47 myń turǵyn ataýly kómekke qol jetkizdi

Úıde otyrǵan jandarǵa jumys tabyla ma?

О́ńirde 31 mamyrǵa deıin 31 509 bala turatyn 10 144 otbasyna (49766 adam) 1 450 mıllıon teńgeniń ataýly áleýmettik kómeg­i jańa mehanızm boıyn­sha taǵaıyndaldy. Ataýly áleý­met­tik kómek shartty jáne shartsyz dep eki túrge bólinetini bel­gili. Jıynda aımaq basshy­sy­­na AÁK-tiń taǵaıyndalý ba­rysy jaıynda baıandaǵan oblys ákiminiń orynbasary Ásem Núsipova aımaqta shartty áleýmettik kómek 41 831 adam­ǵa (onyń 14 514-i – eńbekke ja­ramdy) taǵaıyndalǵanyn, onyń 6 891-iniń AÁK alýǵa óti­nish bergen sátte turaqty ju­mysy bolǵanyn, 1267 adam ju­mys­pen qamtýǵa járdemdesý shara­laryna tartylǵanyn, 8158 adamnyń jumys isteıtinin, 6356 adam­nyń (sonyń ishinde 7 jasqa de­­­ıingi balalardy kútýmen aına­­­lysatyn adamdar sany – 5570) jumysqa ornalasýdan bas tart­qa­­nyn aıtty. «Ataýly ál­eý­met­tik kómekke úmitker aza­mattar arasynda túsindirý ju­mystary oblysta qarqyndy júr­gizildi. Atal­ǵan sanattaǵy aza­mattardyń qujattaryn qa­byl­daý, olarǵa keńes berý isi halyqty jumyspen qamtý orta­lyqtarynda, aýyldyq okrýg ákimdikterinde jáne «Aza­mat­tarǵa arnalǵan úkimet» kor­po­rasııasynyń barlyq 24 fılıalynda uıymdastyryldy. О́tinish qabyldaıtyn Ju­mys­­pen qamtý ortalyqtary ma­man­­darynyń jumys ýaqyty sá­ýir­de saǵat keshki 8-ge deıin, qajet bolǵanda sońǵy klıent­ke deıin uzartyldy. Qazir qu­jat­­tar halyqty Jumyspen qam­­tý ortalyqtarynda jáne aýyl­­dyq okrýg ákimdikterinde qa­byl­­­­danady. Eńbek jáne ha­lyq­­ty áleýmettik qorǵaý mı­nıs­tr­liginiń ókilderi 29 ma­­myr­­dan 

1 maýsymǵa deıin О́s­ke­­men, Rıdder qalalarynda, Altaı, Borodýlıha, Glýbokoe, Jarma, Katonqaraǵaı, Ulan, Shemonaıha aýdandarynda AÁK taǵaıyndaýdyń durystyǵy men zańdylyǵyna tekserý júrgizdi. Tekserý nátıjeleri boıynsha zań buzýshylyqtar anyqtalǵan joq», deıdi oblys ákiminiń orynbasary.

Joǵaryda shartty áleý­met­­­tik kómek taǵaıyndalǵan 6356 adamnyń jumysqa ornala­sý­­dan bas tartqanyn aıttyq. Oblys ákimi úıde otyrǵan osy adam­darǵa alańdaýshylyǵyn bildirip: «Olar jumys isteýden bas tartty dep otyrsyzdar. Bul – shartty áleýmettik kó­mek. Ony 12 aı ǵana alady. Odan keıin olar qaıda jumys is­teıdi?» dep suraqty tó­tesinen qoıdy oblystyq Ju­mys­pen qam­tý jáne áleýmettik baǵ­dar­­la­malardy úılestirý bas­qar­ma­­synyń basshysy Erbolat Oshaq­baevqa. Basqarma basshysy jumysqa ornalasýdan bas tartqan 6356 adamnyń 5570-i 7 jasqa deıingi balalardy kútý­men aınalysatyn jandar eke­nin jetkizdi. D.Ahmetov bas­qar­ma basshysynyń bul jaýa­by­­na qanaǵattanbaı qalǵan myń adamnyń tizimin ázir­lep, árqaı­sysymen jeke-jeke ju­mys isteýdi, basqarma men qala-aýdan ákimderine bir aıdyń ishin­de olardy jumysqa turǵyzý má­se­­lesin sheshýdi tapsyrdy.
«5 myń adamnyń qanshasy ju­mys­­­qa shy­ǵatynyn, qanshasy shyq­­paı­ty­nyn anyqtaý kerek. Naq­ty saraptama qajet» dedi oblys ákimi.

