Elektrondy qyzmet – zamanaýı mindet

64 jańa memlekettik qyzmet elektrondy formatqa kóshirildi 

Búginde memlekettik qyzmet  tiziliminiń 741 ataýy bar. Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaevtyń aıtýynsha 454-i nemese 61 paıyzy elek­trondy formatta qoljetimdi. Al 165 memlekettik qyzmet tek qana elektrondy túrde kórsetiledi. Onyń jartysyna jýyǵy – lısen­zııalar men ruqsat qujattary, son­daı-aq kásipkerlikti sýbsıdııalaý qyzmetteri. Bul  jumystardyń bar­lyǵy bıznesti damytýda ákimshilik ke­dergilerdi joıý úshin qolǵa alyn­ǵan. О́tken jyly 64 jańa mem­lekettik qyzmet elektrondy for­matqa kóshirildi.

Elektrondy memlekettik qyz­met kórsetýdiń negizgi quraly – elektrondy úkimet portaly. Bú­gingi tańda e-GOV-qa 8,5 mln-nan astam paıdalanýshy tirkelgen. 2018 jyldyń ózinde osy portal arqyly 30 mln memlekettik qyz­met kórsetildi. Ońtaılanýy tıis 588 memlekettik qyzmet anyq­taldy. Olardy elektrondy for­mat­qa aýystyrý tustary jan-jaq­ty qarastyryldy. Sondaı-aq re­simdeý ýaqytyn, qujattar tizbegin qys­qartýdy, kompozıttik nemese proaktıvti formada anyqtama berý tásilderin, artyq resimder men kelisimderdi qysqartý jaıy da to­lyq pysyqtaldy. Osy jumystyń qo­ry­tyndysy boıynsha 141 memle­ket­tik qyzmetti elektrondy for­matqa kóshirý josparlanyp otyr. Al 447 memlekettik qyzmet túriniń keıbir qujattary men merzimin qysqartý qarastyrylǵan. Bul azamattardyń ýaqytyn únemdeıdi.   

Máselen, eńbekke jaram­syz­dyǵy týraly beriletin paraqty elek­trondy formatqa kóshirý kóz­delgen. Yńǵaıly bolýymen qatar, bul ult densaýlyǵy jónindegi derekterdi bir elektrondy bazaǵa toptastyrýǵa jol ashady. «Big Data» tehnologııasynyń kómegimen jınalǵan derekterdi densaýlyq saqtaý men farmakologııa salasynda tıimdi paıdalaný josparlanyp otyr. Budan ózge, «Balany patronattyq tárbıege berý» men «Patronattyq tárbıeleýshilerge qarjy bólý» sııaqty eki memlekettik qyzmet biriktirildi.

Aqparat jáne kommýnıkasııa­lar mınıs­trliginiń aqparatyna sáıkes kórsetiletin memlekettik qyzmetterdi túgel avtomattandyrý múmkin emes. О́ıtkeni tıisti mamannyń qatysýynsyz júzege aspaıtyn da qyzmet túrleri bar. Máselen, múmkindigi shekteýli ba­lalardy tekserý men olarǵa medısınalyq-pedagogıkalyq kó­mek kórsetý qyzmeti. Osyndaı ba­ǵyttaǵy qyzmetterdiń prosesteri men merzimderin neǵurlym ońtaı­landyrý úshin tıisti sharalar atqarylyp jatyr.

Úkimet janyndaǵy vedom­stvo­aralyq komıssııanyń barlyq usynystaryn júzege asyrý úshin 486 jol kartasy bekitildi. Al 2018 jyldyń qorytyndysy boıyn­sha 76 mem­lekettik qyzmet ońtaı­landyryldy.

2018 jyldyń qorytyndysy bo­ıynsha kelesi resimder jeńil­detildi.

Birinshiden, júrgizýshi kýáligin alý men kólik quralyn tirkeý elek­trondy ótinim ar­qyly qabyl­danady. Qazirgi ýaqytqa deıin bul qyzmet túri 23 myńnan astam ret paı­dalanylǵan. Buǵan deıin bir kólikti tirkeý 6 saǵatqa sozylsa, qazir 2 saǵattan asa ýaqyt qana jumsalady. Kólikti satý nemese satyp alýǵa 20 mınýt ýaqyt jetkilikti. Qaǵaz júzindegi qujattar qajet emes. «Qazposhta» arqyly daıyn qujat pen kólik nómirin jetkizip berý múmkindigi bar.

