Qundylyqtarymyzdy qasterleı bilsek...

  («Egemen Qazaqstan», 26 shilde, 2016 jyl)  Farıda Byqaıdyń «Qońyr áýlıe» úńgiri týraly jazǵan maqalasyn oqyp, («Egemen Qazaqstan», 26 shilde, 2016 jyl) óz pikirimdi qosyp otyrmyn. Men Baıanaýyldyń qyzymyn. Sondyqtan, úńgir týraly biraz biletinim bar. Bul úńgir, shyn máninde, kópshilikke oı salatyndaı-aq. Mundaı kıeli mekenderge nıettenip, aqjarqyn kóńilińmen, júregińmen sezinip barýyń kerek. Áriptesimizdiń osy saparynda oqyrmanǵa salmaqty oı salarlyqtaı kóp usynys aıtylypty. Áýlıe úńgirdiń tylsym-keremeti naqtyly, dáleldi túrde jetkizilipti. Rasynda da, óńirimizde kóptep kezdesetin osy «Qońyr áýlıe» tektes úńgirler qanshama?! Áli de qanshasynyń syry ashylmaı jatqan bolar? Bul turǵyda ár jerde derek jınaǵan jergilikti ólketanýshylar men shejireshilerdiń osyndaı qudiretterdiń qadir-qasıeti men kıesin kópshilikke tanytyp, jetkizip otyrǵany quptarlyq. Desek te, kóp jerde mundaı adamdar joqtyń qasy ǵoı. F.Byqaı aıtyp otyrǵan EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesiniń qonaqtary keletin bolsa, bul tarıhı-tanymdyq mańyzy bar jádiger­ler­diń keler urpaqqa bereri áli de kóp bolmaq. Shynymen de, jýrnalıstiń respýblıkalyq mańyzǵa ıe bolyp otyrǵan qorym-oba, úńgirler sııaqty tarıhı qundylyqtarymyzdy bolashaqta elimizdiń «Tarıhı-mádenı mura obektilerin qorǵaý jáne paı­dalaný týraly» Zańyna kirgizip, ony qorǵap-saq­taý kerek degen oıyn quptaımyn. Munda qazaq hal­­qy­­nyń kóz jasy, oı-armany, maqsat-múddesi, bas­qan joly men salt-sanasy, qýǵyn-súrgini jatyr. Eger de tarı­hı-mádenı basqarma negizinde arnaıy tizim­­ge en­giziletin bolsa, bul týrızmdi, týrıstik klas­­ter­­di damytýǵa baǵyttalǵan birden-bir joba bolar edi. «Qońyr áýlıe» úńgiri-jerdegi janýarlar men qustar álemin qorǵaýshynyń Táńirge tabyný zamanynan kele jatqan kıeli orny. Sol zamanda ómir súr­gen qazaqtar Qońyr áýlıe mańynda ornalasqan ana keı­pinde shalqasynan jatqan taý­dy «Baıandy ana» dep ataǵan. Olaı atalý sebebi, aýyrǵan adam em izdep, balasy joq bala surap, kedeı baılyqty ańsap, baı baılyǵyn asyrýǵa osy taýdyń etegine kelip, qurmaldyq shalǵan kórinedi. Maldyń ishek maıynan bilte jasap jaǵyp, úńgirge kelgen adamdardyń nıetteri qabyl bolyp, halyq baıandy ómir súre bastaǵan. Sol zamannyń qazaq dalasyn­da jazylmaǵan zańy bolǵan. Atty adam aýyl syr­ty­­nan shaýyp ótpeı, jón surasyp, bara jatqan baǵy­­tyn aıtyp otyrǵan. Jolaýshydan: «Qaıda bara­syń?» – degenge: «Baıandy aýylyna baramyn» – degen eken. Sol sebepten, Baıanaýyl ataýy sodan qalypty dese-di. «Baıan» degen sóz baıandy degen uǵymdy bil­dire­di. Baıanaýyl elindegiler Allanyń nury jaýyp, baıandy ómir keshken. Árıne, oǵan joǵaryda ata­ǵan dana-daryndylarymyz, ǵulamalarymyz ben tabıǵaty dálel. Lázzat TEMIRTASQYZY, jýrnalıst PAVLODAR