Atap aıtqanda, 2019 jyly oblystyń avtojol salasyn damytýǵa 20 mıllıard teńgege jýyq qarajat jumsalyp, 347 shaqyrymnan astam jol jóndelgen. Endi avtojol qurylysyna 2020 jylǵa belgilengen meje ótken jylmen salystyrǵanda eki esege jýyq artyq bolyp otyr. Talas joq, munyń bári jaǵymdy jaıt. Áıtse de sol salynǵan joldardyń sapasy qandaı? Belgilengen normatıvter men talaptarǵa sáıkes kele me degen másele óńirdegi jol salasyna tikeleı qatysy bar qurylymdar men merdiger mekemelerdi oılandyra bermeıtini baıqalady. Jol sapasy nashar, tómen bolsa bul kórinis áleýmettiń kóńil kúıine tikeleı áser etedi. О́ıtkeni jol azaby osyndaı oıqy-shoıqydan bastalady emes pe?
О́tken jyly elimizdiń ár óńirindegi jol qurylysy sapasyn tekseretin jyljymaly zerthanalar tıimsiz jáne sybaılas jemqorlyq sıpatyndaǵy is-áreketterge jol ashady dep alynyp tastalǵan bolatyn. Onyń ornyna «Ulttyq jol aktıvteri sapasy ortalyǵy» RMK qurylyp, kóp keshikpeı quzyrly kásiporynnyń oblystardaǵy fılıaldary da ashylyp, iske kirisip ketken-di.
Salynǵan joldyń tez tozýyna áser etetin basty faktordyń biri – jol qurylysyna paıdalanylatyn materıaldardyń sapasyz bolýy.
– Biz respýblıkalyq jáne jergilikti joldardyń sapasyn egjeı-tegjeıli ári tolyq qadaǵalaý úshin ótken jyly arnaıy is-qımyl josparyn bekitken edik. Soǵan sáıkes byltyrǵy jyldyń sońyna deıin 387 ret tekserý júrgizý josparlandy. Degenmende biz jyl sońyna deıin 630 tekserý jumystaryn júrgizdik. Onyń nátıjesinde salynyp jatqan jol qurylystarynan shaǵyn, orta jáne joǵary deńgeıdegi júz aqaý tabyldy, – dedi bul jóninde «Ulttyq jol aktıvteri sapasy ortalyǵy» RMK Aqtóbe oblystyq fılıalynyń dırektory Telman Malaev.
Bul qandaı aqaýlar? Mysaly, tekserýler barysynda óńir aýmaǵyndaǵy jol qurylystary kezinde 4760 sharshy metr, 697 metr qatqyl tabandy beton jamylǵysy sapasyz bolyp shyǵypty. Mundaı aqaýlar negizinen respýblıkalyq jáne halyqaralyq mańyzy bar Aqtóbe-Atyraý-Reseı federasııasy avtojol qurylysy ýchaskeleri boıynda anyqtalǵan. Áıtse de atalǵan tas jol ústindegi kemshilikter áli kúnge deıin túzetilmeı otyrǵany qynjyltady. 2017 jyly bastalǵan avtojol qurylysynyń 156 shaqyrym bóligin 32,9 mıllıard teńgege bıyl salý josparlanǵan. Bul qomaqty joba. Tıisti taraptardan taǵy da osyndaı olqylyqtarǵa jol berilse mıllıardtaǵan teńge jelge ushty deı berińiz.
Sondaı-aq, Alǵa, Qandyaǵash jáne Baıǵanın aýdandary aýmaǵynan ótetin jol qurylystary boıynda tegistikter saqtalmaǵan. Normatıv boıynsha úsh qabattan turatyn asfaltty beton jamylǵysynyń ekinshi qabaty tegistelmeı qalǵan.
Mundaı kórinis bul ýchastkedegi qurylys jumystaryn júrgizgen «SpıkAkkord» seriktestiginiń qyzmetine úlken syn bolmaq.
Sonymen birge atalǵan fılıal mamandary jergilikti mańyzy bar jol qurylysy nysandaryna da baqylaý júrgizý úshin 170 synama alyp, zerthanalyq tekserýge jiberipti. Sonyń nátıjesinde jeti synama elimizde belgilengen jol qurylystary standarttaryna sáıkes kelmeıtini anyqtalǵan. Buǵan qosa jergilikti mańyzy bar 3967 sharshy metr joldyń sapasyz salynǵany belgili bolyp otyr. Bir jaqsysy, osy máselege qatysty ortalyq fılıaly tarapynan eskertý hat jiberilgennen keıin tıisti merdiger mekemeler buǵan túsinistikpen qarap, jibergen kemshilikterin túzetý sharalaryn qolǵa alypty.
Mundaı olqylyqtardyń oryn alýynyń taǵy bir basty sebebi – tehnologııalyq úderisterdiń tolyq saqtalmaýynan dep tujyrymdaıdy Ulttyq jol aktıvteri sapasy ortalyǵy fılıalynyń ınjenerleri.
Aıtalyq, jańa salynǵan asfalttyń belgili ýaqyt ótkennen keıin ózinen ózi úgitilip shashylyp qalatynyna kýá bolyp júrgen jolaýshylar az emes. Mundaı jaǵdaı tabıǵı emes, adam faktory áserinen, ıaǵnı tehnologııalyq talaptardy saqtamaýdan paıda bolady eken.
Mine, jol qurylysynyń bas-qasynda bolyp, udaıy qadaǵalaý men baqylaý júrgizýdiń qajettiligi osynda.
AQTО́BE
