«Shymkentsementtiń» ónimine shetel de qyzyǵady

Taýardyń bir bóligi ishki naryqqa jóneltilse, qalǵany eksportqa shyǵarylady. Elimizde qurylys ındýstrııasynyń jandanýyna baılanys­ty sement óndirisi de qarqyn ala tústi. Ásirese kúrdeli qurylys jobalarynyń kóbeıýi­men sement sapasy da artty. Búgin­de «Shymkentsement» ónimi elimiz ben shetel­diń barlyq sapa talabyna sáıkes keledi.

Kásiporyn aýqymdy jań­ǵyrtýdan ótken. Nátıjesinde, sement óndirýdiń ylǵaldy tásilinen qurǵaq tásiline kóshti. Bul, birinshiden, energııa tıim­diligin arttyrsa, ekinshiden, ekologııalyq júktemeni azaıtýǵa yqpal etti. Toqsanynshy jyldary toqyraý kezeńin bastan ótkergen kásiporyn alǵashynda ıtalııalyq ınves­torlardyń basqarýynda boldy. Keıin nemis ınvestorlarynyń ıeligine ótti. Búginde «Shymkentsement» nemistiń «Heidelberg Materials» kompanııasynyń quramyna kiredi. Bul kompanııa álem bo­ıynsha qurylys materıaldary óndirisi salasyndaǵy kóshbasshylardyń biri sanalady. Sheteldik ınvestorlar zaýytqa zamanaýı tehnologııalar engizip, ozyq úlgidegi jabdyqtarmen qamtamasyz etýde.

Zaýytta 250 adam eńbek etedi. Qyzmet­ker­lerdiń basym bóligi – jergilikti tur­ǵyndar. Olarǵa Germanııadan kelgen ma­mandar jańa tehnologııalar boıyn­sha bilim beredi. Sonymen birge zaýyt bas­shylyǵy jergilikti mamandardyń bilik­tiligin arttyrý maqsatynda olardy Ger­ma­nııaǵa taǵylymdamaǵa jiberip otyrady. Kásiporyn óndiretin sement sapaly bolǵandyqtan qurylystyń barlyq túrine jaramdy. Bul materıal gıdrotehnıkalyq jáne kúrdeli ınjenerlik qurylystarda da keńinen qoldanylady.

«Zaýytta óndiris tolyqtaı avtomattan­dy­rylǵan. Basqarý pýltinde eki operator barlyq úderisti baqylap otyrady. Sement óndirisine qajetti shıkizat – saz, áktas pen ken. Mundaǵy ken – quramynda qajetti mıneraldary bar taý jynystary. Olar usaqtalyp, maıdalanyp, 1400 gradýs temperatýrada kúıdiriledi. Alynǵan klınkerge túrli qospa qosylyp, ártúrli markaly sement daıyndalady. Qazirgi tańda kásiporynǵa jasandy ıntellekt teh­nologııalary engizilip jatyr. Sonyń arqasynda ónim sapasy artyp, eńbek ónimdiligi de joǵarylady. Arnaıy esepteý júıesi shıkizat quramynyń standartqa saı dál mólsherlenýin qamtamasyz etedi. Buryn qospa quramynda azdaǵan aýyt­qý­lar kezdesetin. Qazir dozatorlyq júıe arqyly óndiris barysynda qospalar naqty retteledi. Munyń bári jasandy ıntellekt tehnologııasynyń nátıjesi. Al­daǵy ýa­qyt­ta zaýyttyń basqa da tehnologııalyq úde­risterin jasandy ıntellekt negizindegi basqarý júıesine engizý josparlanyp otyr. Bul ónim sapasyn arttyryp, óndiris kólemin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi.

Elde keıingi jyldary qurylys ju­mys­y qarqyn ala tústi. Ásirese kóp­qabatty turǵyn úıler men áleýmettik jáne kommersııalyq nysandar kóptep sa­lynyp jatyr. Osyǵan baılanysty zaýyt ta óndiris kólemin arttyryp, sement shyǵarý kórsetkishi jyldan-jylǵa ósip keledi. Jalpy, elimizdegi qurylys ındýstrııasynyń damýy ekonomıkalyq ósimniń artýymen tikeleı baılanysty. Sement – qurylys materıaldarynyń ishin­degi negizgi ónimderdiń biri. Sondyqtan Qazaqstanda bul ónim­niń tolyqtaı otandyq ón­diriste shyǵarylýy – mańyzdy jetistik.

Aıta keterlik jaıt, Qazaq­stannyń stan­darttaý jáne metrologııa ınstıtýty se­ment pen beton óndirýshiler qaýym­dastyǵymen birlesip ST RK 3361 ulttyq standartyn bekitti. Sonyń nátıjesinde standart talaptaryna sáıkes kelmeıtin sement ónimderiniń naryqqa túsýi azaıyp, otandyq óndiristiń damýyna jol ashyldy.

Statıstıkaǵa súıensek, ótken jyly elimizde sement óndirisi 1,5 esege artyp, 14,4 mln tonnany qurady. Bul – sement óndirisi tarıhyndaǵy rekordtyq kórsetkish. Halyqaralyq tájirıbe negizinde otandyq kásiporyndar tehnıkalyq reglament talaptaryn saqtaýǵa mindetti. Sonyń negizinde biryńǵaı ulttyq standart qalyptasty. Shetelden keletin ımporttyq ónimder de osy standartqa sáıkes bolýǵa tıis.