Sondaı-aq azamattar ózderine unaǵan kez kelgen memlekettik kólik nómirin ıemdenýge múmkindik aldy. Ekinshiden, ákimshilik aıyppuldardyń bar-joǵyn dereý tekserip alýǵa bolady. Úshinshiden, proaktıvti rejimde kórsetiletin memlekettik qyzmetterdi jalǵastyrý josparlanyp otyr. Olar: múgedektikti anyq­taý, járdemaqy taǵaıyndaý, aqshalaı tólemder, áleýmettik tó­lemder, protez-ortopedııalyq kó­mek jáne taǵy basqalaryna baıla­nysty. Múmkindigi shekteýli jan­darǵa atalǵan áleýmettik kómek­terdi Halyqqa qyzmet kórsetý or­ta­­lyq­taryna kelmeı-aq, osylaısha keshendi túrde qabyldaýǵa jaǵdaı týyp otyr.

Elektrondy úkimettiń m-Gov m­o­bıldi qosymshasyn damytý turǵysynan búgingi tańda 87 qyzmet pen servısti ǵana paıdalanýǵa múmkindik bar. Bul qosymshany qazir 1,3 mln azamat tutynyp otyr. 2018 jyldyń ózinde m-Gov arqyly 3,6 mln qyzmet kórsetilgen.

Normatıvtik-quqyqtyq bazany jetildirý aıasynda 43 zań men 10 Kodekste 500 túzetýdi qarastyratyn zań jobasy ázirlendi. Atalǵan zań jobasy 121 memlekettik qyz­metti ońtaı­lan­dyrýǵa baǵyttalǵan bir­qatar túzetýden turady. Atap aıtqanda: nekeni tirkeý qyzmetin oń­taılandyrý (1 aıǵa sozylǵan pro­sesti 3 jumys kúninde resim­deý­ge múmkindik beredi), salyq tóleý­shilerdiń artyq tólengen somasyn avtomatty túrde qaıtarý, memlekettik qyzmetter usyný tártibin retteý boıynsha jalpy alǵanda 3,5 myńnan astam standart pen reglament ózgeredi. Sonymen qatar «qanatqaqty joba» túsinigin engizý josparlanyp otyr. Osy sha­ralardyń nátıjesinde 2019 jy­ly kórsetiletin memlekettik qyz­metterdiń 80 paıyzy, al 2020 jy­ly 90 paıyzy avtomattandyry­lady. Bir jylda qaǵaz túrinde usy­nylatyn 110 mln qujat qysqarady.

Eske sala keteıik, 2018 jyly elektron­dy úkimettiń damý deńgeıi boıynsha BUU ótkizgen zertteýler nátıjesinde, Qazaqstan damý qarqyny óte joǵary memleketter arasynda 39-oryndy ıelendi. Qazaqstannyń elektrondy úkimeti qazir e-GOV 2.0. satysynda tur. Qa­zirgi tańda «Sıfrly Qazaqstan» baǵ­darlamasynyń aıasynda e-GOV 3.0 satysyna kóshý jumystary júr­gizilýde. Aıta ketý kerek, e-GOV 3.0 satysy «Ja­san­dy zerde», «Proaktıvti qyzmetter», «Sıfr­­landyrylǵan ómir sátteri», «Zat­tar ınter­neti» men taǵy basqa da elementterdiń en­gizilýimen sı­pat­talady. Aqparat jáne kom­mý­nı­­ka­sııalar mınıstrliginiń derek­terine sáıkes, Qazaqstanda 2021 jyly e-gov 3.0 satysyna tolyq kóshý kózdelgen.

741 qyzmettiń 598-i memlekettik korporasııa arqyly qol­jetimdi

«Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memle­kettik korporasııasy» KeAQ basqarma tór­aǵasy Abylaıhan Os­panov memlekettik qyz­metter tizi­limindegi 741 qyzmettiń 598-i mem­lekettik korporasııa arqyly qol­­jetimdi ekenin aıtty. Oǵan 325 front-ofıs, Qazaqstan boıynsha 6 sektory bar 16 mamandandyrylǵan HQKO, sonyń ishinde Almatyda 4 sek­tor jáne Túrkistan oblysynda 2 sektor, 70 mobıldi HQKO jáne «Qazposhta» AQ-nyń 1656 bó­lim­shesi qatysady. Sonymen qatar azamattardyń elektrondy qyz­metterdi paıdalaný deńgeıin art­tyrý maqsatynda 60/40 jańa qaǵı­da­tyna sáıkes, front-ofısterdiń keń aýqymdy transformasııala­nýy júrgizilip jatyr. Budan bas­qa, memlekettik qyzmetterdi alý prosesin jeńil­detý úshin qyz­met alýshylardyń jeke basyn ras­taýdyń jańa tetigi iske qosyldy. Endi azamattar qyzmetti bet-beınesi nemese saýsaq izderiniń kómegimen ala alady, sonyń nátıjesinde elektrondy sıfrlyq qoltańba qol­daný nemese jeke kýálikti usyný qajettiligi joıylady.

