– Bolat aǵa, sonaý 1940 jyly Asqar Toqpanov alǵash sahnalaǵan «Abaıdan» keıin, mine, tup-týra 80 jyl ýaqyt ótipti. Ákemteatr sahnasynda Qalıbek Qýanyshbaev bastap somdaǵan Abaı obrazy Ydyrys Noǵaıbaev, siz, Erlan Bilál, Azamat Satybaldyǵa deıingi birneshe býynnyń oıynynda ártúrli harakter tapty. Sahnadaǵy Abaı saıasat pármenimen ıdeologııalyq keıipkerge de aınaldy. Sonda da bolsa ár kezeńniń kórermeni Abaıdy ár qyrynan tanyp keledi. Alaıda siz somdaǵan Abaı el esinde erekshe qaldy, tipti bir beıne dep qabyldaıtyndar bar, munyń qandaı da bir qupııasy bar ma?
– Árıne, Abaıdy oınaý – ár akterǵa úlken mártebe, ár akterdiń armany – Abaıdy oınaý. Abaı degen – túbi joq tuńǵıyq teńiz, Abaı degen – úlken bir jumbaq, Abaı degen – bizdiń rýhanııatymyzdyń eń bıik shyńy, Abaıdan bıik bizde eshkim joq. Al eger akter retinde aıtatyn bolsam, Abaıdy oınaıtyn, «boldym, toldym, Abaıdy tanydym» degen akter – toqtaǵan akter. Abaıdyń bıigine eshýaqytta shyǵyp bolý múmkin emes, ol qazǵan saıyn, tereńine barǵan saıyn, tájirıbeń molaıyp, akterlik sheberligińdi ushtaǵan saıyn sen ony bilgen ústine bile beresiń. Jalpy, Abaıdy oınaý úshin meniń túsinigimde, tek qana talant azdyq etedi. О́ıtkeni Abaıdy oınaý úshin akterdiń tulǵalyq qasıeti, tabıǵaty, á dep shyǵa kelgen kezde akterdiń keskin-kelbeti, antropologııalyq uqsastyǵy, odan keıin baryp akterdiń júrisi, júrisindegi salmaǵy, aıaq basysy, ıaǵnı plastıkasy, sol júrip kele jatqan kezde ol neni oınap kele jatyr, neni oılap kele jatyr – sonyń barlyǵy keshendi túrde obrazdy quraıdy. Tipti sonyń ózi de azdyq etedi.
Geroıdy, onyń ishinde Abaıdy shińkildegen, jińishke daýyspen, sharshaǵan, qarlyqqan daýyspen oınaýǵa bolmaıdy. Eger opera teatrynda Abaı qoıylatyn bolsa, ol mindetti túrde barıton bolady, sebebi ol – geroı. Sondyqtan akterdiń úni tereńnen shyqqan epıkalyq keń tynysty, zor daýysty bolý kerek. Ony biz osyǵan deıin Abaıdy oınaǵan akterlerdiń salyp ketken mektebinen bilemiz. Drama teatrda birinshi akterdiń úni turady, sol ún arqyly mazmun shyǵady. Biz Japonııada boldyq, akterlerdiń únine tańǵaldyq. Olar sol akterdiń úni, daýysy arqyly japon eliniń rýhyn berip turady. Senesiz be, teatrda aldaǵy eki jylǵa deıin bılet joq. Búkil álemnen kelip, tilin túsinbese de, sol rýhty sezinip ketkisi keletin kórermen kóp. Abaıdy oınaıtyn akter aldyńǵy planǵa kelgen kezde onyń keń, epıkalyq úni arqyly kórermen Abaıdyń álemine ene bastaıdy. Únimen birge qabattasatyn – adamnyń kóz janary. Sahnadaǵy keıipkerdiń kóz janary kórermenniń kózimen toqaılasyp, sonymen jipsiz baılanyp, energetıkasymen kórermendi ustap turýy kerek. Sonda ǵana kórermen tapjylmaı oǵan qatyp qalady.
