26 Qańtar, 2017

Bul – qoǵamdaǵy jaǵymdy úrdis

154 ret kórsetildi

Búgin biz qoǵamymyzdaǵy sybaı­las jemqorlyq áreketterge qa­tysty halyqtyń jalpylama kóz­qarasyn az-kem sóz etpekpiz. Son­dyq­tan, atalǵan máselege baılanys­ty statıstıkalyq málimetterge jú­ginbeı, sandardy tiz­be­lemeı, tek ózimiz aralas-quralas júrgen orta­nyń, tanys-bilis kisilerdiń pikirlerin al­ǵa tarta otyryp, óz paıy­mymyzdy bildirsek dedik.

Sonymen… memleket senip tap­syr­ǵan qyzmetin óziniń jeke «pat­sha­lyǵyndaı» kórip, ony zańsyz kól­deneń tabys kózine aınaldyryp júr­gender qatarynyń az emestigin ishimiz sezedi. Bul sezigimizdiń týyndaýyna elimizdegi laýazymdy tulǵalardyń, ár­túrli deńgeıdegi, irili-usaqty she­neý­nikterdiń jemqorlyqpen aıyptalyp, tergeýge alynýynyń tym jıilep ke­týi túrtki bolyp otyr. Demek, bul ja­ǵymsyz jaǵdaıattardan elimizde sybaı­las jemqorlyqqa qarsy kúrestiń barynsha kúsheıtile túskenin, atalǵan má­selede memlekettik saıasat «týra bıde týǵan joq…» ustanymyna shynaıy bet burǵanyn, atqarýshy bılik júıesiniń óz qataryndaǵy nıeti buzyq, pıǵyly búkir, sybaılas jemqorlyqqa shatylǵan azamattardan arylýǵa degen umtylysyn anyq ańǵarýǵa bolady.

Bul úrdis halyqtyń bılik júıesine degen senimin nyǵaıta túsetini sózsiz. Halyq óziniń qazynasyna zańsyz qol suqqan nemese senip tapsyrylǵan qyz­mettik ókilettigin kóldeneń tabys kózine aınaldyrǵan azamattarǵa mem­leket tıisti jazasyn berip jatsa, qa­laısha «bárekeldi!» demeıdi. Bul – jurt­shylyqtyń atqarýshy bılikke qa­tysty kózqarasyn jaqsartatyn úrdis.

Qazirgi tańda jemqorlyq pen para­qor­lyqqa baılanysty «pálenshe» ter­geýge alynypty, «túgenshe» usta­lyp­ty degendeı mazmundaǵy habar tara­sa, halyq eline degen qurmeti az, ortaq qazynaǵa orynsyz qol salatyn pendelerdiń bir adamǵa azaıǵanyna qýanyp qalatyndaı… Bul sózimizdi atalǵan jaıtqa baılanysty áleýmettik jelilerde jazylyp júrgen pikirlerge qarap aıtyp otyrmyz. Máselen, sońǵy ýaqytta jemqorlyqpen ustalǵan keı­bir tulǵalar jóninde áleýmettik je­li­lerde kóptegen pikirler jarııalan­dy. Olardyń basym bóligi halyq dú­nıesine zańsyz qol salǵandardyń us­tal­ǵanyn qos qolyn kótere qol­daı­tyn, aıypkerlerdiń ádil jazasyn alǵanyn jón sanaǵan pikirler.

Jalpy, jurtshylyq jegiqurtqa ba­­laıtyn sybaılas jemqorlyqtyń ke­le­shekte órisi men tynysy taryla tú­setinin uqtyratyn jaǵdaıattar qo­ǵa­mymyzda anyq kórine bastaǵandaı. Bul – qýanarlyq jaıt. Endi bul qandaı jaǵ­daıattar ekenine toqtalaıyq.

Búginde balasynyń laýazymdy qyz­metke jaıǵasqanyn tileıtin, bul qa­laýynyń astarynda perzentiniń álgi bıligi arqyly baýyrlary men aǵaı­­yn-týystaryna «kóke» bolsa, ja­la­­qysynan bólek óıtip-búıtip aqsha tap­­sa degen oıy buqpantaılaǵan  ata-analardyń pıǵylyna múlde ke­re­­ǵar pikirdegi ot­basylar paıda bo­­lýda. Mundaı ata-analar bala­sy­­nyń qandaı da bir laýazy­m­-
ǵa­ taǵaıyndalsa, eline adal qyzmet et­ke­nin ǵana qalaıdy.

Bir tanysymnyń uly talaptanyp júrip, óziniń qabiletimen ájeptáýir qyzmetke ornalasty. Álgi kisi birde maǵan ulyna jalaqysynan ózge esh­qan­daı aqshany qaltasyna salmaýyn, qyzmetin paıdalanyp, óziniń baýyrlary men aǵaıyn-týystaryna qandaı da bir artyqshylyqtar bermeýin qatań eskertip otyratynyn aıtqan. О́zine senip tapsyrylǵan memlekettik jaýapty qyzmet eshkimniń qoljaýlyǵyna aınalmaýy tıis dep oılaıtyn tanysym bul máselede aǵaıynnyń ókpe-nazy týyndap jatsa, olarǵa máseleniń jaı-japsaryn tereńirek túsindirermiz deıdi.

Búginde Islam dininen habary mol, onyń tyıymdaryn jaqsy biletin, neniń adal, neniń haram ekenin ajyrata alatyn, aqyretin oılaıtyn ur­paq­tyń tutastaı bir býyny jetilip ke­ledi. Bulardyń ókilderi dinimizdiń jem­qorlyqty haram sanaıtynyn uqqandyqtan, osyndaı las iske bara qoımaıdy. Munyń ózi elimizde taıaý jyldarda sybaılas jemqorlyqtyń edáýir báseńdeıtinin meńzeıdi.

Búginde dinnen habary mol býyn­nyń kóptegen ókili aqshamen zańsyz alys-beris jasaýǵa májbúr etýi múmkin memlekettik mekemelerge baryp qyzmet etýden ózderin aýlaq ustap júrgeni – ómirdiń shyndyǵy. Buǵan kóptegen mysaldar keltirýge bolady. Jaqynda bir aǵaıynnyń balasy quzyrly zań oryndarynyń birinde istep júrgen qyzmetinen sanaly túrde bas tartyp, basqa sharýamen shuǵyldanyp ketti. Sebebin suraǵanǵa, ol «bylyqqa batyp toq júrgenshe, arymdy adal ustap ash júrgenim artyq» dep jaýap bergen.

Qoryta aıtqanda, memlekettiń sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres sharalaryna qarapaıym halyq ókilderi, ásirese, jastar izgilikti jolmen úles qosa bastady. Bul óz kezeginde Qazaq­s­tannyń bolashaqtaǵy damýyna, bede­line oń yqpal etetini anyq.

Joldybaı

Bazar,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Pavlodarda taǵy da qus tumaýy tirkeldi

Aımaqtar • Búgin, 16:00

Urlanǵan 28 kólik tabyldy

Oqıǵa • Búgin, 15:11

Qazgıdromet aldaǵy qysqa boljam jasady

Qazaqstan • Búgin, 14:11

Atyraýda 23 adamdy shaıan shaqqan

Aımaqtar • Búgin, 13:35

Túrkistan oblysynda brakonerler ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 12:40

Aqtaýda er adam bıikten qulap mert boldy

Aımaqtar • Búgin, 10:53

Sport jańalyqtaryna sholý

Sport • Búgin, 09:11

Bárimiz bir aspannyń astyndamyz

О́ner • Búgin, 09:10

Sýretshiler úıi ashyldy

Aımaqtar • Búgin, 09:08

Bal bulaq bolyp aqty

Aımaqtar • Búgin, 09:07

Ońaılyqpen em qonbaıdy

Medısına • Búgin, 09:05

Bárekeldi, Vıktorııa!

Sport • Búgin, 09:02

Taı elinde qola medal buıyrdy

Sport • Búgin, 09:00

Seısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 08:57

Mazmun men sapaǵa mán berilse

Bilim • Búgin, 08:55

Atyraý oblysy «sary» aımaqqa ótti

Koronavırýs • Búgin, 08:54

Salada sheshimin tabar is kóp

Bilim • Búgin, 08:52

Bala súıý – baqyt

Qoǵam • Búgin, 08:50

Qamba toldy astyqqa...

Aımaqtar • Búgin, 08:49

Barlyq salada ósim bar

Aımaqtar • Búgin, 08:47

Erekshe balalardy elegender

Aımaqtar • Búgin, 08:43

Uqsas jańalyqtar