Qorǵanys mınıstrlikteri men vedomstvolarynyń basshylary, sonymen qatar alys jáne taıaý shet memleketterdegi kompanııalar ókilderi qatysyp otyrǵan kórme elordanyń Halyqaralyq áýejaıyndaǵy áskerı sektor aýmaǵynda ornalasty.
Bul kórme 2010 jyldan beri ótkizilýde. Osy ýaqyt aralyǵynda «KADEX-2018» kórmesi qorǵanys ónerkásibi ónimderin óndirýshiler men tutynýshylar arasynda ózara tıimdi baılanys kópirin ornatý men damytýdyń nátıjeli alańyna jáne tehnologııalyq jańartý máselelerinde tájirıbe almasý tetigi retinde tanyldy.
Atap óterligi, «Advanced Def Tech» ǵylymı-tájirıbelik konferensııasy bul kórmeniń negizgi is-sharasyna aınaldy. Jıynda áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyq, qorǵanys-ónerkásip salalaryn jańartý tetikteri, jańa tehnologııalardy endirý boıynsha ózekti máseleler keńinen talqyǵa salyndy.
Konferensııanyń alǵashqy kúni tórt paneldik sessııa ótti: «Keńestik brondalǵan tehnıkany jańartý. Jańa tehnologııalyq sheshimder», «Brondalǵan dońǵalaqty mashınalardy damytýdyń zamanaýı úrdisteri», «Ushqyshsyz basqarylatyn ushý apparattary. Jańa býyndaǵy qarýlaný», «Oq atý reaktıvti júıesin jańartý – júıelerdi jetildirý». QО́K (qorǵanys-ónerkásip kesheniniń) iri óndirýshileri keńestik brondalǵan tehnıkany jańartý, oq atý reaktıvti júıeleri, brondalǵan dońǵalaq kólikter jáne ushqyshsyz basqarylatyn ushý apparattaryn shyǵarý salasyndaǵy zamanaýı zerttemeler boıynsha jobalar tanystyryldy. Sonymen birge T-72, BTR-80, BPM-1, BMP-2 tanki negizinde zamanaýı urys modýlderin jáne elektr-optıkalyq aspaptardy yqpaldastyrýdyń qanshalyqty qajettigi sarapqa salyndy. Jıynda RZSO BM-21 «Grad» keshenin jańartýda qatty otyn raketalyq qozǵaltqyshtardy paıdalaný aspektileri, qurlyq áskerlerin shynjyr tabandydan dońǵalaqty tehnıkaǵa qaıta jaraqtandyrý, beıbit ýaqytta jáne urys is-áreketteri kezinde ushqyshsyz basqarylatyn ushý apparattaryn tájirıbelik turǵyda qoldaný máseleleri keńinen talqylandy.
Konferensııanyń ekinshi kúni Qorǵanys jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Beıbit Atamqulovtyń qatysýymen «Qorǵanys-ónerkásip keshenin damytýdyń ózekti máseleleri» taqyrybynda plenarlyq sessııa ótti. B.Atamqulovtyń aıtýynsha, qorǵanys-ónerkásip kesheniniń búginde el ekonomıkasynda ózindik mańyzdy orny bar jáne eleýli eksporttyq áleýetke ıe. Bul óz kezeginde áskerı qýatpen qatar azamattyq sektordyń damýyna da áser etedi. Búginde QО́K ǵylymı qamtymdy júıe bolyp tabylady. Onyń quramyna 9 myń adamdy jumyspen qamtıtyn 40 kásiporyn kiredi.
Al «Qazaqstan ınjınırıng» UK» AQ basqarma tóraǵasy Áset Qurmanǵalıev óz baıandamasynda besinshi mereıtoılyq «Kadex-2018» kórmesi taıaýda qurylǵanyna 15 jyl tolǵan «Qazaqstan ınjınırıng» kompanııasynyń mereıtoıymen tuspa-tus kelgenin atap ótti.
– «Qazaqstan ınjınırıng» kompanııasy úshin «KADEX-2018» kórmesi óte mańyzdy is-shara. Dál osy jerde biz ózimizdiń áleýetimizdi jáne jumysymyzdyń nátıjelerin barynsha tolyq tanystyra alamyz, áleýetti seriktestermen kezdesýge, qorǵanys-ónerkásip kesheni salasyndaǵy jetistikter men jańashyldyqtardy zerdeleýge múmkindik bar. Sondyqtan búgingi plenarlyq sessııa QО́K damytýdyń ózekti máselelerin keńinen talqylaýdyń tıimdi alańyna aınalyp otyr, – dep atap ótti ol.