– Abaıdy oınaıtyn akterdiń taǵy qandaı erekshelikteri bolý kerek?
– Aıtyp taýysa almaımyn ba dep qorqamyn… Abaıdy oınaǵan akter óte iri oınaýy kerek. Iri oınaý degen ne? Sahnadaǵy seniń árbir qımylyń bir maqsatqa qurylýy kerek. Eger sen basyńdy kóterip, janaryńdy bıikke qadasań, kórermen seniń nege solaı istegenińdi túsinýi kerek. Iаǵnı múmkin sol sátte kókte Allaǵa minájat etip tursyń ba, kókke qaraý arqyly Allaǵa qarap tursyń ba... Qımylyń sóıleý kerek. Oń qolyńdy alǵa qaraı kóterseń, nege kóterdiń, sebebi bolý kerek, ol jaı ǵana kóterý bolmaý kerek. Sol kótergen sebepti aqtaýyń kerek. Iri oınaý degen – osy. Júrgen júrisiń de mańyzdy. Sen myna jerde turyp, sahnanyń ana basyna nege bardyń? Seniń árbir qımyl-qozǵalysyńdy kórermen túsinip otyrýy kerek. Sahnadaǵy árbir qımylyńmen, minezińmen qabattasyp, naqty maqsatqa qurylǵanda ǵana jańaǵy Abaıdyń obrazy kesek tulǵa bolyp shyǵady. Sodan keıin sahnada turyp ustaıtyn paýzalardyń da áseri keremet. Eger seniń jan dúnıeń bos bolsa, ishińde eshteńe joq bolsa, sen paýza ustaı almaısyń. Ishiń tolyp turǵanda ǵana paýza ustaısyń. Abaı sol sátte ne oılap tur? Ol bir sózdi aıtyp turady, biraq onyń arǵy, astarynda basqa nárse bar, sony oılap turady. Sondyqtan Abaıdy oınaýdyń kóptegen osyndaı qyrlary bar.
– Sahnaǵa Abaı shyqqan soń onyń óleńderi mindetti túrde oqylatyn bolar. Qazirgi akterlerdiń úlken kemshiligi – oqyǵan óleńderi júrekti terbeı almaıdy. О́leń qunarly bolǵanymen, júrekke jetpegen soń, qabyldanýy qıyn. Jas akterler osyny túısine ala ma?
– Bizdiń Áýezov teatrynyń mektebi – romantıkalyq úrdistegi mektep. Sondyqtan bul óner sózsiz eskerilý kerek. Poezııany oqymaıtyn akter – eshqashan aqyndy, iri tulǵany oınaı almaıdy, jalpy akterdiń akterligi poezııany qalaı oqýymen baǵalanady. Eger seniń demiń qoıylmasa, seniń zor daýysty úniń soǵan jetpese, sen Mahambettiń rólin oınaı almaısyń, Mahambettiń ishki qýatyn, onyń tilip túser ótkir qylyshtaı órshil rýhyn bere almaısyń. Sol sııaqty Abaı da úlken fılosof, onyń óleńin oqyǵanda, qaı jerinde paýza jasaý kerek, qaı jerinde ekpin berý kerek, sony ishki túısigimen sezinip, daýys qyldaryn naqty basyp paıdalanatyn akter ǵana Abaıdy oınaı alady. Abaıdy qarabaıyr oınaýǵa bolmaıdy. Ánde áýen bolady, sondaı-aq sózde de áýen bolady. Bizdiń aldymyzdaǵy Baıdilda Qaltaev, Muhtar Baqtygereev, Mákil Qulanbaev, Altynbek Kenjekov, Ydyrys Noǵaıbaev, Nurmuhan Jantórın, Ánýar Moldbekov, Ánýar Boranbaevtar, osyndaı úndi, sahnanyń sóıleý mánerin meńgergen, sózden obraz jasaıtyn akterler edi. Sondyqtan Abaıdy oınaý úshin osyndaı erekshe qasıetter bolýy kerek.
– Odaq sheńberinde Ákemteatr abyroıyn asqaqtatqan áıgili Ázirbaıjan Mámbetov spektaklderin bas-aıaǵy onshaqty ártistiń geroılyǵynyń tóńireginde qurǵany belgili. Siz ol kezde jas edińiz ǵoı, anaý-mynaý emes, Abaıdyń ózine laıyq kórgen patrıarhtyń nazaryna qalaı iliktińiz?
– Áýezov teatrynda Mámbetov «Abaıdy» qoıǵanda, meniń jasym qyryqta edi. Bas keıipkerdiń róline meni tańdady. Teatrymyzda Abaıdy oınaǵysy kelip talpynǵan akterler kóp boldy, Ázekeńniń esigin qaǵyp, ról suraǵan aǵalar da boldy, biraq solardyń bárine Ázekeń (meniń ekinshi, úshinshi quramym da bolǵan): «Men bul spektakldi Ábdilmanovqa arnap qoıamyn, bul tek Ábdilmanov oınaıtyn Abaı» dedi. Meniń uǵymymda qazaq teatr kóginde Á.Syǵaevtan ótken synshy joq, bul spektakl jaıly, meniń rólim týraly «Egemen Qazaqstan», «Parasat», «Jas Qazaq» basylymdarynda Áshekeń úlken-úlken maqalalar jazdy. «Parasat» jýrnalynda jarııalanǵan «Sony soqpaq» degen maqalasy tutas meniń shyǵarmashylyǵyma arnaldy. Meniń Abaıdy oınaǵan rólim jaıly keńinen kósildi. Joǵary baǵasyn berdi. Semeıdegi Abaı mýzeıiniń shyraqshysy, qazir marqum bolyp ketti, abaıtanýshy Tóken Ibragımov aǵamyz basqa bir ujymda oınaǵan Abaıymdy kórip, eldiń aldynda aıtqan edi: «Ábdilmanov artynan qarasań da Abaıdy uqsatady eken, óıtkeni Abaıdy jeńgeleri buqa moıyn dep aıtqan» degeni esimde. Dýlat Isabekov aǵamyz da «Qazaq ádebıetinde» maqala jazdy. Aqseleý Seıdimbek, Jabal Shoıynbet, Gúlzıra Serǵazy, Marat Qońyrovtar men somdaǵan Abaıǵa úlken baǵa berdi. Bul Áýezovtiń pesasy boıynsha oınalǵan Abaı.
– Ulttyq teatr keńistiginde Abaı obrazyn somdap júrgen akterler kóp. Siz olarǵa qandaı baǵa berer edińiz?
– О́z áriptesterińe syn aıtý qıyn. Degenmen meniń túsinigimde, teatrda júz akter bolýy múmkin, biraq dál Abaıdy oınaıtyn akter bolmaýy múmkin. Al ondaı akter shyqpaı tursa, Abaıdyń rýhyn, Abaıdyń arýaǵyn qozǵaýdyń keregi joq, ondaı kózsizdikke barýǵa bolmaıdy dep oılaımyn. О́ıtkeni akterdi tanıtyn kóz kerek. Sony kóretin rejısser kerek. Esaǵańnyń, E.Obaevtyń bir suhbatynda: «О́z Abaıymdy taba almadym» degen sózi bar. Ol kisi «Abaıdy» qoıdy ǵoı. Rasynda, Abaı – bizdiń rýhanııatymyz, oǵan eksperıment jasap, ony úlken de, kishi de kelsin-kelmesin oınaı berýine bolmaıdy. Tipti kerek deseńiz, kezinde Abaı róli Sháken Aımanovqa jáne Qapan Badyrovqa berilgen eken, biraq Muhtar Áýezov Sháken Aımanovtyń atyn estigen bette, rólden alyp tastaǵan. Bul týraly «Qazaq ádebıetinde» de jazyldy ǵoı: «Sen ózińniń dańqyńa, talantyńa senip oınaıyn dep tursyń ba, seniń Abaıǵa tabıǵatyń kelmeıdi, seniń Abaıdy oınaýyńa men ruqsat bere almaımyn», degen eken M.Áýezov Sh.Aımanovqa. Sodan soń Abaıdy Qapan Badyrov oınaǵan. Aıryqsha talant Aımanovtyń ózine toqtaý salynsa, demek, bul – joǵaryda aıtqan sózimniń dáleline keledi. Orystar aıtqan ǵoı: «Kemeńger akter bolmaıdy, oń jambasqa keletin rólder bolady» deıdi, ıaǵnı sol oń jambasqa kelgen ról ǵana akterdiń baǵyn ashady. Ár akterdiń tabıǵaty ártúrli ǵoı. Meniń Kebekti nemese Gamletti olar sııaqty oınaı almaýym múmkin, al olar Gamletti keremet jaqsy oınaýy múmkin, biraq Abaıdy oınaı almaıdy.
