Olımpıadaǵa 100 kún qaldy

Adamzattyń óz tarıhynda ómirge keltirip, dástúrge ulastyrǵan jarasymy jaqsy jańalyqtary qatarynda, sóz joq, qazirgi zamanǵy Olımpıada da bar. Jer betinde tórt jylda bir aınalyp keletin bul jahandyq jarysqa eleń etpeıtin, onyń dúbirine qulaq túrmeıtin sanaly azamat kemde-kem. Bıyl sol sıkldyń kelesi estafetasy – XXXI jazǵy Olımpııalyq oıyndar Brazılııanyń Rıo-de-Janeıro qalasynda jalaý jelbiretedi. Tamyzdyń 5–21-i aralyǵynda saıys qyzdyrǵaly turǵan Oıyndar sporttyń 28 túri boıynsha 306 medaldar jıyntyǵyn sarapqa salady. Dúbirli dodaǵa 10 500 sportshy qatysady dep kútilip otyr. Sóz basynda birden aıta ketetin jaıt, Rıodaǵy Olımpııalyq oıyndar tek Brazılııa jeri ǵana emes, sonymen qatar, kúlli La­tyn (Ońtústik) Amerıkasy qurly­ǵynda alǵash ret kógen keretin osyndaı alaman bolǵaly tur. Qazir dúrmek dúrkiri jaqyn ara­dan estile bas­taǵandaı áser qal­dyrady. Buǵan taıaýda, dáliregi, sáýirdiń 21-i kúni Grekııanyń ejel­gi Olımp taýynyń etegindegi Gera hramyndaǵy ashyq alańqaıda Oıyndar alaýynyń saltanatty jaǵdaıda tutatylyp, uzyn kóshke ulasatyn estafetasyn bas­tap ketkeni taǵy bir sebep boldy. Rásim barysynda ertedegi joǵarǵy abyz áıeldiń rólin oı­naǵan grek aktrısasy Katerına Lehoý kúnnen shyny arqyly alyn­ǵan qyzýmen qutydaǵy jan­ǵysh zatty tutatty. Sodan keıin Olımpıada alaýyn alyp júrý bastaldy. Estafetanyń ejelgi Ellada jerindegi alǵashqy bóligi alty kúnge sozyldy. Búgin, 27 sáýir kúni Afınada otty ty­ǵyr­shyq Brazılııanyń maqta­nyshy – ataqty «Marakana» stadıonynda Oıyndardyń saltanatty jaǵdaıda ashylý sátine týra 100 kún qalǵan shaqta Rıo-2016 uıymdastyrý komıtetiniń arnaıy kelgen delegasııasyna tabys etiledi. Alaý muhıttyń arǵy betindegi elge 3 mamyrda jetkiziledi. Ol 95 kúnniń ishinde Brazılııa aýmaǵynyń 90 paıy­zyn qamtyp ótip, 83 iri qalalar men 500 shaǵyn qalashyqtarda bolyp, 5 tamyz kúni Olımpııalyq oıyndardyń basty nysanyndaǵy alyp astaýǵa ot beredi. Otty quty osy kezge deıin 20 myń shaqyrym jermen, 16 myń shaqyrymdyq áýe jolymen alyp ótiledi. Sol kúnderi ony alyp júrýge 12 myńǵa jýyq alaýger qatysady. Bir ókinishti jaǵdaı, Olımp taýynyń eteginde alaý tutatylǵan kúni Brazılııadaǵy jańa qatarǵa qosylǵaly turǵan Oıyndar nysan­darynyń birinde apatty oqıǵa oryn alyp, eki adam qaza tapty. Atap aıtqanda, teńiz jaǵalaýyndaǵy taý bıiginen qııalap salynyp jat­qan velotrassanyń erneýi opy­rylyp ketip, jıegi quzǵa qaraı quldyraı qulady. Buǵan qosa, budan birqatar ýaqyt buryn eldiń aýmaǵynda zıka bezgeginiń kóptep kórinis berýi biraz jurtty abyrjytyp tastaǵan bolatyn. Buǵan qosa, qazirgi kúnderi Bra­zılııada eldiń prezıdenti Dılma Rýsefke ımpıchment jarııalaý jónindegi býyrqanǵan má­sele óziniń apogeıine jetip tur. Ol taıaý kúnderi parlamenttiń jo­ǵarǵy palatasy – federaldy senatta qaralyp, aqyrǵy sheshimin shyǵarýy tıis. Osyndaı kereǵar oqıǵalardyń oryn alǵanyna qaramastan, Bra­zılııada Olımpııalyq oıyn­darǵa daıyndyq jumystary buryn­ǵysynsha óz kestesine saı qyzý qarqynmen júrip jatyr. Rıo-de-Janeıro XXXI jazǵy Oıyndary sheńberinde burynnan bar, biraq aıtarlyqtaı jańǵyrýdan ótetin 18 sport nysanyn paıdalanady. Al Olımpıada úshin jańadan salynatyn arena sany 9 bolmaq. Budan bólek, ýaqytsha paıdalanylatyn taǵy 8 nysan boı kóteredi. Olımpııalyq nysandardyń basym bóligi Rıo-de-Janeırodaǵy «Barra», «Kopakabana», «Deodoro», «Marakana» syndy tórt klas­terge shoǵyrlanady. Bulardyń arasyndaǵy «Barra» Rıo-2016-nyń júregi men ortalyq aımaǵyna aınalady. Munda 15 sport nysanynan bólek, Olımpııalyq derevnıa men Olımpııalyq park ornalasady. «Kopakanada» eskek esý, jelken sporty, trıatlon, j­a­­ǵajaı voleıboly sekildi sport túrlerinen jarystar ótedi. Rıo-de-Janeıronyń Deodoro aýdanymen attas klaster at sporty, myltyq atý, semserlesý, bessaıy­s saıystaryn qa­byldaıdy. Al buǵan deıin aty 200 myń oryndyq «Marakana» esebinde tanymal bolyp kelgen «Marıo Fılıý» stadıony qaıta jańǵyrǵannan keıin 78 myń kórermendi qamtıtyn fýtbol matchtarynyń saıys alańy bo­lyp shyǵa keledi. «Marakana» aýmaǵyndaǵy sambadrom sadaq atýshylardyń mekenine aınalady. Osy jerde sondaı-aq erler men áıelderdiń marafonnyń sóresi men máresi bolady. Olımpıada tarıhynda birinshi ret jeńil atletter saıystary bul joly basty stadıonda emes, qosymsha arenada ótedi. Olar 2007 jyly boı k­ótergen Joao Avelanj atyn­daǵy sport kesheninde jarys qyz­dy­rady. Oıyndar aıasyndaǵy fýtbol týr­nıri Rıodan basqa taǵy tórt qa­lada – Belý-Orızontıde, Sal­va­dorda, San-Paýlý men eldiń asta­nasy – Brazılıada oınalatyn bolady. Qazirgi kúnderi Olımpııalyq oıyndarǵa qatysatyn elder de qyzý daıyndyq ústinde. Solardyń qatarynda Qazaqstan da bar. Ál­bette, bizdiń ázirligimiz sport arenalaryn qatarǵa qosýdan emes, sol Oıyndardan múmkindiginshe kóbirek júldeler jeńip alý úshin kúresýden quralady. Osy kezde bizdiń elimizden Olımpıadaǵa 81 sportshynyń joldama alyp úlgergeni belgili bolyp otyr. Sonyń ishinde jeńil atletterdiń enshisinde – 14, baıdarka men kanoeda esýde – 11, boks pen aýyr atletıkanyń árbirinde 10-nan lı­senzııa bar. Biz osy shamalas sportshyny ózimizdiń jeke komanda retinde birinshi ret qatysqan 1996 jylǵy Atlanta Olımpıadasyna aparǵanbyz. Onda 89 atlet tuńǵysh ret táýelsiz elimizdiń namysyn qor­ǵaǵan bolatyn. Al budan keıingi jyldary olımpıadashylary­myz sany 100-diń ústine shyǵyp ketti. Bul joly da solaı bolatyn shyǵar degen úmittemiz. Degenmen, munaraly maqsat bul da emes. Eń bastysy, Olımpıadada alatyn altyn júldelerimizdiń sany kóp bolsyn. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan»