Oblystyq qazaq jasóspirimder teatrynyń aldynda ótken merekelik sharanyń ashylý rásiminde Arqalyq qalasynyń ákimi Ámirhan Asanov pen oblystyq mádenıet basqarmasynyń basshysy Erlan Qalmaqov qala turǵyndaryn quttyqtap, atalǵan is-sharanyń óńir mádenıetindegi orny týraly oı órbitti.
О́ner festıvaline Arqalyq, Altynsarın, Naýyrzym, Amangeldi, Jangeldın jáne Aqmola oblysynyń Jarqaıyń aýdandarynyń kórkemónerpaz ujymdary, Arqalyq qalasynyń ónerpazdary men «Torǵaı áýenderi» festıvaliniń laýreattary qatysty.
Baıqaýda jyr, terme, halyq ánderin oryndaýshylarmen qatar, horeografııanyń túrli janry boıynsha myń buralǵan bıshiler de synǵa tústi. О́nerpazdarǵa tórelik etetin qazylar alqasyn Mádenıet qaıratkeri, «Sherter» folklorlyq etnografııalyq ansambliniń kúıshisi, Arqalyq qazaq ult-aspaptar orkestriniń dırıjeri Borash Ábenov basqaryp otyrdy. Festıval aıasynda «Qazaǵymnyń qazynasy – dombyra» atty aımaqtyq baıqaý, aqyndar músháırasy uıymdastyryldy.
Músháıranyń sharty boıynsha jas aqyndar birinshi kezeńde «Arqalyǵym – ańyz, tarıhym – Torǵaı» atalymy boıynsha Arqalyqqa arnaǵan madaq jyryn oqysa, «Ult ustazy – Ybyraı» atty ekinshi kezeńde uly aǵartýshyǵa jyr arnady. Úshinshi kezeńde aqyndardyń Jambyl Jabaevqa arnalǵan óleńderi oqyldy.
Eki kúnge sozylǵan óner dýmany barysynda qaladaǵy mýzeı, kitaphana, teatr sııaqty mádenıet oshaqtarynda Torǵaı tarıhy men osy jerde týyp-ósken óner qaıratkerleriniń ónegeli ómirine arnalǵan kórmeler jumys istep turdy.
Kúı-shertilip, án áýelegen mereke barysynda Torǵaıdyń kóne kóz qarııalary osy óńirde biraz jyl basshylyq qyzmet atqarǵan О́zbekáli Jánibekov týraly saǵynyshqa toly estelikterimen bólisip, ulttyq salt-dástúr, ádet-ǵuryptyń jańaryp, jandanýyna ólsheýsiz úles qosqan qaıratkerdiń jastarǵa úlgi-ónege bolarlyq ıgi isteri týraly sheshile áńgimeledi.
– О́zbekáli Jánibekovtiń Torǵaı óńirine, jalpy, ısi qazaqqa sińirgen eńbegi ushan teńiz. Umytylyp ketken ulttyq kóne aspaptarymyzdy qaıta tiriltti. Torǵaıdyń talantty jastarynyń basyn qosyp, tuńǵysh ret 1972 jyly qazaq drama teatryn, 1974 jyly «Sherter» ulttyq folklorlyq-etnografııalyq ansamblin jasaqtady, oblystyq «Dala ólkesi tarıhy» mýzeıin ashty. Bul mýzeıge qoıylǵan jádigerlerdiń birazyn ózi el ishin aralap, izdep júrip tapty, – deıdi Amantoǵaı aýylynyń turǵyny, keýdesi kómbege toly Muqtar Hodenov aqsaqal.
«Torǵaı áýenderi» festıvali eń alǵash Arqalyqta 1971 jyly maýsym aıynda ótken. Keıin «Torǵaı áýenderi» jurt qumartyp tamashalaıtyn úlken óner merekesi bolyp qalyptasty. Qarııalardyń aıtýynsha, festıval ótetin kúnderi Arqalyqtaǵy halyq sany 4-5 ese ósip ketedi eken. Búginde esimderi elge tanys Saılaý Ordabaev, Qalıbek Deripsaldın, Ǵalymjan Qurmanov syndy óner qaıratkerleri kezinde osy festıvaldan qanattanǵan talantty jastar edi. Osylaısha, festıval dástúrli sıpatqa ıe bolyp, keıin Torǵaı jármeńkesi, aqyndar aıtysy sııaqty tamasha is-sharalarmen mazmunyn tolyqtyra tústi.
Án áýelep, kúı qalyqtaǵan, myń buralǵan bıshiler kózdi arbaǵan ekikúndik merekeniń sońy sporttyq jarystarǵa ulasyp, «Jiger» stadıonynda Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy men Arqalyq qalasynyń 65 jyldyq merekesine arnalǵan «Túıe palýan» jarysy ótti. Boz kilemde ótken tartysty beldesýde Arqalyq qalasynyń jáne oblystyń ózge óńirleri men Aqmola oblysynan kelgen palýandar baq synasty. Sport saıystarynyń ashylý rásimine qatysqan qala ákimi quttyqtaý sóz sóılep, qatysýshylarǵa sáttilik tiledi.
– Sportty janyna serik etken, zııandy ádetterden boıyn aýlaq ustaıtyn, sergek te, shymyr ózderińizdeı jastary bar eldiń bolashaǵy jarqyn dep bilemin. Memleketimiz búginde halyqtyń basym bóliginiń buqaralyq sportpen aınalysyp, salamatty ómir saltyn ustanýy úshin qolaıly jaǵdaı týǵyzyp otyr. Osy rette búgingideı jarystardy ótkizý arqyly ulttyq sportymyz qazaq kúresin nasıhattap qana qoımaı, keıingi jastardyń sportqa degen qyzyǵýshylyǵyn arttyryp, salamatty urpaq tárbıeleýdi maqsat tutyp otyrmyz. Búgingi básekede shyn júıriktiń baǵy jansyn. Keshegi ótken Qajymuqan men Balýan Sholaq babalarymyzdaı jaýyryndaryń jerge tımeı, talaı dodada top jaryp, eldiń rýhyn kóterip, shyńdala berýlerińe tilektespin, – dedi Ámirhan Asanov.
Boz kilem ústindegi beldesýde elýge jaqyn sportshy 70, 80 kıloǵa deıin jáne 80 kılodan joǵary salmaqta kúsh synasty. Nátıjesinde, 70 kıloǵa deıingi salmaqta Sáken Qabjeken, 80 kıloǵa deıingi palýandar arasynda Jasulan Bekbolat úzdik dep tanylsa, 80 kılodan joǵary salmaqta Aıbat Seıten «Túıe palýan» ataǵyn jeńip aldy. Jeńimpaz sportshylar qarjylaı syılyqqa jáne qala ákiminiń dıplomy men medaline ıe boldy.
Shara barysynda Qazaqstannyń ebek sińirgen jattyqtyrýshylary Abaı Sarybaev, Aleksandr Shpılevoı, qazaq kúresinen respýblıkalyq jarystardyń jeńimpazy Azamat Erádilov, kir tasyn kóterýden álem chempıony Gennadıı Bakovskıı jáne voleıboldan Qostanaı oblysy spartakıadasynyń birneshe dúrkin jeńimpazy Qanat Qonysbaevtarǵa «Arqalyq qalasyna – 65 jyl» merekelik medali tabys etildi.
О́ner merekesiniń sońynda qala ortalyǵyndaǵy «Naýryz» alańynda «Torǵaı áýenderi-2021» festıvaliniń gala konserti ótti.