– Belgili jazýshy-dramatýrg Madına Omarova ekeýińiz jazǵan «Abaıdyń jumbaǵynyń» Toqpanov, Mámbetov, Obaev qoıǵan spektaklderden ózgesheligi nede?
– Es-aǵańnyń, Ázekeńniń qoıǵan «Abaıy» keńestik dáýirdegi ıdeologııaǵa qurylǵan spektakl, al biz búgingi kúnniń Abaıyn jazýǵa tyrystyq. Biz eń birinshi áke ınstıtýty, ıaǵnı ákeniń sózin tyńdaý máselesin qozǵadyq. Qunanbaı ár kezdesken saıyn Abaıǵa aqyl-úlgi kórsetken kezde, ár sóılegen saıyn bala Abaıdyń kózin ashyp otyrady. Ol ájesi Zereden úlken rýhanı bilim aldy, sodan keıingi qundylyqtardy ákesi Qunanbaıdan aldy. Biz bul jerde «Qunanbaı bolmasa, Abaı qaıdan paıda bolar edi» degen ıdeıany kóteremiz. Mynaý gendik jalǵastyq degen bar, ıaǵnı Qunanbaıdaǵy erekshe tektilik Abaıǵa kelip tur. Sol Abaı ákeni kórý arqyly, áke ınstıtýtyn, ákeniń tárbıesin kórý arqyly urpaq jalǵastyǵy atty baspaldaqpen kóterilip kele jatady. Biz bul pesada Qunanbaıdy bıikke kóterip otyrmyz. Dana, dara Qunanbaı. Sondaǵy aıtpaǵymyz – tektilik ıdeıasy. Tektilik degen – adamnyń boıyndaǵy eń iri asyl qasıetterdiń jıyntyǵy. Sondyqtan biz Qunanbaıdy kóterý arqyly Abaıdy ashyp otyramyz. Abaı qatty qınalyp, óziniń qasyndaǵylardan taıaq jegen kezde túsine ákesi kiredi. Ákesi oǵan jón silteıdi. «Balam, sen osyndaı-osyndaı jolmen bara jatyrsyń, sen maǵan jetken joqsyń, sen maǵan jetý úshin ózińe jetetin ul týǵyz», deıdi. «Ol ulyńdy ulttyq dástúrde, bilimdi, sanaly urpaq etip tárbıele ol ózińe jetetin bolsa, sonda ǵana sen maǵan jettiń» degen sóz aıtady ákesi. Qunanbaıdy kóterý arqyly Abaıdy kóterip otyrmyz. Qunanbaı men jas Abaıdyń ortasyndaǵy qarym-qatynas jas Abaıdyń Toǵjanǵa degen mahabbaty kezinde aıshyqtalady. Ekeýi bir-birimen júrekpen uǵynysyp, túsinisip, ekeýi bir-birine júrek syryn ashyp, ekeýmiz máńgilik bir-birimiz úshin dep turǵan kezde Qunanbaı ákesi mynandaı sóz aıtady: «Jastyqtyń ystyqtyǵyna daý bar ma. Dúnıeniń ony aıyrbas eter qaı táttisi bar? Jastyǵyńdy, mahabbatqa mastyǵyńdy dát jetip qııý qıyn bolsa da aıtaıyn. Abaı, budan bylaı bala jastyq pen albyrt jastyqtyń ornyn basar nárli jastyq izde. Bul jolda da qushtar kóp. Jeldiaıaq jelmaıasyn josytqan Asan Qaıǵy da, ashy kúıin bebeýletken Alshaǵyr da – barlyǵy da tynym tappaı bezek qaqty. Biraq olardyń muraty tán men jan toıatynan bıigirek edi, olar eldiń erteńin oılap sharq urdy…» deıdi. Sonda jas Abaı: «Áke, bar júrek, bar qııal Toǵjanmen týysyp tur… Ishim bir jaqta, syrtym bir jaqta bolyp, enjar ómir súrýge jas júregim shydamas! Toǵjanǵa bergen ýádem bar… Ol qaıda qalady?» deıdi. Sonda Qunanbaı: «Balam, aıtpaǵym – eki jastyń mahabbatynan da artyq mahabbat bar. Ol – elińe, jerińe, dástúrińe degen mahabbat. Ata-babamyz myna ulan-ǵaıyr jerge ıe bolyp, myńǵyrǵan malyn baǵyp otyrǵan búgingi mamyrajaı tirshiligine sol salt-dástúrdi buzbaı ǵana jetti. Qazaqtyń qazaqtyǵy ketken kúni sheti sógilgen shilter oramaldaı el tarqaıdy, jurttan yrys-bereke ketedi. Súıindiktiń qyzy da besiginde aıttyrylǵan. Ýádeńdi buzba, bul qyzǵa da buzdyrma!» dep keleli oı aıtady. Sol kezde Abaı kelisip, «Sap-sap kóńilimdi» jazady. Ákesiniń sózimen ketedi.
Keı adamdar aıtady, Abaı men Dildanyń arasynda mahabbat bolǵan joq, ekeýi atastyrylyp qana qoıǵan, eki aǵa sultan qudalasyp, sol úshin ǵana qurylǵan odaq deıdi. Dilda odan 4-5 jas úlken, ekeýi birin-biri súımeı qosyldy deıdi. Sol Dilda men Abaı arasynda shynymen mahabbat bolmasa, Ábdirahmandaı, Maǵaýııadaı, Aqylbaıdaı ul týa ma? Ekeýiniń arasynda zor mahabbat bolǵan. Biraq basqa mahabbat.
– Sonda osy jańa Abaı arqyly búgingi qoǵamnyń problemalaryn ashpaq boldyńyzdar ǵoı?
– Abaıdyń ulylyǵy sonda, ol búgingi kúngi problemalardyń sheshimin sol zamanda boljap aıtyp ketken. Eger shydamy jetip úńilse, búginginiń adamdary kóp saýaldyń sheshimin Abaıdan tapqan bolar edi. Mysaly, «Bas basyna bı bolǵan óńkeı qıqym» deıdi nemese «Tııanaqsyz, baılaýsyz baıqus qalpyń, ne túser qur kúlkiden jyrtyń-jyrtyń» deıdi. Qazir qaptap ketken shoýlar, oı joq, mán joq, maǵynasy joq, kógildir ekrandy ashyp qalsań, kóretiniń tek qana yrjaqaı kúlki. Bul nemene? Halyqty azdyrýdyń jańadan tabylǵan amaly ma? Kórermendi eshqandaı bıiktikke, tereńdikke tárbıelemeıtin, rýhanılyǵy joq, jaı ǵana qoranyń ishinde jınalǵanda aıtatyn, qarabaıyr, dóreki sózdermen biz qazir kórermendi kúldirgimiz keledi. Soǵan bizdiń qazirgi jastarymyz eliktep, tobyrlyq deńgeıge ketip bara jatqandaımyz. Abaımen baılanystyryp, Abaı ıdeıasy arqyly biz osyny kórsetýge tyrystyq.
