retinde aıqyndalady. Bul el damýynyń turaqty negizin qalyptastyryp, quqyqtyq jáne saıası belgisizdik táýekelderin azaıtady», deıdi Gaýhar Qýatqyzy.

Onyń aıtýynsha, adam kapıtalyna, bilim men ǵylymǵa, sondaı-aq ekologııaǵa basymdyq berilýi Qazaqstannyń resýrstyq modelden sapalyq ósimge negizdelgen damý modeline kóshý nıetin kórsetedi. Bul baǵyt uzaq merzimdi áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń strategııalyq negizin qalyptastyrady.

Geografııa jáne tabıǵatty paıdalaný fakýltetiniń kartografııa jáne geoınformatıka kafedrasynyń aǵa oqytýshysy basqarý nysanynyń prezıdenttik respýblıka retinde naqty aıqyndalýy men konstıtýsııalyq qurylystyń ózgermeıtin negizderiniń bekitilýi quqyqtyq aıqyndyqty kúsheıtetinin atap ótti.

«Bul normalar ınvestısııalyq ortanyń turaqtylyǵyna oń áser etip, ekonomıkalyq sheshimder qabyldaýda boljamdylyqty qamtamasyz etedi», deıdi ol.

Sonymen qatar jekelegen óńirlerde arnaıy quqyqtyq rejımder engizý múmkindigi aımaqtyq damýda ıkemdi basqarý tetikterin qalyptastyryp, áleýmettik-ekonomıkalyq teńgerimsizdikti azaıtýǵa jaǵdaı jasaıdy.

Janar Amanjanqyzy: Jańa Konstıtýsııa – Qazaqstannyń quqyqtyq damýyndaǵy jańa paradıgma

Halyqtyń memlekettik bıliktiń bastaýy ǵana emes, egemendiktiń jalǵyz ıesi retinde konstıtýsııalyq deńgeıde bekitilýi bıliktiń legıtımdiligin arttyrady.

«Bul norma memlekettik organdardyń derbes sýbekt emes, halyq atynan jáne Konstıtýsııa sheńberinde áreket etetinin quqyqtyq turǵydan naqtylaıdy», dep túsindirdi Gaýhar Qýatqyzy.

Negizgi quqyqtar men bostandyqtar bólimi qazirgi sıfrlyq jáne áleýmettik ózgeristerge beıimdelgen. Jeke ómirge, derbes derekterge jáne qarjylyq aqparatqa beriletin kepildikterdiń kúsheıýi azamattardyń memleketke jáne qarjy júıesine degen senimin arttyrýǵa baǵyttalǵan.

Sondaı-aq eńbek etý quqyǵy men ekologııalyq mindetterdiń konstıtýsııalyq deńgeıde bekitilýi áleýmettik ádilettilik pen ornyqty damýdyń quqyqtyq negizin qalyptastyrady.

Jańa Ata zańnyń jobasy: Konstıtýsııaǵa ózgeris engizý tek búkilhalyqtyq referendým arqyly múmkin bolady

Bılik júıesindegi ınstıtýsıonaldyq ózgerister basqarý tıimdiligin arttyrýdy kózdeıdi. Birpalataly Quryltaı zań shyǵarý prosesiniń sapasyn kóterip, saıası partııalardyń ınstıtýsıonaldyq jaýapkershiligin kúsheıtse, Qazaqstan Halyq Keńesiniń qurylýy qoǵamdyq dıalogty turaqty negizde qamtamasyz etýge múmkindik beredi.

«Vıse-prezıdent ınstıtýtynyń engizilýi jáne bılik sabaqtastyǵynyń naqty quqyqtyq rettelýi saıası turaqtylyqty nyǵaıtyp, ótpeli kezeńderdegi táýekelderdi tómendetedi. Al Konstıtýsııalyq Sottyń róliniń artýy quqyq ústemdigin qamtamasyz etip, quqyq qoldaný tájirıbesiniń boljamdylyǵyn arttyrady», deıdi sarapshy.

Gaýhar Qýatqyzynyń pikirinshe, jańa Konstıtýsııa jobasy Qazaqstannyń damýyna ınstıtýsıonaldyq sapaǵa, bılik jaýapkershiligine jáne uzaq merzimdi ósim faktorlaryna negizdelgen quqyqtyq alań qalyptastyrýdy maqsat etedi. Bul ózgerister memlekettiń ornyqtylyǵy men qoǵamdyq senimdi nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan strategııalyq qadam retinde baǵalanýy tıis.

Myńjyldyq tarıhtyń sabaqtastyǵy – jańa Konstıtýsııa jobasy aıqyndap bergen baǵdar

Sońǵy jańalyqtar