Ándi áıgili «hıtmeıkerlerdiń» biri Arno Babadjanıan óziniń súıikti ánshisi Múslim Magomaevqa laıyqtap shyǵarǵan eken. Buǵan deıin ekeýi birlesip, «Sulýlyq patshaıymy» men «Jerdegi jaqsy qala» degen shyǵarmalardy ómirge ákelgen edi. Endi otaý qurǵan jas jubaılarǵa arnap, osyndaı bir tamasha týyndyny dúnıege ákelýdi oılaıdy. Buǵan Keńes ókimetinde melızmge toly, yrǵaqty, bı keshterinde ne bolmasa toı-tomalaqtarda qoıylatyn mýzykanyń azdyǵy negiz bolsa kerek. Bul tusta kompozıtordyń oryndaýshyny tańdaýda qatelespegeni kórinip-aq tur. Sebebi áıgili ánshi «Úılený toıy» ánin shyrqap qana qoıǵan joq, ony halyqtyń júreginen ótkize aldy.
Bul jerde aqyn men sazgerdiń sımbıozy emes, ánshiniń de qoltańbasy bar. Muny KSRO halyq ártisi Arno Babadjanıan da jasyrmaǵan. Shyǵarmasynyń shedevrge aınalýy túrki perzentiniń tunyq daýsynyń arqasy ekenin jetkizipti.
«О́zderińiz biletindeı, án úsh komponentten turady: kompozıtor, aqyn jáne oryndaýshy. Biraq Múslimdi zańdy túrde «kompozıtor jáne aqynmen birlesken avtor» dep ataýǵa bolady. Sizge «Úılený toıy» áninen qarapaıym mysal keltireıin. Ony men áldebir mýzykalyq qoıylymnyń satıralyq bólimine arnap jazǵan bolatynmyn. Negizgi kilt – «Dúısenbi – aýyr kún» degen maǵynaǵa saıady. Kompozısııa daıyn bolǵan bette Robert Rojdestvenskıı ekeýmiz Múslimge kórsettik. Muny estigen ol, bul ándi basqasha jetkizý kerektigin aıtty. Oryndaýǵa jeńil ári tartymdy etip, merekelik keshterge laıyqtap shyǵarsaq degen nıetin bildirdi. Bizge onyń oıy unady. Múslimniń sheberliginiń arqasynda án birden jandanyp shyǵa keldi», deıdi kompozıtor óz esteliginde.
Aıta ketý kerek, avtor «Úılený toıy» ánine óziniń burynǵy hıt ánderiniń notalaryn qosqan. Onysy ońaı baıqalady. Syǵan ánderine tán kóńildi elementter bar. Hormen aıtylatyn tustary da kezdesedi. Ishinde ártúrli aspaptyń názik yrǵaqtary júzip júrgendeı. Tegi armenııalyq talantty tulǵa Arno Babadjanıan rýhy jatqanyn birden ańdaısyz.
Orystyń aıtýly aqyny Robert Rojdestvenskıı óleńge ómir aǵymyndaǵy qarama-qaıshylyqtardy qosqan. Án úshinshi jaqtan, ıaǵnı syrttaǵy baqylaýshynyń atynan oryndalady. Mátin mazmunyna úńilseńiz, úılený toıynyń beınebaıanyn kezdeısoq kórip qalǵan jalǵyzbasty adam áli otaý qurmaǵanyna ókinedi. Tutastaı alǵanda, onyń ómirinde bári oıdaǵydaı sekildi, biraq muń men qýanysh bir bótelkege quıylǵan. Jo-joq, munda ishimdik ishý men mas kúıinde tóbelesý týraly sóz joq. Oqıǵanyń jelisi qyzyq órbıdi. Vladımır Vysoskııdiń satıralyq ánderimen mazmundas. Osy rette eski ánniń qaıyrmasyn túpnusqasyn usynsaq.
«A eta svadba, svadba,
svadba pela ı plıasala,
I krylıa etý svadbý vdal neslı.
Shırokoı etoı svadbe bylo
mesta malo,
I neba bylo malo ı zemlı».
Alǵash ret «Jyl áni-71» televızııalyq baıqaýynda Múslim Magomaevtyń oryndaýynda «Úılený toıy» áni kópshilikke usynyldy. Qazylar alqasy birden oǵan «Eń úzdik án» júldesin tabystady. Eń ókinishtisi, Arno Babadjanıan ánniń jıi shyrqalýyna jol bermeı, bir týyndysy bıikke jetpeı jatyp, kelesi birin úlken sahnaǵa alyp shyǵýǵa asyqqan. Sondyqtan kóp áni kóleńkede qalyp qoıǵan eken. Muny Magomaev kúndeliginde jazyp qaldyrypty.
«Kemshilikter – bizdiń ónerimizdiń bir satysy. Arnonyń temperamenti onyń ózin ózi kórsetýge asyǵýymen ǵana shekteldi. Sonymen qatar ol uly oqıǵalardyń ózi kelerin oılamady, oǵan qaraı júgirdi. Sondyqtan kóptegen jaqsy ánin sýǵa batyryp aldy. Ánderi dúnıege kele salysymen tanymaldylyqtan tys qaldy. Tipti Arno «Úılený toıy» ánin tolyq kólemde el ishinde taralýyn kútpeı, basqa týyndy shyǵardy.
Áýender birinen soń biri týyp, janyn qoıarǵa jer tappady. Babadjanıan maǵan butaqtan-butaqqa sekirgen bulbul qus sekildi kórinedi. Boıynan «danyshpannyń ańǵaldyǵy» da baıqalady. «Kórdińiz be, qarııa, taǵy bir áýen jazdym. Jáne ol – óte jaqsy! Jaqsy emes pe, á?» deıdi telefonnyń arǵy jaǵynan qýana sóılep. Árbir shyǵarmasynyń asqaq áýenine ımandaı sendi. Biraq ol taqyryp jaǵynan ýaqytpen sanaspady. Jastarǵa unaýdan qaldy, al jyldar jańara berdi», depti áıgili ánshi.
Sodan ba eken, kim biledi áıteýir Múslim Magomaev «Úılený toıy» ánin asa jaqsy kórmegen desedi. Tek kórermenderdiń suraýymen ǵana oryndaıdy eken. Ándi keıin degdar dosy Iosıf Kobzon men áriptesi Lev Leshenko sııaqty keńes dáýiriniń jaryq juldyzdary shyrqady. Qazir Reseı estradasynyń erkesi Nıkolaı Baskov orys toıynyń sánine aınalyp júr. Ǵasyr almassa da áýezdi án áli de jas pen káriniń kóńiline meıirim men qýanysh quıady. Jas jubaılar jyryndaı janyńdy elite túsedi.
