Saraıshyqtyń syry kóp ashylmaǵan...

Altyn Ordanyń alǵashqy saý­da ortalyqtarynyń biri bolǵan Saraıshyq qalashyǵy Atyraý qa­lasynan 50 shaqyrym qashyq­tyq­ta, Mahambet aýdanynyń aýma­ǵyn­da ornalasqan. 1999 jyly sol kezdegi oblys ákimi Imanǵalı Tas­maǵambetovtiń bastamasymen «Han ordaly Saraıshyq» memorıaldy kesheni salyndy. Meshit pen kesene turǵyzyldy. Sodan beri munaıly mekenge alys-jaqynnan keletin qonaqtardyń at basyn buratyn birden-bir ornyna aınaldy. «Keshenge jylyna 15 myńǵa jýyq adam keledi. Mýzeı qoryn­da­ǵy qala ornynan tabylǵan jádi­ger­lerdi kórýge qyzyǵýshylyq ta­ny­tatyndar qatary kóp», deıdi Saraı­shyqtyń shyraqshysyndaı bolǵan mýzeı qyzmetkeri Moldash Berdimuratov.

2016 jylǵa deıin qarajat jetkiliksiz degen jeleýmen tarıhı oryndy ór sýynan qutqaryp qalýǵa asa múddeli bola qoımaǵanymyz ras. Sol jyly oblys ákimi Nurlan Noǵaevtyń qoldaýymen jergilikti bıýd­jetten 1,6 mlrd teńge bólinip, jaǵalaýdy bekitý jumystary bas­­taldy. Qorǵanys bógetiniń qu­rylysy bıyl aıaqtalady. Jeti han jer­lengen kıeli oryndy zertteý jumystary da jalǵasyn tappaq.

Súıinshi jańalyqty halyqqa esep berý jıynynda oblys ákimi Nurlan Noǵaevtyń ózi jetkizgen edi: «Saraıshyq» memle­ket­tik tarıhı-mádenı mýzeı-qory­ǵy­nyń sapar ortalyǵynyń qury­ly­sy bıyl bastalady», dedi ol. Elba­synyń «Rýhanı jań­ǵyrý» baǵ­darlamasy aıasynda «Qazaq­stan­nyń kıeli jerleriniń geografııa­sy» jobasynyń tizimine en­gen Saraıshyqta qazirgi zamanǵa saı bar­lyq jaǵdaı jasalǵan keshen boı kóteredi. Ákimshilik ǵı­marat, qonaqúı, sharýashylyq-tur­mys­tyq úıi sekildi birneshe ǵı­marat salý josparlanǵan. Eki qa­batty ákimshilik ǵımarat ishinde ekspozısııalyq kórme zaldary, qor qoımasy, konferenszal, zerthanalyq jáne qalpyna keltirý úı-jaıy, kitap qoımasy men elektrondy málimetter bazasy bar kitap­hana ornalasady. Arnaıy alań­dar, ashyq aspan astyndaǵy mýzeı men etnoaýyl da tarıhı oryn­nyń mán-mańyzyn arttyrary anyq.

Mádenıet jáne sport mınıstri Arys­tanbek Muhamedıuly da Saraı­shyqqa bir emes, birneshe ret baryp, jaǵalaýdy bekitý ju­mys­tarymen, qazba oryndarymen ta­nysty. Ázirge qaǵaz betindegi jo­ba ǵana bolǵanymen, sapar orta­lyǵynyń salynar orny bel­gilenetin kún de alys emes. «Qa­la­shyqtyń ortalyq bóligi Jaı­yq­qa jutylyp ketken joq, qazirgi Saraıshyq aýylyna qaraı bolýy kerek» degen de pikirdegi ǵalymdar bar. Osynyń bárin eskere kele, «Saraıshyq» mýzeı qoryǵy mańyndaǵy úılerdi kóshirý máselesi kún tártibine qoıyldy. Oblystyq sáýlet jáne qala qurylysy basqarmasynyń basshysy Gúlbarshyn Arystanovanyń aıtý­ynsha, 2030 jylǵa deıin mýzeı janyndaǵy 65 turǵyn úı kóshiriledi. Aýyldyń bas josparyn ja­saǵan kezde eski Saraıshyqtaǵy úılerdi kóshirip, ornalastyrýǵa ar­naıy jer bólingen. Bul óz keze­ginde arheologııalyq qazba jumys­tarynyń keń kólemde júrgizilýine múmkindik beredi.

Bastysy, seń qozǵaldy. Tarıhı shahardyń shejiresin jańasha jazyp shyǵýǵa memleket tarapynan qoldaý bary anyq ańǵarylady. О́tken ǵasyrdyń ortasynan bas­tal­ǵan zertteý jumystary Saraı­shyqtyń syryn áli kúnge deıin tolyqqandy ashyp bolǵan joq. Ár qazba jumysy júrgizilgen saıyn kem degende bir jańalyq tabylady. Babalar ótken joldy zerdeleý­ge nıetti óskeleń urpaqtyń da bul mekennen áli talaı ǵajaıypty tabary sózsiz.

Baqytgúl BABASh,

«Egemen Qazaqstan»

ATYRAÝ