– Mamyrǵalı Dosqululy, Prezıdenttiń bıylǵy Joldaýynyń basty arqaýyna aınalǵan Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıynda jumys isteý uǵymyn qalaı túsinesiz?
– Memleket basshysynyń bıylǵy Joldaýynyń basty ereksheliginiń ózi ónerkásiptik damý jolyna basymdyq berilýinde. Áıtpese jyldyń basty qujaty joǵarydaǵydaı ataýǵa ıe bolmas ta edi. Meniń oıymsha, bul damýdyń eń senimdi joly. Prezıdent alǵa qoıǵan on mindettiń ishinde ındýstrııalandyrý máselesi eń aldyńǵy kezekke shyǵýynyń, onyń birinshi orynda turýynyń astarynda osyndaı oı men osyndaı salmaq bar. Jańa memleketti quryp, onyń ekonomıkasyn turaqty damý jolyna túsirý, qaı kezde de ońaı bolmaǵan. Bul arada eshqandaı dáleldeýdi qajet etpeıtin bir aqıqat bar. Elimizdiń ekonomıkasy strategııalyq shıkizat kózderine táýeldi bolyp qalmaýǵa tıis. Eger mundaı jaǵdaı oryn alsa, kez kelgen memlekettiń ekonomıkasy syr bermeı tura almaıdy.
Ras, biz álemdegi munaı, gaz jáne kondensat sekildi shıkizat óndiretin elderdiń qataryndamyz. Ashyǵyn aıtqanda, munyń el ekonomıkasyna túsirip otyrǵan paıdasy da joǵary. Soǵan qaramastan biz biryńǵaı shıkizat shylaýynda qala berýge de tıisti emespiz. О́ıtkeni álemdik munaı rynogynda onyń baǵasy birde tómendep, birde joǵarylap, sekirmeli kúı keshedi.
Osy oraıda, Prezıdent N.Nazarbaev óz Joldaýynda bultartpaıtyn bir jaqsy mysal keltirgen eken. Iаǵnı, budan 3-4 jyl burynǵy qarjy-ekonomıkalyq daǵdarys kezinde ındýstrııalandyrýdyń alǵashqy besjyldyǵynda qol jetkizgen nátıjelerdiń ájeptáýir septigi tıipti. Ári munyń ózi turaqtandyrýshy faktorlardyń birine aınalypty. Mine, ındýstrııalandyrý men elimizdegi alǵashqy ónerkásiptik revolıýsııalardyń tıgizgen paıdasy men shapaǵaty.
О́mir bir orynda turmaıdy. Ol únemi alǵa qaraı damý, jyljý ústinde. Sonyń ishinde ónerkásiptik ómir alǵa qaraı ozǵan ýaqytpen birge óziniń ózgeristerin engizedi. Osy qısynǵa súıensek jańa tehnologııalardy ornyqtyrý damýdyń basty tutqasy bolmaq. Prezıdenttiń óziniń sózimen aıtqanda, Qazaqstan ındýstrııasy jańa tehnologııalardy engizýdiń kóshbasshysyna aınalýy tıis. Dál osyndaı jaǵdaıda ónerkásiptiń ınnovasııalyq sıpaty odan ári tereńdeı túsetini de Joldaýda tııanaqty túrde tujyrymdalǵan.
– Memleket basshysy ekonomıkany sıfrlandyrý jóninde tyń mindetter qoıdy. Ári elimizdiń birneshe ónerkásiptik kásipornyn sıfrlandyrý úshin qanatqaqty jobany iske asyrý qajettigin alǵa tartty. Sonymen birge bul tájirıbeni kópshilikke taratý jóninde tıisti atqarýshy organdarǵa tapsyrmalar berdi. Buǵan ne deısiz?
– Innovasııany engizý men ornyqtyrýdyń basty ólsheminiń biri – sıfrlandyrý. Álemdegi órkenıetti elderdiń kópshiligi bul kezeńdi bel ortadan asyryp úlgerdi. Bizdiń basty maqsatymyz – álemdegi ozyq otyz eldiń qatarynan kóriný bolsa, ekonomıkamyzdy sıfrlandyrý máselesin attap óte almaımyz. Prezıdent qoıǵan mindettiń ózgesheligi men qajettiligi de osynda.
Sıfrly tehnologııalardy engizý elimizge ne úshin qajet ekenin Prezıdent segizinshi mindette jan-jaqty túıindep beripti. Oǵan alyp-qosatyn eshteńe joq dep esepteımin. Osy arqyly memlekettik basqarýdyń tıimdiligi arta túsetin bolsa, sıfrlandyrýdyń qadir-qasıeti de soǵurlym kóterilmeı me?! Ekonomıkany sıfrlandyrý tabys ákelgenimen jumys kúshiniń kóptep bosap qalý qaýpin de týdyrady dep tujyrymdaıdy Prezıdent. Mundaıda ne isteý kerek? Joldaýda munyń joly da naqty aıtylǵan.
– Elimizdegi ındýstrııalandyrý deńgeıin tereńdetý isine oblystarda qurylǵan ındýstrııalyq aımaqtar da tıisti úlesterin qosa alatyny anyq. О́zińiz de osyndaı ómirsheń istiń basy-qasynda júr ekensiz. Sondyqtan osy máselege baılanysty ne aıtar edińiz?
– Indýstrııalandyrý uǵymymen qatar turatyn máni men mańyzy ári sıpaty turǵysynan qarastyrǵanda alǵashqy uǵymnan bir mysqal kem túspeıtin taǵy bir túsinik bar. Bul – ınvestısııa tartý máselesi. Dál osy turǵyda ındýstrııalyq aımaqtardyń múmkindikteri joǵary. Qazirgi kúni biz osy múmkindikti jiberip almaýǵa basa mán berip kelemiz. Aqtóbe ındýstrııalyq aımaǵynda otandyq kásipkerlermen birge sheteldik ınvestorlar da qyzmet jasap júr. Bul qatarda Germanııa, Bolgarııa, Túrkııa jáne Shveısarııa elderiniń ókilderi bar. Búgingi ýaqyttta olardyń qatysýymen tórt ınvestısııalyq joba júzege asýda.
– Prezıdenttiń bıylǵy Joldaýy týraly naqty oı-túıinińiz qandaı?
– Joldaý bizdiń isimiz ben qyzmetimizge jáne ındýstrııalyq aımaqty odan ári damytý jobalaryna jańa serpin berdi. Jyldyń basty baǵdarlamalyq qujaty bizge sonysymen qymbat dep bilemin.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE
