Yńǵaıly yntymaqtastyq

Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy – 1961 jyly AQSh jáne Kanada tarapynan Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan zardap sheken Eýropa elderine qoldaý maqsatynda qurylǵan uıym. EYDU maqsaty múshe elderdiń ómir súrý deńgeıin arttyrýǵa, ekonomıkalaryn qarqyndy damytýǵa nemese ony turaqty túrde ustap turýǵa baǵyttalǵan. Uıym óz múshelerine jáne qarym-qatynas ornatqan elderge tikeleı qarjy bólmese de, eko­nomı­kalyq jáne áleýmettik saıasattyń ozyq tájirıbelerimen bólisetin klýb tárizdes. Qazaqstan men EYDU arasyn­daǵy yntymaqtastyq 2008 jyly Eý­razııa básekege qabilettilik baǵdar­lamasy sheńberinde bas­talyp, 2013-2016 jyldary Ortalyq Azııa basta­masyndaǵy tóraǵalyǵymen jalǵasty.

Álemniń eń ozyq 30 memleketiniń qataryna qosylýdy maqsat etken elimiz úshin, jahandyq qoǵamdastyqtyń ozyq tájirıbeleri qashanda mańyzdy. Osy maqsatta Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń 2014 jylǵy Qazaqstan halqyna arnalǵan Joldaýynda EYDU-nyń keıbir standarttaryn elimizde keńinen engizýge qatysty naqty tapsyrmalar bergen bolatyn.

2015 jyly Qazaqstan men EYDU ara­syndaǵy ekijaqty yntymaq­tas­tyq jańa satyǵa kóterilip, tarap­tar tájirıbe almasý boıynsha jańa platformaǵa kóship, Eldik baǵdar­lamaǵa qol qoıdy. Eldik baǵdarlama sheń­berinde Qazaqstan EYDU-nyń birqatar qurylymdaryna qosylýǵa jáne onyń bólimsheleriniń jumysyna qatysa alady. Baǵdarlama boıynsha negizinen adam kapıtalyn damytýǵa, shaǵyn jáne orta kásipti qarjylandyrýǵa, sondaı-aq ınvestısııalardy tartýǵa jáne olardy qoldaý boıynsha saıasatty jetildirýge baǵyttalǵan jobalar iske asyrylýda.

EYDU-men yntymaqtastyq elge tikeleı ınvestısııa tartpaǵanymen, uıymnyń quramynda bolyp, onyń baǵdarlamalaryna qatysý, elimizdiń ekonomıkalyq kórsetkishterin retteýge, túrli reıtıngterin jaǵymdy ba­ǵyt­ta qalyptastyrýǵa múmkindikter bere­di. Sol sebepten, elimiz uıymmen qarym-qatynasqa asa mán berip, Eldik baǵ­­darlama boıynsha EYDU-nyń 29 dek­larasııasy men usynystaryna qosy­lyp, memleketimizdiń áleýmettik-eko­no­mıkalyq baǵyttary bo­ıynsha 13 sholý júrgizýine qoldaý kórsetti.

Búgingi tańda Qazaqstan Úkimeti EYDU-dyń Eldik baǵdarlamasynyń quqyqtyq quraldarynyń 29-nyń 21-ine qosylýǵa bas­tama kóterip, onyń 10-nan asa quqyqtyq qujattaryna qosylyp úlgerdi. Atalǵan qujattarǵa qosylyp, olardy rásimdeý, EYDU elderiniń ozyq tájirıbesine ulttyq zańnama­ny sáıkestendirý bolyp esepteledi. Elbasy júktegen Bes ınstıtýttyq reformany júzege asyrý jónindegi «100 naqty qadam» – Ult josparyn daıyndaýda, EYDU-nyń ozyq tájirıbeleri men standarttary eskerilgen.

Osy baǵyttaǵy jumysty júıeli túrde júrgizip otyrý úshin, Qazaqstan Úkimeti Eldik baǵdarlamanyń qory­tyndysy boıynsha EYDU-nyń quqyq­tyq jáne sholý quraldary negizinde daıyndalǵan usynystaryn iske asyrý maqsatynda ulttyq Jol kartasyn daıyndap, bekitti.

О́tken jyly «EYDU Eýrazııa apta­lyǵy – 2017» forýmynyń elimizde ótýi jáne oǵan uıymnyń bas hatshysy Anhel Gýrrıa myrzanyń qaty­sýy, Qazaqstannyń uıym músheleri aldyn­daǵy bedelin ósirip qana qoımaı, álemdik qoǵamdastyqtyń jańa qy­rynan tanyp bilýine, ulttyq ekonomı­kamyzdyń múmkindikterimen etene tanysýyna mol múmkindik jasadyq dep aıtsaq bolady. EYDU-men qarym-qaty­nastyń qaryshtap damýy, ulttyq zańna­ma­lardyń uıymǵa múshe jetekshi memle­ketterdiń ozyq tájirıbelerimen sáı­kes­tendirilýi, Qazaqstannyń álem­niń damyǵan 30 eliniń qataryna qosy­lýyna tolyq múm­kindik beretin bolady. Búgingi tańda osy baǵytta atqa­rylǵan birqatar mańyz­dy is-shara­lar­dyń nátıjesinde, elimiz Dú­nıejúzilik Bank­tiń «Doing Busi­ness» reı­tınginde 35-shi oryndy ıelenýde, EYDU el­de­ri­­men saýda-sattyq jalpy taýar aı­­­­na­lymynyń jartysyna jýyǵyn quraýda.

Júrgizilip jatqan júıeli jumys­tyń nátıjesinde elimiz aldaǵy ýaqyt­tar da EYDU-nyń birqatar komıtet­teri men jumys organdarynda óz már­te­besin jańa satyǵa kóteredi dep josparlanýda.

Nurlan SEIDIN,

saıasattanýshy