Bul bul ma?! Biz «Kreshenıeni» de kúlli pravoslavıe qaýymynan artyq atap óte bastaǵandaımyz. Qarańyz, Astana qalasy tótenshe jaǵdaılar basqarmasy basshysynyń orynbasary Beıbit Sadyqov bıylǵy dinı ǵurypqa Esil ózeniniń Saltanat saraıyna jaqyn tusynan eki birdeı muz oıyq ázirlengenin málimdedi. Sebep, jyldan jylǵa jergilikti jurtshylyq arasynda dinı rásimge qatysýshylar artyp kele jatqan kórinedi.
Árıne elorda turǵyndarynyń deni óz qarakózderimizben tolyǵyp jatyr. Biraq qarakózderimiz ózimiz bolǵanymen, kókirek kózi ózimizdiki emes sııaqty. Áıtpese ınternet jelilerinde ózge ulystyń qasıetti merekesiniń bel ortasynda máz-meıram bolyp shomylyp júrgen qazaqtardyń beınetaspalary taralmas edi ǵoı. Iá, ózgerip baramyz. Oı jarysy jaǵynan emes, daraqylyq dodasy jaǵynan ózgergenimiz qynjyltady. «Synyqtan basqanyń bári juǵady» degende, bótegege búkken sanadaǵy syrqat, ımmýnıtettegi álsizdik dál osylaı qalqyp shyǵady dep áste oılamaǵan ekenbiz. Orǵa omaqasatyn olaqtyǵymyzǵa oryn jetpeı bara jatqandaı ma, qalaı?
Parlament Senatynyń tóraǵasy Qasymjomart Toqaev «Tvıtterdegi» paraqshasyna «Menińshe, qasıetti Kreshenıe kezinde qazaqtardyń topyrlap japa-tarmaǵaı sýǵa túsýi orynsyz áreket sııaqty. Syrttan, ásirese shetelden kelgen adamdarǵa bul áreket ersi bolyp kórinedi» dep jazdy. Qazaq eli búkil dúnıege túrki áleminiń ot jaqqan oshaǵy, onan keıin Ortalyq Azııadaǵy týystas halyqtar sııaqty emes, tili, dili musylman bolsa da kópkonfessııaly qoǵam qurýymen tanyldy. Iаǵnı biz dál osy «Kreshenıede» shoqyný týraly oıdan ada bolsaq ta, olarmen (dini basqalarmen) jarysyp oıyqqa túspeýimiz kerek edi. Osynyń ózi ózge senim men nanymǵa qurmet kórsetkenimiz bolar edi. Din turǵysynan qaraǵanda, Isa paıǵambardyń Iordan ózenine túsýinen bastaý alatyn Kreshenıedegi muzdaı sýǵa shomylý shirkeý qataryna qabyldaýdy, ıaǵnı shoqyndyrýdy bildiredi. Sondyqtan bul «shoqynýǵa» jol bolsyn!? Árıne áldekimder muny shynyǵýdyń bir túri deýi de múmkin.
Ilkide ýnıversıtette bir oqytýshymyz boldy. Jaryqtyq, qystygúni de jalańaıaq júretin. Sonyń syryn suraǵanymyzda, ataqty Porfırıı Ivanovtyń sýyq sý quıyný ádisimen ózin dárigerlerdiń emi jetpegen aýrýdan jazyp alǵanyn aıtqan edi. Biraq bul kúndelikti ómir salty ǵoı. Esilge, Ertiske muz oıyqqa muńsyz súńgip shyǵyp jatqandar shynymen salamattylyq saltyn qýalasa, osy jolmen nege júrmeıdi degen saýal týady. Abaı aıtady: «Qazaq ta adam balasy ǵoı, kóbi aqylsyzdyǵynan azbaıdy, aqyldyń sózin uǵyp alarlyq júrekte jiger, qaırat, baılaýlylyqtyń joqtyǵynan azady». Hákim on tórtinshi qara sózinde osylaı deıdi. Jalpy, jan qınalǵan kezdegi baǵdarshamymyz – Abaı. Al din men dil máselesinde abaılaýdy bilmeıtin urpaqqa Abaı ǵaqlııalaryn jıi-jıi oqytqan abzal. Bir zamanda baıtaq dalada áskerı bekinister salynǵanda zeńbirek tumsyǵymen birge umsyna engen shirkeý qońyraýlary babalar júregin shaılyqtyrsa, beıbit kúndegi bul «shoqyný» betke shirkeý bolyp tur.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»
