Jer kútimdi qajet etedi

Sharýa adamy bol­ǵan­dyqtan búgin­de jalpy­ha­lyq­tyq talqy­laýdy, oı qosýdy qajet etip otyrǵan jer má­selesi meni de qatty tol­ǵantýda. Negizi «Ne ekseń sony orasyń» degen sóz beker aıtylmaǵan. Son­dyqtan yqy­lym zamannan beri adamzattyń asyraý­shysy bolyp kele jatqan jer-anany óz kezegimizde durys paıdalanyp, keler urpaq ókiline ótkizý perzenttik paryzymyz dep sanaımyn. Biz dala tósinde eńbek etip ystyqqa da, sýyqqa da tózip, jel men jaýyn-shashynǵa shydap maýsymdyq jumysymyzdy úzbeı júrgen jandarmyz. Naqtyly jumysymyzdy bilip, sol eńbektiń óteýin kórip te júrgen jaıymyz bar. Sharýashylyǵymyzda 39 myń gektardan astam jer bar. Jetisýdyń tól daqyly qant qyzylshasynan bastap, egin sharýashylyǵynyń jumysyn dóńgelete júrgizýde 5 brıgada jumys isteıdi. Onyń syrtynda 1,5 myń bas iri qara, 7 myń bas qoı, 300 bas jylqy malyn da baǵyp ósirýdemiz. Qudaıǵa shúkir, jumysshylarymyz túrli etnos ókilderinen quralsa da bir úıdiń balasyndaı tatý-tátti, eń bastysy, túsinistikpen eńbek etýde. Negizi aıtaıyn degenim, jer qyrtysyn jyrtyp túrli ónim ektińiz be kútimdeýdi de umytpańyz. Bar eken, keń eken dep jerdi beı-bereket tilgileı berýge bolmaıdy. Ne nárseniń bolsyn suraýy bar ekendigin áste umytpaǵan lázim. Sondyqtan jaıylymdyq jerdi búldirmeı tórt túlik­ti erkine jiberip paıdalanýdamyz. Al tátti túbirdi gektarlap ekken soń sol jerdi kelesi jyly taǵy da paıdalanyp, mol ónim alý úshin kútip, tyńaıtyp otyra­myz. Byltyrǵy jyly jetisýlyq qant qyzyl­shasyn ósi­rý­shi sharýa­shylyqtar mol ónimge ke­neldi. Olardyń aldyna 4 myń gektar alqapty 6,4 myń gektar jerge jetkizip ónim túsimdiligin gektaryna 350 sentnerden alý talaby qoıyldy. Sonda barlyǵy 220 myń tonna qant qyzylshasyn jınaý úshin ákimdik tarapynan tuqym jáne tyńaıtqysh alýǵa, son­daı-aq, arnaıy tehnıkalarmen de kómek kórsetilgen edi. Al bizdiń sharýa­shylyǵymyzda jyldar boıy qalyptasqan jumys nátıjesin berip qunarlylyǵyn joımaı kútimde bolǵan jerimiz ónimdi eselep berdi. Sondyqtan jer kútim­di qajet etetindigin taǵy da qaı­ta­lap aıtqym keledi. Eger zaman talabyna saı jerlesterimizge jal­ǵa jer telimderi berildi me zańnama sheńberinde alsyn, paıdalansyn, biraq sol jerdi tozdyrmaı kúte bilsin. Sonda ádildik bolady. Jer kútimi týraly sóz qozǵarda aıta keterim, meniń de kindik qanym Jetisý jerine tamǵan. Sondyqtan bolar sýyn iship, aýasyn jutyp, topyraǵyn basyp júrgen bul óńir maǵan ystyq. Qashanda búıregim buryp turady. Janashyrlyqty jaı sózben sydyrta aıtyp ótý ońaı. Al naqty isińmen el razy bolatyndaı áreket etý perzenttik paryz. О́zim basqaryp otyrǵan «Hılnıchenko ı K» komandıttik seriktestigi byl­tyr qant qyzylshasynyń ár gek­tarynan 730 sentnerden, onyń ishinde jekelegen jer telimderiniń ár gektarynan 810 sentnerden ónim jınady. Bul jerdi kúte bilge­n­diktiń, tozdyrmaı saqtaı alǵan­dyqtyń nátıjesi dep sanaımyn. Elbasy Nursultan Nazarbaev bizdiń oblysymyzǵa kelgen saıyn aýyl sharýashylyǵy salasy qyz­metkerlerimen kezdesý ótkizýge ýaqyt taba biledi. Eń bastysy, egin egip, mal baǵyp júrgen jandardyń hal-jaǵdaılaryn surap, jumys barysy jaıly áńgime órbitetini qýantady. Jýyrda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kezekti sessııasynda «Jer bizdiń ata-babamyzdan qalǵan asyl mura. Ol bizdiń basty baılyǵymyz. Jerdi sheteldikterge sataıyn dep otyrǵan eshkim joq. Bul jerde qozǵalǵan áńgime aýyl sharýashylyǵy sala­synyń eńbekkerlerine jerdi utymdy paıdalanyp, mol ónim alýy­na múmkindik týdyrý bolyp otyr», degen sózi meniń de kókeıime qonady. Olaı deıti­nim, seriktestigimizdegi 500 adam­nyń barlyǵy erteńgi kúnge senim­men qaraıdy. О́ıtkeni, olar jer­diń qadirin biledi. Sol jerdi jal­ǵa alǵanda jaýapkershilikti jete sezinip, tozdyrmaı kútip paıda­lana alatyndyǵyna da senimdi. Vıktor HILNIChENKO, «Hılnıchenko ı K» komandıttik seriktestiginiń basqarma tóraǵasy, «Qurmet» ordeniniń ıegeri Almaty oblysy