Sahna óneriniń teorııasyna tóńkeris jasaǵan K.Stanıslavskıı «júıesin» qazaq tilinde ǵylymı negizdegen Maman Baıserkeulynyń eńbegi tek munymen túıindelmeıdi. Ol qazaq teatrynyń sahnasynda ulttyq klassıkany dáriptedi, sol qoıylymdary arqyly teatrǵa jańa tynys, sony ekpin ala keldi. О́nerdegi bıik jetistikteriniń birqataryn atap aıtsaq, onyń sahnalaýymen V.S. Vıshnevskııdiń «Optımıstik tragedııa», A. Shteınniń «Tolas», Iаn. Solovıchtiń «Túlen túrtken tilenshi», S. Shaımerdenovtiń «Ánim sen ediń», Ǵ. Músirepovtiń «Qazaq soldaty», Ý.Shekspırdiń «Gamlet», taǵy basqa spektaklderi kórermenniń yqylasyna ıe boldy. 1966 jyly rejısser V.Vıshnevskııdiń «Optımıstik tragedııasyn» qoıyp, osy spektakl úshin ol Qazaqstan Lenın komsomoly syılyǵynyń laýreaty ataǵyna ıe boldy. Sonymen qatar, «Túlen túrtken tilenshi» atty aýdarma pesalar jınaǵy, «Qoltańba jáne qoıylym», «Sahna jáne akter» oı - tolǵaýlary tek bolashaq sahnagerlerdiń oqý kitaby emes, óner týraly tereńinen qozǵap, tanymǵa qozǵaý salatyn kásibı bıik óremen jazylǵandyqtan, jalpy oqyrman úshin de qyzyq dúnıeler retinde qabyldanǵany ras.
Aýdıtorııanyń ashylý saltanatynda teatr óneri fakýltetiniń dekany, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Aman Qulbaev talantty rejısser, ustazy jaıly áserli estelik aıtty.
«Maman aǵa kóptegen óńirlerde rejısser bolyp eńbek etti. Baıserkenov qazaq teatry óneriniń tarıhynda tuńǵysh ret bir spektakldi eki keshke bólip qoıyp, M. Sholohovtyń «Tynyq Don» trılogııasynyń T. Álimqulov aýdarǵan sahnalyq nusqasyn Jambyl oblysy drama teatrynyń sahnasyna shyǵardy. Onyń árbir qoıylymyn tek has sheberdiń qolynan ǵana keletin biregeı týyndy dep bilemin. О́z shákirtterin aýdıtorııa aıasynda beriletin bilimmen ǵana shektemeı, olardyń aınalasyna keń qaraýyna, ózgeshe paıymmen qabyldaýyna, jalpy rýhanı damýyna əser ete bilgen naǵyz ustaz. Zııalyǵa tán kisilik qasıeti, biliktiligin bıiktetýge umtylysy, tosyn sheshimge beıim rejısserlik qyry ustazymyzdy aınalasynan daralap turatyn. Osy aýdıtorııada dáris alatyn ónerli stýdentter úshin de Maman aǵamyzdyń taǵylymy mol rýhanı murasy, shyǵarmashylyq tájirıbesi úlgi-ónege bola bermek», – dedi tebirenip turyp.
Maman Baıserkeulynyń shákirti, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Sahna sózi» kafedrasynyń meńgerýshisi, professor Darıǵa Turanqulova da ustazyn saǵynyshpen eske aldy. «Meni ónerge baýlyǵan, azamat, tulǵa bolyp qalyptasýyma ıgi áserin tıgizgen ustazym – Maman aǵa edi. Áli esimde, «Darıǵa, qazaq tili, qazaq sózi qaıda ketip barady? Ana tilimizdiń sahnada qalaı aıtylyp júrgenin estısiń be – ólip barady ǵoı. Ana tilimizdi qalaı da saqtap qalýymyz kerek!» dep ult tiliniń taǵdyryna alańdaǵany uly ustazdyń azamattyǵy ǵana emes, kóregendigi men kemeńgerligi edi. Sahna tiline nár beretin ana tiliniń qasıetin jas akterler men aktrısalar bilip, jan-júregimen túısinip ósýi tıis.
«Kórkem dúnıeniń tili baı bolǵanda onyń máni eshqashan jadydan óshpeıdi» dep úıretti ustazymyz. О́zi de sahnada qazaq eliniń zııaly erleriniń tulǵalaryn, salıqaly sulý minezi men bolmysyn ádemi somdaı bildi. Ustazdyń sońynda qalǵan rýhanı murasy ómirsheń qalpyn saqtap turǵanda onyń jarqyn beınesi de máńgi bizben birge», – dep sahna sańlaǵyn umytpaı, aýdıtorııa ashyp, taqta qoıyp ulyqtaǵan Akademııa basshylyǵyna alǵysyn bildirdi.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
