Bilim • 19 Sáýir, 2021

Pandemııa sabaqtary

164 ret kórsetildi

Sıfrly tehnologııalar, ıntellektýaldy sheshimder, jasandy ıntellekt, ózgermeli álem bilim berý salasynyń damý qarqynyn da jedeldete tústi. Jańa jaǵdaı ár balanyń dara qabileti men múmkindikterin eskerýdi talap etedi. Oqýshynyń jeke damý traektorııasyn baqylaýǵa, qajettilikterin anyqtaýǵa, yntalandyrýǵa múmkindik beretin bilim berý ortasy qoǵamǵa qazir aýadaı qajet.

Pandemııa bastalǵan kezde muǵalim­derdiń 60%-dan astamy sıfrly tehnologııalardy oqý prosesine ıntegrasııalaý úshin tehnıkalyq jáne pedagogıkalyq daǵ­dylardyń bolmaýyna baılanysty qashyqtan oqytý formatyna kóshýge daıyn bolmady. Jańa syn-qaterler jumys pen ózara is-qımyldyń jańa ny­sandaryn tabýdy talap etti. Bir jyldan keıin sarapshylar muǵalimderdiń óz­geristerge tez beıimdelip, tájirıbesin to­lyq­tyra túskenin aıtýda. Mine, bilim berýdegi basty trendter, mektep róli­niń ózgerýi, muǵalimderdi transfor­ma­sııalaý, sıfrlandyrý jáne post­ko­vıdtik kezeńdegi oqytý jaıy «Nazar­baev zııatkerlik mektepteri» derbes bilim berý uıymy uıymdastyrǵan «Ja­ńa jaǵ­daıdaǵy bilim berý: pandemııa sabaqtary» taqyrybyndaǵy dóńgelek ús­tel barysynda talqylandy. Ybyraı Altynsarınniń týǵanyna 180 jyl tolýy aıasynda ótken basqosýda «Nazarbaev zııat­kerlik mektepteri» DBBU basqarma tóraıymy Kúlásh Shámshıdınova bilim berýdegi jańa jaǵdaıdyń oryn alýyna jańa tehnologııalardyń qarqyndy damýy jáne ekonomıkaǵa (óndiriske) jyldam engizilýi, sondaı-aq kúızelister men belgi­sizdikke tózimdilik nátıjesindegi kele­shektiń beınesi yqpal etip otyr­ǵa­nyn atap ótti.

Bilim berý ekonomıka men qoǵamdyq ómir­de bolyp jatqan sıfrly transfor­masııadan ótýi kerek. Sıfrly transformasııa bilim berýdiń barlyq deń­geıi­ne áser etedi jáne onyń barlyq qaty­sýshylary – oqýshylar, muǵalimder, bas­qarma qyzmetkerleri, sonyń ishinde ata-ana­lar men jumys berýshiler, saıasatkerler men qoǵam ókilderiniń belsendi qatysýynsyz tipti múmkin emes. Bul jumysty bir-birimen baılanysty úsh úlken baǵytqa bólýge bolady: bilim be­rý­diń sıfrly ınfraqurylymyn damytý; sıfrly baǵalaýdy qosa alǵanda, sıfr­ly oqý-ádistemelik materıaldar­dy, quraldar men servısterdi damytý; oqý jumysyn uıymdastyrýdyń jańa modelderin ázirleý jáne taratý. Jetekshi sarapshylardyń piki­rin­she, birinshiden, oqýshylardyń aqpa­rat­tyq saýattylyǵyn, synı jáne krea­tıvti oılaý daǵdylaryn, jahandyq qu­zy­rettilikterin qalyptastyrýǵa ba­ǵyt­talǵan bilim berý baǵdarlamasy, ekin­shiden, oqý prosesin uıymdastyrý, úshin­shiden, mektep sıkliniń barlyq pánderi boıynsha baǵalaý jáne keri baılanys júıesi, tórtinshiden, oqý prosesiniń barlyq qatysýshylarynyń bilim sapasy úshin jaýapkershilikti damytýǵa yqpal etetin jeke kózqarasy men táýelsizdikti qalyp­tastyrýǵa baǵyttalǵan oqytý ádis­­temesi men tehnologııasy, besin­shi­den, jasandy ıntellekt tehnologııa­lary men saraptamalyq júıelerge negizd­elgen, oqýshylardyń negizgi jeke erekshelikterine «beıimdele» alatyn, ártúrli múmkindikteri men qabiletteri bar balalardyń materıaldy sátti ıge­rýin qamtamasyz etetin túbegeıli ja­ńa sıfrly oqý-ádistemelik keshender, altynshydan, kez kelgen jerde dostyq shyraıly, tehnologııalyq, qaýipsiz bilim berý ortasy, jetinshiden, esep berýdi túbegeıli jeńildetý jáne muǵalimder men oqý oryndarynyń basshylary úshin kúndelikti jumys túrlerin azaıtý zamanaýı tehnologııalyq she­shimder máselesi bolmaq. Álem tór­tinshi ındýstrııalyq revolıýsııanyń tabal­dyryǵyn attady. Sıfrly tehnologııalar tarapynan qoldaý tapqan ózara is-qımyldyń jańa modelderi men sse­narııleri keńinen taralýda.

Pandemııaǵa baılanysty ekonomı­kalyq quldyraý jaǵdaıynda tehnologııa­nyń taralýy jedel qarqyn aldy. Dú­nıe­júzilik ekonomıkalyq forýmnyń derekteri boıynsha, 2025 jylǵa qaraı adamdar men mashınalar arasyndaǵy jumys kólemi teń bólinetin bolady. Eski mamandyqtar tez joǵalady. Mektep budan bylaı ózgerissiz qala almaıdy, onyń bas­ty mindeti – adamzatty oqýǵa úıretý. О́ıtkeni ómir boıy oqý – qazirgi za­mannyń basty talaby.

– Pandemııa Ekinshi dúnıejúzilik so­ǵys­tan beri mektepterdiń jappaı ja­bylýyna ákeldi. Bir túnde onlaın rejimge májbúrli túrde kóshý, bilim be­rýdiń ádettegi mektep qabyrǵasynan tys bolýy bizge úlken soqqy boldy. Árı­ne, bárimiz – mektepter, otbasylar, memlekettik organdar oǵan daıyn bol­madyq. Biraq bul turǵydan da aıtar oń jetistikterimiz bar, biz tez baǵ­dar­lan­dyq, barlyq áreketterimizdi, múm­kindikterimizdi úılestirip, onlaın oqy­týdy bastadyq. Iá, qıyndyqtar boldy, áli de bar. Biz qysqa ýaqyt ishinde kenetten belgisizdik jaǵdaıynda ómir súrýdiń mańyzdy mektebinen óttik. Oqý prosesine birik­tirilgen baǵalaý derekterin jınaý jáne taldaý óte mańyzdy, bul oqý­shyǵa óziniń jeke progresin kórýge, al muǵalimge oqýshy odan qandaı pedago­gı­kalyq kómek kútetinin túsinýge múm­kindik beredi. Eger sabaqta muǵalim oqý­shynyń qajettilikterin anyqtasa, onda ákimshilik deńgeıinde mektep ár muǵa­limniń ereksheligi nede jáne oǵan qan­daı qoldaý qajet ekenin túsinýi kerek. Barlyq oqýshylar qaı mektepte oqı­tynyna qaramastan, joǵary bilikti muǵa­limderden bilim alýy kerek, – dedi K.Shámshıdınova.