Otyrys barysynda memlekettik qyz­met­terdi usyný sapasyn arttyrý jumystary týraly Aqmola ob­ly­synyń ákimi Málik Myrzalın, Shy­ǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi Danıal Ahmetov, Qostanaı obly­synyń ákimi Arhımed Muhambetov, Astana qala­synyń ákimi Baqyt Sultanov, Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbek baıandady.

Máseleni qorytyndylaǵan Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyn­taev jumys sapasyn arttyrýdy tapsyrdy. Tek 4639 kólik onlaın-tirkeýden ótkeni, 18 myń adam júrgizýshi kýáligin alǵany atalyp ótti. Halyqqa osy qyzmetterdiń paıdalylyǵyn eskere otyryp, kórsetkishterdiń tómen bolýynyń sebebi – halyq arasynda túsindirý jumystarynyń áli de jetkiliksiz ekeni aıtyldy. B.Saǵyntaev memle­kettik qyzmet kórsetý sektoryn sıfr­landyrý týraly túsindirý ju­mys­taryn ótkizýdi, sondaı-aq ha­lyqty qajetti sıfrlyq daǵdylarǵa júıeli negizde oqytýdy tapsyrdy.

Sonymen qatar memlekettik qyzmetterdi elektrondy formatta berý jumysyn je­tildirý qajet. Atap aıtqanda, mGov mobıldik qosymshasynda qoljetimdi mem­lekettik qyzmetterdiń sanyn ESQ-syz bir rettik parol boıynsha, bir ótinish negizinde ulǵaıtý, son­daı-aq qajetti zańnamalyq ózge­risterdi ýaqtyly qabyldaýdy qam­tamasyz etý kerek. Bul – halyq úshin asa mańyzdy. Osyǵan oraı, joba­lyq ofıs aıasynda memlekettik qyz­met­terdi sıfrly formatqa kóshirýdiń naqty merzimi men maqsatty ındıkatorlaryn belgileý tapsyryldy.

B.Saǵyntaev memlekettik qyz­metter salasyn damytý máseleleri Mem­leket basshysynyń aıryqsha baqylaýynda ekenin jáne «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasyna en­gi­zilgenin atap ótti. Úkimet jyl sa­ıyn el Prezıdentine esep beredi. О́tken jyldyń qorytyndysy bo­ıynsha atqarylǵan jumystar týra­ly esep daıyndaý qajet. Aqpa­rat jáne kommýnıkasııalar mı­nıstrligine bir aı ýaqyt ishinde múddeli memlekettik organdar­men, «Azamattarǵa arnalǵan úki­met» memlekettik korporasııa­symen bir­lesip, bıyl elektrondy formatqa kó­shi­rýge tıisti memlekettik qyzmet­terdiń tizbesin jasaý tapsy­ryldy. Barlyq ortalyq jáne jer­gilikti memlekettik organdar­ǵa atalǵan tizimdi ýaqtyly iske asy­rýǵa qatysty sharalar qabyldap, tıisti Jol kartalaryn ázirleý, ve­domstvoaralyq ózara tıimdi is-qımyldy qamtamasyz etý jáne jú­ıelerdi ıntegrasııalaý sharalaryn qabyldaý, memlekettik qyzmet kór­setý prosesterine monıtorıng pen taldaý jasaýdyń tıimdi júıesin qurý jaıynda tapsyrma berildi.

Sondaı-aq Úkimet otyry­synda In­dýs­trııa jáne ınfraqurylymdyq damý mın­ıstri Jeńis Qasymbek tehnıkalyq retteý má­seleleri bo­ıynsha baıandady.

Onyń aıtýynsha, ishki naryqta ónimniń sapasy men qaýipsizdigin qamtamasyz etý men eksportqa jaǵ­daı jasaý maqsatynda qabyldanǵan «Standarttaý týraly» zań Eý­ro­pa elderiniń tájirıbesine ne­giz­delgen jáne standarttaýdyń halyqaralyq úlgisine ótýge jaǵdaı jasaıdy. Bul standarttaý boıynsha jumystardyń biryńǵaı operatory retinde Ulttyq standarttaý organyn belgilep, ulttyq standarttaý júıesin qurý, «memleket-bıznes-tutynýshy» arasynda standarttardy konsensýstyq talqylaý or­talyǵy retinde standarttaý jó­nin­degi tehnıkalyq komıtetter már­tebesin arttyrý, biryńǵaı talap­tardy belgileý maqsatynda tehnı­kalyq erekshelikter arqyly mem­lekettik satyp alýda, salalyq zań­namada standarttardy, onyń ishinde sapasy boıynsha qoldaný aıasyn keńeıtý máselelerin qamtıdy.

Suńǵat ÁLIPBAI,

«Egemen Qazaqstan»