Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Astana qalasyn odan ári damytý máselelerine arnalǵan keńes ótkizdi, dep habarlady Prezıdenttiń baspasóz qyzmeti.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Astana qalasyn odan ári damytý máselelerine arnalǵan keńes ótkizdi, dep habarlady Prezıdenttiń baspasóz qyzmeti
Keńeske Premer-Mınıstr S.Ahmetov, Prezıdent Ákimshiliginiń Basshysy K.Másimov, «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ basqarma tóraǵasy О́.Shókeev, Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń orynbasary Ǵ.Ábdirahymov, Bas prokýror A.Daýylbaev, Astana qalasynyń ákimi I.Tasmaǵambetov, Aqmola oblysynyń ákimi Q.Aıtmuhametov qatysty.
Nursultan Nazarbaev jaqynda «Astanabasjospar» ǴZО́I» JShS-in aralaý barysynda elordany damytý máselesi qaralǵanyn atap ótti.
– Qala turǵyndary kóbeıip, 900 myńǵa jetti, al biz bul kórsetkishke 2020-2030 jyldary jetemiz dep josparlaǵanbyz. Osyǵan baılanysty qala qurylysy halyqtyń qarqyndy ósýine ilese almaı otyr, sonyń saldarynan túrli qıynshylyq týyndaýda. Árıne, biz elimizdegi barlyq qalanyń damýy úshin jumys jasaımyz, biraq elordaǵa erekshe nazar aýdarylýǵa tıis. Bıylǵy kóktemde men keńes ótkizip, birqatar tapsyrmalar berdim. Men olardyń iske asyrylý barysymen tanystym, alaıda aldymyzǵa tıisti sheshimder qabyldaý qajet bolatyn jańa mindetter qoıylyp otyr, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Memleket basshysy qala boıynsha aýmaǵy 7000 gektar 188 jer telimi memleket menshigine qaıtarylǵanyn málimdedi.
– Bas prokýratýranyń málimeti boıynsha, 11 myń gektar jer áli kúnge deıin ıgerilmegen jáne qaıtarylmaǵan. Qurylys úshin 711 jer telimi berilgen, biraq onda jumys júrip jatqan joq. Bul jerler ne sebepti qaıtarylmaı otyr? Kóp syltaý aıtylady. Qala ákimdigi 2008 jyldyń ózinde jerdi ony bastapqy quny boıynsha memleketke berýge daıyn paıdalanýshylarmen nıet sharttaryn jasasqan. Bir kezderi jer telimderi arzan baǵamen satyp alynǵan, al qurylys salý ýaqyty kelgende ol jer telimderi úshin joǵary baǵa talap etip, memleketke tıesili jerden kóp aqsha jasap otyr. Mundaı bassyzdyqty toqtatý kerek. Bul adal jolmen kelgen aqsha emes. Jer ıelerine bir kezderi jumsaǵan qarajatynyń zań boıynsha qaıtarylýy basqa másele. Al memleket muqtajdyǵy týraly másele qoıylǵanda, jer qaıtarylýǵa tıis. Bizde barlyq zańnamalyq múmkindik bar, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti bul másele Almatyǵa da qatysty ekendigin atap ótip, jumysty aıaǵyna deıin jetkizý úshin ony jalǵastyrýdy tapsyrdy.
Memleket basshysy elordaǵa irgeles aýdandarda jer máselelerine qatysty tártip joqtyǵyn, sonyń saldarynan aýmaqty óz betimen basyp alýdyń kezdesip jatatynyn atap ótti.
– Astana mańyndaǵy jerlerdi ıgerý júıesiz júrgizilýde. Adam sany qazirdiń ózinde 2015 jylǵa boljanǵan mejeden asyp barady. Búginde onda 156 myń adam turyp jatyr, al jer telimderin alý kezeginde 175 myń adam tur. Azamattarǵa 10 sotyq jer tıesili ekendigin paıdalanyp, adamdar ótinish berýde. Biraq ol jerlerdi kommýnıkasııa júrgizilgen jerlerden ǵana berýge bolady. Eger jerler daıyn bolmasa, onda ol paıdalanýǵa berilmeýge tıis. Bul tusta tártip ornatý qajet. Sondyqtan men Astana aınalasyndaǵy 30 shaqyrymdyq aımaqtan jer telimderin berýge moratorıı jarııalaımyn, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Buǵan qosa, Qazaqstan Prezıdenti Aqmola oblysynyń ákimine elordanyń mańynda ornalasqan barlyq eldi mekenniń bas josparyna túzetý engizýdi, al Bas prokýrorǵa Astanadaǵy qylmystyq ahýalǵa taldaý jasap, quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýdy kúsheıtýdi tapsyrdy.
Memleket basshysy ózine usynylǵan esepte elordadaǵy turǵyn úı baǵasyna jasalǵan taldaýǵa da nazar aýdardy.
– Ortasha alǵanda, bir sharshy metrdiń baǵasy óz qunynan 2-3 ese artyq. Mysaly, ózindik quny 1000 dollar bolatyn «Eýropa Palas» turǵyn úı kesheninde páterdiń sharshy metri 3,5 myń dollarǵa satylýda. «Haıvıll» turǵyn úı kesheninde ózindik qun 1,5 myń dollar, al baǵa qazir 4-5 myń dollarǵa jetken. О́zindik qun 1300 dollar bolatyn «Parıj oramynda» páterler 5 myń dollardan satylýda. Bul – tym sharyqtap ketken baǵa. Biraq «Eýropa Palas» turǵyn úı keshenin salǵan kompanııa bar bolǵany 1,6 mıllıon teńge salyq tólegen, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti bul máseleni sheshýge keshendi túrde kelgen jón ekenine toqtaldy.
– Bul salada baǵany kótergen sement óndiretin kásiporyndardyń arasynda ymyralastyq bar. Básekelestikti qorǵaý agenttigi buǵan nege qaramaıdy? Tabys bolýy tıis, biraq 5-6 ese emes qoı. Eshkim monıtorıng júrgizbeıdi. Bul máseleni Astana ǵana emes, elimizdiń ózge de óńirleri boıynsha qaraý kerek. Tıisti memlekettik organdar osymen aınalysýǵa tıis, – dedi Memleket basshysy.
Nursultan Nazarbaev qala qurylysy qarqyndy júrgizilgen alǵashqy jyldary kóptegen ǵımarattyń sapasyz materıaldarmen qaptalǵanyn atap ótti. Osyǵan baılanysty Qazaqstan Prezıdenti elordanyń estetıkalyq bezendirilýi máselelerine nazar aýdarýdy tapsyrdy.
Sondaı-aq, Astanada kólik sanynyń kóbeıýi problemasy artyp keledi. Memleket basshysy fransýzdyq kompanııalarmen elordada jeńil relsti kólikti iske qosýǵa qatysty kelissózder júrgizilgenin aıtty.
– Olardyń tarapynan tym joǵary baǵa, 300 mlrd.-tan astam teńgege usynys boldy, ol bizdiń kóńilimizden shyqqan joq. Sondyqtan qala ákimdigi joǵary jyldamdyqtaǵy avtobýs baǵyttaryna arnalǵan jolaqtar bólý túrindegi balama nusqany qarastyrýdy usynyp otyr. Bul jobanyń birinshi kezegi áldeqaıda az shyǵyndy qajet etedi, sondyqtan ony engizýmen aınalysý jóninde sheshim qabyldandy, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Keńes barysynda Astana qalasynyń ákimi I.Tasmaǵambetov ıntellektýaldy kólik júıesiniń ázirlenýi týraly habardar etti. Ol 2016 jyly engiziledi jáne qaladaǵy barlyq kólik aǵynyn avtomatty rejimde retteýge múmkindik beretin bolady. Sondaı-aq, Astana qalasynyń ákimi 1-Jylý-energııa ortalyǵyn qaıta jóndeýden ótkizý jáne 2-Jylý-energııa ortalyǵy qurylysynyń barysy týraly baıandady.
Sonymen qatar, Aqmola oblysynyń ákimi Q.Aıtmuhametov Astananyń aınalasynda «azyq-túlik beldeýin» qalyptastyrý jumystary týraly habardar etti.
Keńes qorytyndysynda Memleket basshysy elordany odan ári damytýǵa, qalany abattandyrýǵa jáne jylý berý maýsymyn oıdaǵydaı ótkizýge qatysty birqatar naqty tapsyrmalar berdi.
Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.
