Saıasat • 19 Naýryz, 2021

Tarıhı qadam

590 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

2019 jyldyń 19 naýryzy – táýelsiz memleket tarıhynyń jańa taraýy, damý dańǵylyndaǵy taǵy bir belesi retinde tarıhqa endi. Bul – jas qazaq memleketiniń irgesin qalap, ony jańa zamanǵa saı qýatty el bolyp qalyptasýy jolyna bar qajyr-qaıraty men ómirin arnaǵan Elbasynyń óz ókilettigin saıasattaǵy senimdi serigi Qasym-Jomart Toqaevqa senip tapsyrǵan, jurttyń jadynda máńgi saqtalatyn aıryqsha kún.

Tarıhı qadam

Elbasy osy qadamy arqyly da óziniń ózge jurttarǵa ónege kórsete alatyn, ulty úshin, eliniń bolashaǵy úshin taǵdyrly qadamdarǵa bara alatyn suńǵyla basshy, sarabdal saıasatker ekenin taǵy bir ret dáleldedi. Kóregen basshy óz tańdaýyn jasarda jańylmapty. Onyń kóregendigi de osynda.

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev saıası sabaqtastyqty saqtaı otyryp, Elbasy arqalap kelgen memleket basqarý júgin  ári qaraı nyq senimmen alyp ketti. Buǵan sodan bergi eki jyldyń bederindegi Prezı­denttiń qyzmeti kýá.

Álemdik tájirıbege súıenip, saıası-ekonomıkalyq úderis­terge zer salsaq, memleketti kem degende tórt jyl basqar­ǵan adamnyń ǵana eńbegin obektıvti baǵalaýǵa bolady. Jahandyq statıstıkada qamtylǵan 204 memlekettiń bas­qarý modeline júrgizilgen taldaý osyny kórsetip otyr. Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń Qazaqstan Prezı­denti retinde qyzmetke kiris­kenine eki jyl ǵana ýaqyt ótti. Joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, bul baǵa berýge jetkilikti kezeń emes. Degenmen osy eldiń azamaty retinde Prezıdenttiń at­qarǵan jumystaryn baǵa­laýǵa negiz bar. Osy eki jylda buryn bolmaǵan ishki jáne syrtqy synaqtar men táýekelder oryn aldy. Tipti ekonomıkalyq jáne ulttyq qaýipsizdikke yqpal etetin túrli ishki jáne syrtqy faktorlar paıda boldy. Sondyqtan eki­jyldyq merzim de ońaı bolǵan joq. Biraq kedergilerge qaramastan, elimizdi kezdes­ken qıyndyqtardan aman-esen alyp ótip, alǵa jetelep, kásibı maman, bilikti basshy ekenin dáleldedi.

Jalpy, Prezıdenttiń ju­my­­syn úsh ólshem boıynsha ba­ǵalaǵan durys. Birinshisi – saıa­sı erkindik, ekinshisi – ekono­mıkalyq erkindik, úshinshisi – azamattyq qoǵam erkindigi.

Saıası erkindik týraly sóz qozǵar bolsaq, Memleket bas­­­shy­synyń bastamasymen Ult­tyq qoǵamdyq senim ke­ńesi quryldy. Keńes aıasynda eli­mizdegi saıası erkindikti ny­ǵaıtýǵa baǵyttalǵan jumys­tar atqaryldy. Máselen, saıası partııalardy tirkeý kezin­degi kedergiler azaıdy, Parla­ment Májilisinde áıelder men jas­­tarǵa 30 paıyzdyq kvota berildi. Parlamenttik oppozısııa ınstıtýtyn engizý jáne aýyl ákimderin saıalaý týraly bastamany da osy qatarǵa jatqyzýǵa bolady.

Ekonomıkalyq erkindik baǵy­tyndaǵy irgeli jumystyń biri – Prezıdent janyndaǵy Refor­malar jónindegi joǵary keńes­tiń qurylýy. Bul baǵytta da qy­rýar sharýa tyndyrylýda. Pre­zıd­enttiń tikeleı tapsyrmasymen qolǵa alynǵan jerge, Sa­lyq kodeksi­ne qatysty engizil­gen ózgeris­ter – osyǵan dálel. Shet­elden jumys kúshin tartýǵa baı­la­nysty túbegeıli sheshim qa­byl­­danǵanyn da atap ótý kerek.

Azamattyq qoǵam erkin­digi turǵysynan da biraz jumys at­qaryldy. Sonyń negiz­gi­leriniń biri – mıtıng týraly zań­namanyń jeńildetilýi.

Eki jylda ulttyq qýat­ty ny­ǵaıtýǵa baǵyttalǵan is-shara­­larǵa da kýá boldyq. Onyń úsh ólshemi bar. Birinshisi – halyqaralyq qatynastarǵa úles qosý qabileti, ekinshisi – daǵdarysty ahýal nemese kúrdeli jaǵdaı týǵanda eldiń ómir súrý qabileti, úshinshisi – qolda bar kúsh-qýatyn, resýrsyn paıdalana otyryp, bas­qa elderge yqpal etý qabi­leti. Qazaqstan Qasym-Jomart Toqaevtyń basshylyǵymen osy qabilettiń úsheýi de syr bergen joq. 

 

Qaıyrbek ARYSTANBEKOV,

Ekonomıkalyq saıasat ınstıtýtynyń dırektory, Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi

 

Sońǵy jańalyqtar