Á.Qurmanǵalıev birqatar mashına jasaý kásiporyndaryn biriktiretin «Qazaqstan ınjınırıng» eldegi QО́K basty kompanııa ekendigin atap ótti. Holdıngtiń kásiporyndary kóp beıindi tehnologııalyq bazaǵa ıe. Bul óz kezeginde daıyndaýdan bastap daıyn ónimdi shyǵarýǵa deıingi óndiristiń tolyq sıklyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Bul kásiporyndardyń árqaısysy kópjylǵy tájirıbeniń arqasynda jınaqtalǵan mańyzdy quzyretterge jáne tapsyrys berýshilermen berik baılanystarǵa ıe. Kompanııa óziniń enshiles jáne táýeldi uıymdarynda biryńǵaı óndiristik, tehnologııalyq, qarjylyq jáne kadrlyq saıasatty qamtamasyz etedi.
Onyń aıtýynsha, bul faktorlar «Qazaqstan ınjınırıng» kompanııasynyń áleýeti jáne kelesheginiń zor ekendigin kórsetedi.
Sonymen birge ol konferensııaǵa qatysýshylar men jýrnalısterge «KADEX-2018» kórmesine kompanııanyń 17 enshiles jáne táýeldi uıymy kelesi baǵyttar boıynsha qatysyp otyrǵanyn baıandady, onyń ishinde qurlyqtaǵy qarýlaný jáne tehnıka; áýedegi qarýlaný jáne tehnıka; áskerı qarýlaný jáne tehnıka bar.
– Sizder kórip otyrǵandaı, áskerdiń barlyq túrleri men baǵyttary boıynsha taýarlar men qyzmetterdi usyna alamyz, – dedi «Qazaqstan ınjınırıng» kompanııasynyń basshysy. – Sonymen qatar bizdiń kompanııa eksportqa baǵyttalǵan jańa tehnıkalyq sheshimderdi ázirleýmen aınalysady.
Bul kompanııanyń múmkindikterin kórsetetin shaǵyn ǵana tizim. Ol «Qazaqstan ınjınırıng» ónimderimen jáne qyzmetterimen pavılonda keńinen tanysýdy usyndy.
Sonymen birge sońǵy jyldary kompanııa ónimder men qyzmetterdi keńeıtý jumystaryn belsendi túrde júrgizetini atap ótildi. Bul maqsatta birqatar ınvestısııalyq joba iske asyrylǵan. Olardyń qatarynda ES145 tikushaqtaryn qurastyrý, optıkalyq aspaptardy shyǵarý, «Arlan» jáne «Alan» brondalǵan kólikterin jasaý, Astanada Áýe-tehnıkalyq ortalyǵyn qurý jáne taǵy basqalary bar.
Á.Qurmanǵalıevtiń baıandaýynsha, Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes aldaǵy jyldary elimizdiń qorǵanys ónerkásibindegi 9 iri kásiporynda tehnologııalyq jańartý jumystary júrgiziledi. Jańartý esebinen eńbek shyǵyndaryn qysqartý, ónimniń ózindik qunyn tómendetý, sapasyn kóterý, buıymnyń naqtylyǵyn arttyrý, eńbek ónimdiligin arttyrý baǵytynda basymdyqqa ıe artyqshylyqtarǵa qol jetkizý josparlanyp otyr.
Kompanııa ishki naryqtyń qajettilikterin qamtamasyz etý jáne ony eksportty ilgeriletý maqsatynda mashına jasaý salasynda, ózara sabaqtas óndiristerde mýltıplıkatıvti nátıjeni qalyptastyratyn, sonymen birge servıstik qyzmetterdiń aıasyn keńeıtetin keleshegi bar klasterlerdi damytýdy kózdep otyr. Aldaǵy ýaqytta «Qazaqstan ınjınırıng» qyzmetiniń negizgi baǵyttaryna aınalatyn klasterler retinde raketalyq-otyn, brondalǵan tank jáne áýe klasterleri ataldy.
«Advanced Def Tech» ǵylymı-tájirıbelik konferensııasynyń qorytyndysy boıynsha tujyrymdama qabyldandy. Oǵan óńirdegi memleketter arasynda áskerı-tehnıkalyq saladaǵy yntymaqtastyqtyń barlyq baǵyttary kirdi.
Maqsut IRJANOV