1087 túlektiń oqýǵa túsýine jeńildik jasalady

Tórt aı buryn О́skemende ótken Nur Otan partııasy ob­lys­­tyq fılıalynyń HHII kon­­ferensııasynda Shyǵys Qazaqstanda kóp balaly jáne múmkindigi shekteýli balalardyń ata-analary balabaqshadaǵy tamaqtaný tóleminen bosatyla­ty­ny, óńirdegi áleýmettik tur­ǵy­dan az qamtylǵan jáne kóp balaly otbasylardyń kol­ledjde oqıtyn balalary ta­maq­pen jáne shákirtaqymen tegin qamtylatyny, sonymen qatar aımaqtaǵy az qamtylǵan jáne kóp balaly otbasylardyń mek­tep jasyndaǵy balalaryna forma satyp alýǵa 500 mıl­lıon teńge kóleminde jár­dem kórsetiletini jaıynda aıtyl­ǵan edi. Qazirgi ýaqytta bul ba­ǵyt­taǵy jumystar júıe­le­nip, kimderge naqty kómek kór­­se­ti­le­tini anyqtaldy. Oblysta
3 518 kóp balaly otba­sy jáne erekshe bilim berý qajet­tiligi bar balalardy tárbıe­lep otyrǵan otbasylar balabaqshadaǵy tamaqtaný aqy­syn tóleýden bosatylmaq. Onyń ishinde memlekettik bala­baqshalarda 2435 bala, jeke­men­shik balabaqshalarda 474 bala, múmkindigi shekteýli 609 bala bar. Ata-ana tólemin óteý úshin oblystyq bıýdjetten 200,2 mıllıon teńge bólindi.

Qazir óńirde kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasylardan shyq­qan balalarǵa áleýmettik kómek kórsetý máselesi de qaralýda. Jıyn­da keltirilgen derekterge súıen­sek, bıylǵy kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasy­lardan shyqqan mektep túlekteriniń sany – 1087, onyń 898-i 9 synypty, 189-y 11 synypty bitirmek. Aǵym­da­ǵy jyly tegin kásiptik-teh­nıkalyq bilim berý úshin oblys­tyq bıýdjetten 6200, res­pýb­lıkalyq bıýdjetten Ju­mys­pen qamtý jáne jappaı kásip­kerlik baǵdarlamasy boıyn­sha 1730 oryn bólindi. Osy maqsatqa jergilikti bıýdjetten jylyna 4,5 mıllıard teńge, onyń ishinde bıyl kóp balaly otbasylardyń stýdentterine 3 mıllıard teńge qarastyrylyp otyr. Aýdandyq jáne qalalyq bilim bólimderi qazirgi ýaqytta kóp balaly jáne az qamtylǵan otba­sylardyń bala­larynyń oblys kol­ledjderinde bilim alýǵa tilek bildirýshilerin anyqtaý jumystarymen shuǵyldanyp jatqan kórinedi. «Jaqynda Se­meı­de bolǵanymda maǵan bir kóp balaly otbasy balasynyń jekemenshik kolledjde oqı­ty­nyn aıtty. Bul máseleni qa­laı sheshýge bolady?» dep surady jıynda aımaq basshysy orynbasary Ásem Núsipovadan. Oblys ákiminiń orynbasary bul máseleni memlekettik tapsyrys aıasynda sheshýge bolatynyn tilge tıek etti. «О́ńirdegi qala men aýdan ákimderi oblystyq bilim basqarmasy jáne bilim bólimderimen birlese bul máseleni tikeleı baqylaýyna alsyn. 1087 túlektiń ishinde oqýǵa túskisi keletinderdi anyqtap, olarǵa tıisti jeńildikter jasalýy kerek. Biz ýáde berdik, sózimizde turýymyz kerek», dedi oblys ákimi.

Aımaqta kóp balaly jáne az qamtylǵan otbasylardyń balalaryn mektep formasymen qam­tý máselesine de erekshe kó­ńil bólingen. Qazirgi ýaqytta óńir­de­gi mektep formasyna muqtaj oqýshylar sany 33 583 bolsa, onyń 6718-i jergilikti bıýdjetten qarastyrylǵan jalpy bilim berý qory esebinen, 26865-i oblystyq bıýdjet ese­bi­nen qamtylmaq. Oblystyq ká­sipkerler pala­ta­sy mektep for­masyn tigý­ge ynta tanytyp otyrǵan kásiporyn­dardyń tizimin de ázirlep qoıypty. Alaıda, aımaq basshysy D.Ahmetov bul usynysty qabyl almady. «Oblystyq kásipkerler palatasy men oblystyq kásipkerlik bas­qarmasy jumysty ózgelerge júk­tegendi jaqsy kóredi. Maǵan kásiporyndardyń tizimi emes, olardyń usynǵan baǵdar­la­ma­lary qajet. Biz óńirdegi ká­sip­oryn­darǵa mektep formasyn tigý úshin 625 mıllıon teńgeniń memlekettik tapsyrysyn bergeli otyrmyz. Olar memlekettik tapsyrys alǵysy kelse, soǵan saı ózderiniń óndiristik qýatyn arttyryp, qorlaryn jańartýy tıis. Qajet bolsa, jeńildetilgen nesıe alsyn. Olar bizge ózderiniń ınve­stısııalyq jobasyn ázirlep, usyn­syn. О́kinishke qaraı, bul jumys júrgizilgen joq. Osylaı jalǵasa beretin bolsa, mektep formasyn Qytaı men Túrkııadan tasy­maldaýdan qutylmaımyz» degen oblys ákimi óńirdegi qala, aýdan ákimderin jeńil ónerkásip oryndarymen jumys isteýge shaqyrdy.

О́SKEMEN