Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jasandy ıntellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti mindetter jáne olardy sıfrlyq transformasııa arqyly sheshý joldary» atty Joldaý jasaǵany málim. Osy strategııalyq qujat negizinde bıylǵy jyldyń resmı túrde «Sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly» dep jarııalanýy, shyn máninde ulttyq ekonomıkanyń qan tamyryna jańa serpin bergen sheshim boldy. Bul baǵytta elimizdiń ındýstrııalyq aımaǵy sanalatyn Qaraǵandy óńiri óziniń baıyrǵy óndiristik dástúrin ozyq tehnologııamen ushtastyryp, sıfrlyq kóshtiń aldyna nyq shyǵyp otyr.
Arqa tósindegi alyp zaýyttar men tereń shahtalarda búginde jasandy zerde jaı ǵana ǵylymı termın emes, óndiristiń tynys-tirshiligin retteıtin, myńdaǵan jumysshynyń qaýipsizdigin qaperde ustaıtyn jáne ekonomıkalyq tıimdilikti eseleıtin basty tetigine aınalyp keledi. Bir sózben aıtqanda, ónerkásipte jasandy ıntellekt shahtadaǵy ahýaldy múltiksiz baqylap, eń kúrdeli ári adam ómirine qaýipti aımaqtarda drondardy ushyryp, al sıfrlyq jobalar óndiris úderisin úsh esege deıin jyldamdatyp, zamanaýı tehnologııanyń saltanat quryp jatqanyn pash etip otyr.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev aldaǵy úsh jyl ishinde elimizdi tolyqqandy sıfrlyq memleketke aınaldyrý týraly kesimdi mindet júktegeni belgili. Bul rette el ekonomıkasynyń edáýir úlesin quraıtyn taý-ken metallýrgııa kesheni úshin geologııany sıfrlandyrý, JI kómegimen boljamdy taldaý jasaý jáne pozısııalaý júıelerin engizý – búgingi kúnniń buljymas talaby. Qaraǵandy óńirinde 2025–2026 jyldarǵa arnalǵan óńirlik josparlar kezeń-kezeńimen iske asyrylyp, óndiris oryndarynyń kelbeti tanymastaı ózgerip jatyr. Máselen, Temirtaýdaǵy metallýrgııa zaýytynyń tynysyna kóz salsaq, ondaǵy ornatylǵan «aqyldy» kameralar qaýipti aımaqtarǵa adamnyń kezdeısoq kirýin qas-qaǵym sátte tirkep, jabdyq jumysyn avtomatty túrde toqtatý arqyly jazataıym oqıǵalardyń aldyn alyp otyr. Bul júıe aldaǵy ýaqytta jumysshylardyń jeke qorǵanys quraldaryn, ıaǵnı kaska men arnaıy kıimin taný fýnksııalarymen tolyǵyp, óndiristik tártipti múldem jańa beleske kótermek.
Sonymen qatar, «KZ TRANSIT» kompanııasy qoldanatyn Teleport 3D platformasy jasandy ıntellekt algorıtmderi arqyly tapsyrystardy óńdep, kúrdeli syzbalardy qatesiz daıyndaıdy. Bul tehnologııa materıal tańdaýdaǵy dáldikti 99 paıyzǵa jetkizip, buryn aptalap jasalatyn jumystyń ýaqytyn úsh esege qysqartýǵa múmkindik berdi.
Indýstrııalyq transformasııanyń jarqyn úlgisi retinde «Qarmet» kompanııasynyń byltyrǵy jyldyń jeltoqsanynda iske qosylǵan jańa býyndaǵy Ahýal ortalyǵyn erekshe atap ótken lázim. Bul ortalyq – kombınattyń barlyq logıstıkalyq úderisteri men jalpy ahýalyn naqty ýaqyt aıasynda baqylaıtyn strategııalyq basqarý haby.
Mundaǵy JI algorıtmderi myńdaǵan datchık pen beınebaqylaý qurylǵylarynan keletin aqparatty sekýnd ishinde taldap, qaýipsizdik tártibin buzý jaıttaryn avtomatty túrde anyqtaıdy. Jer astyndaǵy «Sıfrlyq keńesshi» qyzmeti naqty ýaqyt rejiminde ken arnasyn zerdelep, operatorlarǵa qajetti túzetýler usynady. Bul júıeniń úzdiksiz jumysyn ár aýysymda 15 beınebaqylaý operatory men tájirıbeli úılestirýshiler qadaǵalap otyrady. Osyndaı keshendi jumystyń nátıjesinde óndiristegi apat qaýpi edáýir tómendep, baqylaý úderisi tolyqtaı avtomattandyrylyp jatyr.
Kelesi kezeń – óńirdegi 100-den astam kásiporyndy tolyq sıfrlandyrý jáne jergilikti JI sheshimderin halyqaralyq naryqqa shyǵarý. Osylaısha, Arqa óńiri jasandy ıntellekt arqyly ekonomıkany jańa deńgeıge kóterip keledi.
Qysqasy, «Aqyldy óndiris» aımaǵyna aınalǵan Qaraǵandy búginde jasandy zerdeniń tek qaýipsizdikti arttyryp qana qoımaı, eńbek ónimdiligin jańa beleske shyǵaratynyn dáleldep keledi.
Qaraǵandy oblysy