Bul pikirdi Lıtvadan onlaın qo­syl­­ǵan dóńgelek ústeldiń qa­­­ty­­sýshysy – Eýropalyq qaıta qu­rý jáne damý bankiniń sarapshysy Darıýs Radkıavıchıýs jalǵastyrdy. О́t­ken jyldyń kókte­minde birinshi lok­daýn­nyń barlyq qıyn­dyqtaryn bas­tan keshirgen ol balasyna ózi sabaq berý týraly sheshimge kelgen. Sarapshy ın­tegrasııalanǵan oqytý jaǵdaıynda bul qıyn emes ekenin alǵa tartady. Ol tipti mektep muǵaliminiń qatelikterin baı­qap, ony der kezinde, birlese otyryp túzet­kenderin aıtady:

– Balalardy oqytýda mektep pen qoǵam­nyń róli qanshalyqty ózgergeni týraly kóp oılandym. Aldymen burynǵy jaǵ­daıǵa oralǵym keledi, óıtkeni ol kovıd­ke deıin de aıtarlyqtaı ózgergen bola­tyn. Iаǵnı sońǵy 5-10 jylda basym­dyqtar ózgerdi – bala mektepke bilim alý úshin barmaıdy. Birinshi kezektegi basymdyq – áleýmettik qyzmetter. Eń bas­ty orynǵa ata-analardyń jaǵdaıy men jaılylyǵy shyqty. О́ıtkeni olardyń ár­qaısysy balalardan demalǵysy ke­ledi. Al mektep bul úshin – eń jaqsy oryn. Iаǵnı barlyq balalar mektepke bara bastady. Balanyń psıhıkalyq nemese fızıkalyq problemalary bar ma, joq pa, jalpy alǵanda, ol problemalyq bala ma, ol sebepterdiń bári negizsiz bolyp qaldy. Mektep sońǵy úsh jyldan beri ata-analar balalaryn alyp ketetin ýaqytqa, keshke deıin jumys isteıdi. Al synyptarda muǵalimder atap ótetin eń úl­ken másele – bul erekshe baqylaýdy qajet etetin balalar. Ekinshi basymdyq – balalardy áleýmettendirý. Ata-analar úshin balalardyń ózara qalaı qarym-qatynas jasaıtyny, bir-birin renjitpeýi mańyzdy. Balalardy tóbelespeýge ǵana emes, tipti bir-birin mazaqtamaýǵa úıretý máselesi basty nazarǵa alyndy. Úshinshi mindet qana – bilim. Kópshiliktiń tujyrymynda bilimsiz-aq kún kórýge bolady. Sebebi balalar áleýmettik ba­ǵytty kóbirek tańdaıdy, al óte az bóligi ǵana naqty ǵylymdarǵa den qoıady. En­di jańa jaǵdaıǵa keleıik. Lıtvada bas­taýysh mektepterdiń ózi bir jyl bes aı boıy jabyq tur. Bastapqyda bar­lyǵy «Qashyqtan oqý degen qandaı jaq­sy» desti. Alaıda eıforııa aıaqtaldy. Biz­diń qashyqtan oqytýǵa daıyn emes eke­nimiz belgili boldy. Kóktemde on­laın-oqytý bolǵanymen, sabaq tıisti deńgeıde meńgerilmedi, bárimiz birinshi karantındegi bilimmen kelesisine qadam bas­tyq. Eń jaǵymsyz pikir – eshkim onlaın mektep pen dástúrli mekteptiń arasyndaǵy aıyrmashylyqty túsinýge muǵalimge kómektespeıdi, ádistemelik jáne baǵdarlamalyq kómek joq. Biz HHI ǵasyrdyń mektepterine emes, HH ǵasyrdyń ortasyndaǵyǵa ıe boldyq. Birinshi karantındik shekteýlerden keıin balamnyń ekran aldynda eki saǵat boıy qınalyp, ata-analardyń aıtqanyn tyńdap, óziniń barlyq kúsh-qýatyn joǵaltatynyn túsindim. Oǵan úı tapsyrmasyn oryndatý úshin kóp ýaqyt pen kúsh qajet bolatyn. Ekinshi ret táýekelge barmaýdy jón kórdim. Meniń sheshimim – «homeschooling», ıaǵnı úıden ózimniń oqytýym boldy. Áke retinde Lıtvada ıntegrasııalanǵan oqytý men oqýlyqtardyń bolǵany qan­sha­lyqty jaqsy ekenin túsindim. Bul ki­taptar arqyly oqytý maǵan ońaı boldy. Shyǵarmashylyq tapsyrmalar kóp edi. Mektep muǵaliminiń qatelikterin kór­­dim – bala tym asyǵys. Eki aı boıy biz balanyń jazýyn, tilderdi uǵyný daǵ­­dysyn jaqsarttyq. Mektep tapsyrmalary óte kóp, al ony tez oryndaýǵa ba­lanyń qaýqary jete bermeıdi. Mek­teptegi testilerde arhaızm kóp, ıaǵnı, ne kosmos, ne mashına, tipti traktor tý­­raly bir sóz joq. Sondaı-aq ózimniń ál­siz tustarym bar ekenin túsindim – men mýzyka sabaǵyn úırete almaımyn. Eń bastysy, oqýshy ne joǵaltady? Meniń oıymsha, ol muǵalimniń bedelin jo­ǵaltty: ákesiniń aıtqandary kúmándi, mu­ǵalimniń aıtqany shyndyq bolatyn. Eshbir nárse adamdardyń kózbe-kóz baılanysyn almastyra almaıdy. Oqý­shy taǵy ne joǵaltady? Eń bastysy, top­tyq jumysta oqýdyń óz lázzaty, oqý­shylardyń bir-birinen alatyn shabyt, qýat, birlesken saıahat, demalysy joǵal­dy. Al muǵalim ne joǵaltady? Bul «esprit» – shabyt, balalardyń asyr salyp oınap júrgenin, olardyń muǵalim maqtaǵandaǵy qýanyshtaryn kórý.

Pandemııa kezindegi bilim berý ja­ǵ­daıy «panık-gogıka» – «dúrbeleń peda­­gogıkasy» degen mysqyl termındi dú­nıege ákeldi. Qashyqtan bilim berýge kútpegen jerden kóshý oqý prosesin tú­begeıli ózgertti. Muǵalimder men mektep dırektorlary, balalar men ata-analar úlken qıyndyqtarǵa tap boldy.

– Dúnıejúzilik bank sarapshylary pan­demııa kezinde muǵalimderdiń rólin ózgert­ken eki negizgi faktordy kórsetedi. Bi­rin­shiden, bul pedagogıkanyń beıim­delýi – dástúrli synypta jumys is­teıtin nárse onlaında múmkin bolmaı qaldy. Ekinshiden, pandemııa muǵalim­derdiń sabaq berý, oqýshylarmen qa­rym-qatynas jáne ákimshilik jumys ara­syndaǵy ýaqytty bólý júıesin óz­gertti. Qashyqtan ótkiziletin sabaqtar qara­paıym sabaqtarmen salystyrǵanda ýaqyt boıynsha eki esege, tipti odan da kópke azaıdy. Sondyqtan oqytýshy pán­­niń mazmunyna kóp kóńil bólip, mańyzdysyn alǵa shyǵaryp jáne oqý­shyny naqty keri baılanysqa negizdelgen óz betimen jumys isteýge durys baǵyt­taýǵa májbúr boldy. Onlaın oqy­tý­dyń mańyzdy kemshilikteriniń biri mu­­ǵa­limniń aýdıtorııamen tolyqtaı emo­­sıonaldy jáne ıntellektýaldy áre­­kettesýine múmkindik bermeıtini, – deıdi «Nazarbaev zııatkerlik mektepteri» derbes bilim berý uıymy basqarma tó­raıymynyń orynbasary Svetlana Ispýsınova.

Búginge deıin adamdar mektep baǵ­darlamasyn kez kelgen ýaqytta jáne kez kelgen jerde oqýǵa bolady, balalar bilim ordasynan tys jerde, tipti kom­pıýter arqyly oqı alady degen qate senimde keldi. S.Ispýsınovanyń piki­rinshe, búginde kópshiligi balalardy mek­tepke jiberip, alańsyz jumysqa attanatyn dástúrli túsiniktegi mekteptiń qajet eke­nin túsingendeı.

– Pandemııadaǵy eń mańyzdy ózgeris­terdiń biri – muǵalimderdiń sheberligi, shy­damdylyǵy men shyǵarmashylyǵy úshin joǵary baǵalanýy. Muǵalim búginde ıhtıandr – adam-amfıbııaǵa uqsaıdy, ol offlaında ózin sheber sezinýi jáne ǵalamtor keńistiginde jaqsy júzýi kerek. Negizinde fantast jazýshylardyń ıdeıalary búginde shyndyqqa aınaldy jáne árıne, muǵalim aınalasyndaǵy búkil álem­­men birge ózgeriske ushyrady. Bul muǵalimdi úzdiksiz kásibı túrde damýǵa máj­búrleıdi, ıaǵnı transformasııa jal­ǵasýda.

Osy oraıda Soltústik Qazaqstan ob­­lysy Jambyl aýdany, Qojabergen jyraý atyndaǵy orta mektep dırektory Baýyrjan Musabaev qashyqtan oqy­týdyń muǵalim men oqýshy, mektep pen ata-ana, jalpy qoǵam ómirine ákelgen ól­sheýsiz ózgeristerine qaramastan, basty maqsat – oqýshylarǵa tolyq bilim berý ekenin aıtady:

– Qashyqtan oqytý bilim berý pro­sesin túbegeıli ózgertkeni jasyryn emes. Ár mektep óz jaǵdaıyn eskere oty­­ryp, balalarǵa tolyqqandy bilim be­rý­di maqsat etip qoıdy. Máselen, Qo­jabergen jyraý atyndaǵy orta mek­tep­tiń tájirıbesinen muǵalimderdiń aýyz­­birshiligi men jańa dúnıeni ıgerý­ge degen qulshynystaryn aıryqsha atap ótkim keledi. Sıfrly tehnologııa­ny ba­lalarmen qosa, muǵalimder de meń­gerip, jumys barysynyń ajyramas bóli­gine aınaldyrdy. Jańa ári tyń dú­nıeni ıgerý ońaıǵa soqqan joq, degenmen aýyzbirshilik arqyly bul qıyn­dyqty da eńserdik. Jańashyldyq jańa maqsattarǵa bastaıdy dep zor senimmen aıta alamyn.

Batys Qazaqstan oblysy Oral qala­syndaǵy D.Qonaev atyndaǵy №44 mek­tep-gımnazııasynyń muǵalimi, mektep jasyndaǵy eki balanyń anasy Aıjan Janatova qashyqtan oqytýǵa kóshken tus­tan bastap, oqytý prosesine ustaz kózi­men ǵana emes, ata-ana kózimen qaraý­dy úırengenin aıtady:

– Men balalarymmen birge qashyq­tan oqytýdyń qyr-syryn birge meń­gerdim. Qa­shyqtan oqytý bizdi ýaqyt­pen sanas­paýǵa, jańa bilimnen qash­paýǵa úı­retti. Balalarymnyń oqýǵa degen qul­shy­nystaryn joǵaltyp almaý, olardyń bilim­deriniń durys baǵalanýy men úshin mańyzdy máselelerdiń biri boldy. Saǵattap kompıýterdiń aldynda otyrý, muǵalimniń bet-beınesin ekrannan ǵa­na kórý, synyptastarynan alshaq bolý balalarǵa aýyr soqqy bolǵany ras. Biraq bul jaǵdaıda muǵalimnen keri baılanys alýdyń mańyzdylyǵyna aıryqsha toq­talǵym keledi. Keı kezderi úı tapsyrmasyn kesh jibergen kúnderimiz boldy, biraq muǵalimder sol sátte keri baı­lanys ornatyp baılanysqa shyǵyp otyrdy. Bul emosıonaldyq kúızelis pen belgisizdik jaǵdaıyndaǵy oqýshy úshin eń joǵary motıvasııa.

Al Aqtóbe oblysy Temir aýdany Shubarqudyq №1 mektep-gımnazııasynyń matematıka páni muǵalimi Nurgúl Abdýl-­l­ae­va qashyqtan oqytý muǵalimdi de bir sát oqýshy rólinde kórýge múmkindik ber­di dep sanaıdy:

– Qashyqtan oqytý muǵalimdi oqý­shy keıpine túsirdi desem artyq aıtqa­nym emes. Sebebi eski kózqaras pen ádis­temeden bir sátte bas tartyp, kúni keshe ataýlary beıtanys bolǵan Zoom, MS Teams Classroom, Skype platformalaryn meńgerýge týra keldi. Belgisizdik jaǵ­daıynda otyrǵan oqýshynyń ár suraǵyn jaýapsyz qaldyrmaý úshin bir­neshe mamandyqty qatar alyp júrgen kún­derimiz de boldy. Ár jańa dúnıeniń ar­tynda jańa maqsat pen nátıje turady. Qashyqtan oqytý oqýshylardyń ǵana emes, ata-analardyń da belsendiligin oıat­ty. Qoǵamǵa ustaz eńbeginiń qıyn eke­nin uǵyndyryp, muǵalim mártebesin bir saty joǵary kóterdi. Qashyqtan oqy­tý qazirgi zaman talaby bolsa, ony uıymdastyrýda eń bastysy – elek­trondy materıaldar, qashyqtan oqy­týdyń dıdaktıkalyq jasalymy, peda­gog-úılestirýshilerdi daıyndaý. Bul bilik­­tiligi joǵary, zııatkerlik jáne kásibı deń­geıi damyǵan, halyqaralyq dáre­jedegi básekege tózimdi qoǵam qurýǵa zor kómegin tıgizedi.

Ǵalym, oqytýshy, bestseller avtory, balalardyń baqyty men ıgiligi jónindegi sarapshy Endı Koýp qatysýshylardy tynyshtyq revolıýsııasy, ıaǵnı baqyt revolıýsııasyna sapar shegýge shaqyrdy. Ol jyldam­dyǵy edáýir artqan ózgeristerdiń qa­jet­tiligin naqty mysaldarmen dálel­deı tústi:

– Biz – pedagogter, ózgeristerdiń jaqyndap kele jatqanyn jáne onyń aýqymy keń ekenin sezemiz. Bul adamdy qajytady. Mundaı yrǵaqta psıhıkalyq aýrýlar, kúızelý ómir súrý normasyna aınalady. Jalǵyz sheshim oqý baǵdar­lamasyn ózgertý bolýy múmkin. Árıne, matematıka, jaratylystaný ǵylymdary, tilder áli de mańyzdy bolýy múmkin. Biraq búgin siz adamdarǵa ózderiniń eń jaqsy nusqasy bolýǵa, pozıtıvti oı­laýǵa úıretýińiz kerek. Bizge óziniń myq­ty qasıetterin biletin, optımıst, shyǵar­mashyl, maqsatshyl jastar kerek. Eger buryn bilim berý salasynda bes jyldyq jospar quryp, ony oryndaýǵa bolatyn bolsa, qazir jaǵdaıdy ımprovızasııalaýǵa jáne áreket etýge týra keledi. Sondyqtan jańa daǵdylar jıyntyǵy qajet. Uly­brı­tanııada biz matematıka, aǵyl­shyn tili jáne ǵylymmen qatar oqý baǵ­darlamasyna «Igilik» pánin engizýge tyrysamyz. Eger jastardy, muǵa­limderdi, olardyń ata-analaryn únemi jańa qıyndyqtar týdyratyn álemde myqty, kóńildi, pozıtıvti bolýǵa úırete alsaq, onda zaman aǵymyna saı ıkem­direk bola alamyz. Álem bizge synaq­­tar daıyndaıdy, biraq biz qarsy tu­ratyn bolamyz. Meniń oıymsha, qazirgi álemdegi eń mańyzdy nárse – adamdardy daǵdylarmen, bilimmen jáne psı­hıkalyq densaýlyǵyna qamqorlyq jasaý qabiletimen qamtamasyz etý, – dedi Endı Koýp.

Jıyndy qorytyndylaǵan Kúlásh Noǵataıqyzynyń aıtýynsha, pandemııa jaǵdaıynda mekteptiń kúshti psıho­logııalyq qyzmeti, sondaı-aq ata-analarmen birge bir-birin qoldaıtyn jáne ózara tolyqtyratyn jumysynyń mańy­zy arta tústi. Sol sebepti mekteptegi psı­hologııalyq qyzmettiń naqty quryly­myn jasaý jáne fýnksııalaryn anyqtaý, oǵan kadrlardy daıarlaý jáne qaıta daıarlaý, ata-analarmen jumystyń mazmuny men baǵyttaryn qaıta qaraý qajet.

– Kóp nárse basshylyqtyń sanksııasymen emes, osy jańa ıdeıalardy taratatyn mamandardyń jelilik ózara árekettesýine baılanysty bolady. Iаǵnı mektepter men túrli oqý oryndarynyń muǵalimderi arasynda yntymaqtastyq kóbirek kerek. Olar oqytýdyń jańa tıimdi joldaryn anyqtaı otyryp, eldiń bilim berý saıasatyna áser etedi, bul óz kezeginde oqý prosesin basqarýda aıtarlyqtaı ózgeristerge áke­ledi. Bolashaqtaǵy bilim berý osyndaı bolýy qajet, bir tańǵalarlyǵy oǵan pandemııa sekildi jahandyq problema túrtki bolyp otyr, – dedi K.Shámshıdınova.

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanda alty óńir «qyzyl» aımaqta tur

Koronavırýs • Búgin, 09:57

13 mamyrǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Qazaqstan • Búgin, 09:39

Batys Qazaqstanda jańa qaýly shyqty

Aımaqtar • Búgin, 09:16

Balýan Sholaqtyń dombyrasy

О́ner • Búgin, 09:00

Jazǵa sálem joldaıyq

О́ner • Búgin, 08:55

Jylqyshy aýyldyń jaqsylyǵy

Aımaqtar • Búgin, 08:54

Sýdy únemdeý el úmitin aqtaı ma?

Aımaqtar • Búgin, 08:50

Qanmen jazylǵan kartınalar

Tarıh • Búgin, 08:45

Stýdentterdiń sóz saıysy

О́ner • Búgin, 08:41

Halyq únine qulaq asatyn ortalyq

Qoǵam • Búgin, 08:39

Egilgen tal-terektiń obalyna qalmaıyq

Ekologııa • Búgin, 08:37

Ońtaıly onlaın aýksıon

Tehnologııa • Búgin, 08:35

Qoldy bolyp jatqan qaraýsyz mal

Aımaqtar • Búgin, 08:30

2021 jyl – qalpyna kelý kezeńi

Koronavırýs • Búgin, 08:25

Kıik kúıik pe?

Ekologııa • Búgin, 08:18

Qaýiptiń betin vaksına qaıtarady

Medısına • Búgin, 08:15

Halyqpen 200-den astam kezdesý ótkizdi

Parlament • Búgin, 08:14

«Osyǵan deıin nege birikpedi?»

Medısına • Búgin, 08:13

Qorqynyshty seıiltý quraly

Medısına • Búgin, 08:11

«Qazaqstanym!» dep, qalamy júıtkip tur

Qazaqstan • Búgin, 08:10

Hantáńirden qanat qaqqan qaıratker

Qoǵam • Búgin, 08:08

8 raýndta – 8 mıllıon dollar

Boks • Búgin, 08:07

Úı salǵanǵa – úlken kómek

Qoǵam • Búgin, 08:05

Bartımen sheberlik baıqasty

Tennıs • Búgin, 08:05

«Jigitter bar narqasqa...»

Sport • Búgin, 07:59

Ekonomıka damý jolaǵyna shyqty

Ekonomıka • Búgin, 07:58

Túrkistannyń jańa dáýiri

Qoǵam • Búgin, 07:55

Avıasııa salasy qoldaýǵa muqtaj

Qoǵam • Búgin, 07:50

Merkeldiń memleketshildigi

Álem • Búgin, 07:47

Uqsas jańalyqtar