Tarıh • 11 Tamyz, 2021

Kóne buıym – kózaıym

142 ret kórsetildi

Ispandyqtar árkim jármeńkeni óziniń tapqan zatyna qarap baǵalaıdy desedi. Jón sóz! Bizdiń tarıh bazarynan tapqan qazynamyz sanaýly bolsa da, salmaǵy aýyr. Sondyqtan kósile sóıleýge bolady. Aqyn Qadyr Myrza Áli aıtpaqshy: «Bizdiń tarıh bul da bir qalyń tarıh, oqýlyǵy jup-juqa biraqtaǵy». Sol paraǵy juqa oqýlyqta babalar amanatyn arqalaǵan qundylyq bar. Jerden tabylǵan eski buıymnyń esteligi – el rýhanııatynyń azyǵy. Máselen, ǵuryptyq shamdaldy alyp qarańyzshy!

Ǵuryptyq shamdal j.s.d. I myńjyldyqqa jatady. 1979 jyly Almatynyń oń­tústik óńirindegi Kishi Al­maty ózeniniń sol jaǵa­la­ýyndaǵy «ashyq aspan as­tyndaǵy ǵıbadathanadan» tabylǵan.

Dóńgelek tabaqsha ór­nektelgen konýs tárizdi tu­ǵyrdan turady. Onyń bas­ty maǵynasy – tabaq retinde qyzmet atqarýynda. Onyń shetinde zebýlerdiń músindik fıgýralary ornalasqan. Mun­da sıyrlardyń (buqa­lar­dyń) tumsyǵy sál syrtqa bu­­rylyp, tómen jáne sol jaq­qa qaratylǵan.

Salt attylardyń eki mú­sini ydystyń betki bóli­gin­de ornalasqan jáne tek bi­reýi ǵana saqtalǵan. Olar bir-birine qarama-qarsy jaq­ta keri burylyp tur. Salt at­tylardyń qolynda M tá­rizdi kerilgen sadaqtar bar. Jalpy alǵanda, barlyq kom­po­zısııa mándi mánerge to­ly, sonymen qatar ja­ıyl­ǵan janýarlardyń qatyp qa­lǵan beınesi arqyly yj­da­ǵat­tylyqpen kútý sátin kórsetedi.

Bul sahna neni meńzeıdi? Álbette, álemniń barlyq ja­ǵyn qorǵaıtyn salt atty (durysy, qos salt atty) – álem­dik taýdyń shyńy bolǵan Mıtra Kún qudaıynyń beı­nesi. Mıtra – eń keń múm­kin­dikterge ıe, bul jaǵdaıda jaıylymdardyń ıesi, jerdiń joǵarǵy qorǵaýshysy, ǵarysh tártibin qorǵaýshy rólinde bola alady.

Alaıda sıýjet basqa da túsinikter berýi múmkin. Sham­­da Mıtra qudaıy beınelengen. Ol jyndarmen naı­zaǵaıdyń kómegimen shaı­qasyp, jebemen qara bult­tardy jaryp, jyndarmen jáne qarańǵylyqpen óshi­rilgen ómir shamshyraǵyn jaǵýda. Sondaı-aq aspan sáý­­lesine jerge nár beretin jań­­­byrly bulttardy beı­ne­leıtin sıyr tabynyn óris­ke shyǵarýda. Osylaısha qys pen túnek keri sheginip, kóktem keledi. Al jaryq sıyr­lardyń beınesinde kór­se­tilgen. Ulttyq mýzeı­de or­nalasqan ulttyq buıymnyń syrt­qy sıpaty men ishki astary osyndaı.

Sońǵy jańalyqtar

Almatynyń 199 turǵyny koronavırýs juqtyrǵan

Koronavırýs • Búgin, 16:43

Úkimette KQK-daǵy jaǵdaı talqylandy

Úkimet • Búgin, 14:40

Nur-Sultan «sary» aımaqqa ótýi múmkin

Koronavırýs • Búgin, 14:10

OPEK-tiń bas hatshysy kóz jumdy

Álem • Búgin, 13:59

6 shildege arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:43

Shabyt shaqyratyn shahar

Elorda • Búgin, 08:23

Aqjaınaq astana

Elorda • Búgin, 08:22

Ozyq óndiris ornynda boldy

Aımaqtar • Búgin, 08:20

Ult saýlyǵyn ulyqtaǵan megapolıs

Elorda • Búgin, 08:18

Baǵdaryń qalaı, bas qala?

Elorda • Búgin, 08:17

«Astana Operamen» dos bolaıyq

Teatr • Búgin, 08:15

Dımash pen Djekson

О́ner • Búgin, 08:10

Utqanymyz shamaly bolyp tur

Qoǵam • Búgin, 08:05

Irikteýdiń ekinshi kezeńine ótti

Sport • Búgin, 08:02

Egizder festıvali

Qoǵam • Búgin, 08:00

Elordanyń damý dańǵyly

Elorda • Keshe

«Nur-Sultan kitaphanasy»

Elorda • Keshe

Qattalǵan tarıh qazynasy

Elorda • Keshe

Uqsas jańalyqtar