Abaı shyǵarmashylyǵynda tosyn, búgingi kúnmen úılesip, sabaqtasyp jatqan mezetter óte kóp. Biz sonyń bárin qaǵys qaldyrmaı osy spektakl boıyna jamadyq. Bizdiń «Jumbaqtyń» basqa «Abaılardan» bir aıyrmashylyǵy osy. Biz erkin, táýelsiz eldiń azamattarymyz, sondyqtan Abaıdy eshbir ıdeologııa sheńberine salyp qursamaı, óz bıiginde sharyqtatyp kórsete alamyz. Bul – bizdiń artyqshylyǵymyz jáne baqytymyz.
– Abaıdyń 175 jyldyǵy qarsańynda «osy Abaıdy biz nege dáripteı beremiz, ol sonshama kim?» degen baǵytta da kertartpa pikirler boı kórsetip qaldy…
– El bolǵan soń ishinde alasy da bar, qulasy da bar. Ras, keıbir oıy taıaz jandar Abaıdyń óleńderin, Qarasózderin bir oqıdy da «Abaı qazaqty jek kórgen, ol nege qazaqty jek kórgen, nege synaı beredi» dep jamandaı jónelýge sebep etip turady. Blogerler, sondaı bireýler jazdy. Sebebi olar tereńine barmaıdy. Tereńine barý úshin Abaısha tebirenip, Abaısha tolǵanyp, Abaıǵa bir qadam bolsa da jaqyndaı túsý kerek. Ol qazaqty jek kórgennen aıtty ma, álde keremet jaqsy kórip, jany aýyryp aıtty ma? Bizge unamaıtyn sózder bolǵanmen, onyń ar jaǵynda jatqan erekshe mahabbatty kóre bilý kerek. Spektaklde Abaı «Qazaq sonda óziniń sol tabıǵatynan qashan aıyryldy, óz bolmysyn qashan joǵaltty?» dep saýal tastaıdy. «Buryn mundaı bolmaǵan edi ǵoı» deıdi. Munyń astarynda ne jatyr? Qazaq basqa memleketke bodan bolǵaly óziniń tabıǵatyn joǵaltty deıdi. Ekijúzdilikke bardy, ol ulttyń jaqsylyǵyn da, jamanyn da qabyldady, jyndy sýǵa erik berdi, shaıtan boldy. О́ziniń tilinen, dininen aıyryldy.
