Tarıh • 19 Shilde, 2018

Arqaıym – ańyzdar andyzdaǵan alqap

2400 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Arqaıymǵa barýdy ańsap júr edim, qyzyǵy Almatyǵa ózi keldi. Jaqynda Memlekettik ortalyq mýzeıde «Sıntashta» biregeı mádenı-tarıhı kesheniniń zerttelýine 45 jyl jáne qola dáýiriniń dúnıe júzine áıgili arheologııalyq eskertkishi Arqaıymnyń tabylýyna 30 jyl tolýyna oraı uıymdastyrylǵan «Arqaıym – qalalar eli: keńistik pen beıneler» atty halyqaralyq fotokórmesi ashyldy.

Arqaıym – ańyzdar andyzdaǵan alqap

Kórmeniń ashylý saltanatynda mýzeı dırektorynyń mádenı-bilim jumysy jáne syrtqy baılanystar jónindegi orynbasary Beıbitqalı Qaqabaev, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti arhıvi dırektorynyń oryn­basary, tarıh ǵylymdarynyń doktory Qaırat Álimǵazınov, foto­kór­meniń uıymdastyrýshylary Re­seı jaratylystaný ǵylymdary aka­­de­mııasynyń múshesi Irına Jý­rav­leva jáne basqalar sóz alyp kór­me­niń ashylýymen quttyqtady. Shara barysynda sonymen birge «Arqaıym.Ońtústik Oraldaǵy mádenı jáne kı­e-
li keńistik» atty 30 mınýttyq de­rek­­ti fılm kórsetildi.

Arqaıym – Reseı Federasııa­syn­daǵy Chelıabi oblysynda, Úlken Qaraǵandy jáne О́tegen ózenderiniń quıy­lysynda ornalasqan qola dáýi­rine jatatyn tarıhı-mádenı eskert­kish­ter kesheni.

Kólemi, qurylymdyq sıpaty, ǵy­lymı derekteriniń moldyǵy men ma­ńyzdylyǵy jaǵynan tarıh, arheologııa ǵylymdary úshin mańyzy óte zor bul eskertkish 1987 jyly ashyldy. Sodan beri keń kólemdi ǵylymı-zertteý jumystary júrgizilýde. Arqaıym qonysy eki sheńberli jal tú­rinde salynǵan, ortasynda qury­lys salynbaǵan tórtburyshty alańy bar bekinis.

«Arqaıym – qalalar eli: keńistik pen beıneler» fotokórmesinde fortı­fıkasııa, úı qurylysy, ejelgi she­berhanalar, jerleý rásimderi men qurbandyq shalý, turmystyq zattar, onyń ishinde qysh ydystar, tastan, súıekten jasalǵan buıymdar, mys jáne kúshálaly qoladan quıylǵan jonǵyshtar, pyshaqtar, bizder men alýan túrli áshekeılerdi qamtıtyn qyzyqty málimetter qoıylǵan.

Fotokórme stendterinde «Qalalar eli» eskertkishteriniń geografııalyq orna­lasýy, nyǵaıtylǵan jáne ny­ǵaı­tylmaǵan qonystardyń áýeden túsi­ril­gen fotosýretteriniń qupııalary ashyl­ǵan materıaldar, sany jıyrmadan asatyn nyǵaıtylǵan qonystyń ishin­degi on tórtiniń qazirgi jaǵdaıy men tumsa tabıǵattyń avtorlyq fo­to­sýretteri qamtylǵan.

Arqaıymnyń tylsym syry ózine yntyqtyra túsedi. О́zi kórer­menin izdep kelgende kórgen jaqsy eken.

Arqaıym... ańyzdar andyzdaǵan alqap...

Saparbaı PARMANQUL,

«Egemen Qazaqstan»

ALMATY