Bizdiń spektakldegi Abaı – azattyqty, táýelsizdikti ańsaǵan Abaı. Abaıǵa kezinde depýtat Shaımerden Qosshyǵulovtyń jazǵan haty qazir barshamyzǵa belgili derek qoı. Ol Abaıǵa patshanyń qupııa jarlyǵyn jetkizgen, ıaǵnı aq patsha general-gýbernatorǵa qupııa hat jazypty… Sondaǵy jazǵany «qazaqty bıleý úshin birinshi handyq júıeni qurtý kerek depti. Ekinshisi bolystyqty kirgizseń qazaq ózderi-aq rý-rýǵa bólinip, toz-toz bolady. Sonda bul halyqty bıleý ońaı depti. Al úshinshisi tipti soraqy, qazaqty bir dinge kirgizý kerek, ıaǵnı shoqyndyrý qajet depti. О́stip túz taǵysy qazaqty ashsa alaqanynda, jumsa judyryǵynda ustamaq bolypty». Bizdiń spektaklde osy týraly aıtylady, Abaıdyń qaıratkerlik sıpaty ashylady. Osy zymııan áreketke tosqaýyl qoıý úshin kemeńger aqyn 1885 jyly bolǵan Qaramola sezinde qazaqtyń kóne ádet-ǵuryp máselesin zamanǵa laıyqtap, halyq paıdasyna sheshiletindeı etip, kem-ketiktiń, ásirese áıel pravosyn jaqtap 73-tarmaqtan turatyn Ereje ázirlep, bekittiredi. Osyndaı, buryn keńes kezinde aıtylmaǵan, biraq uly aqynnyń ómirinde oryn alǵan kóptegen aıtýly oqıǵa spektaklden kórinis taýyp otyr. Bul – onyń burynǵy, buǵan deıingi qoıylymdardan basty ereksheligi. Abaıdy oıshyl, aqyn ǵana emes, qoǵam, tipti memleket qaıratkeri bolǵandyǵyn kórsetýdi maqsat ettik. Jer reformasyna qatysty onyń eńbegi qandaı? Bul týraly da qazir az aıtylady. Abaıtanýshylar bolmasa, kóldeneń jurt bile bermeıdi. Ábdirahmanǵa «Ultyń úshin qyzmet et» deıdi. «Men ákeden alǵan amanatymdy saǵan tapsyramyn» degende, Ábish óziniń syrqattanyp júrgenin aıtady. Sonda da Abaı Alladan tek sabyr tileıdi. Taǵdyrdyń jazǵanyna kónbistik tanytady. Osy sıtýasııa arqyly spektakl sharyqtaý shegine jetedi. Ol ulyn joǵaltqan áke retinde emes, qazaqqa ózinen keıin tizgin ustar, qyzmet eter, kózi ashyq, kókiregi izgi izbasar tastaı almaǵanyna ókinip, sharq urady. Siz endi aqyndyǵynan, oıshyldyǵynan bólek, qazaqtyń bolashaǵy jolynda osylaı jan aıamaı eńbek etken Abaıdy qazaqty jek kórdi dep qalaı aıtasyz? Olaı aıtatyn adamdar – bilimsiz, taıaz. Bar bolǵany sol ǵana.
M.Áýezovtiń ulylyǵy, keńestik dáýirde Abaıdy olaı jazbasa, ony jaryqqa shyǵara almas edi. Ol bir ulyny kóterý úshin, basqa ulylardy amalsyz qurban etti. Áıteýir qalaı bolǵanda da Abaıyn qazaqqa tabys etýdi kózdedi. Áıtpese ol da Maǵjan, Ahmetterdiń jolyn qushqaly tur edi. Áýezov, árıne, «Abaıdy» qazir jazsa, múlde basqasha jazar edi…
– Áýezov teatrynda «Abaıdyń jumbaǵynan» bólek, Abaıdyń «Qarasózderiniń» jelisine qurylǵan drama-dıalog «Qara» qoıylymy sahnalanypty, onyń premerasy 21 qazanda ótedi eken. «Úı ishinen úı tikkendeı», bir teatrdyń basyna osynsha Abaı kóptik etpeı me?
– Áýezov teatrynyń potensıaly óte úlken, munda júzden asa akter jumys isteıdi. Eki spektakl emes, bes spektakl qoıýǵa teatrdyń kúshi jetedi. Sondyqtan da Áýezovtiń atymen atalatyn teatrdyń Abaıǵa bir ýaqytta eki birdeı spektakldi arnaýy – zańdy. Onyń ústine Abaıdyń 175 jyldyq mereıtoıy IýNESKO aıasynda toılanyp jatyr, bıylǵy jyl Abaı jyly bolyp jarııalandy. Osyǵan oraı biz eki spektakldi qatarynan kórermenge usynyp jatyrmyz. Biz Uly Abaıdy jan-jaǵynan kórsetkimiz keldi. Ekeýi eki túrli baǵytta, ekeýi eki túrli júk kóteretin spektakl, ekeýiniń de óz kórermenderi bolady degen senimimiz bar.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
