Rýhanııat • 25 Qańtar, 2022

Talanttar Otanyn tastap ketkende...

3152 ret kórsetildi

Talantty adamdarsyz el keleshegin eles­­tetý múmkin emes. Aqyl-oı ıgiligin bóten eldiń órkendeýi jolynda jumsaǵysy kele­tin daryndy ǵalymdardyń grant ıele­nip, bilim izdep, jaqsy ómir ańsaıtyn jas­tar­dyń shetelge attanyp jatqanyn qo­ǵam jıi synǵa alady. Shırek ǵasyrdan beri qıyrǵa sherý jasaıtyndardyń arasynda shyǵarmashylyq ókilderiniń kóp ekenin bilsek te, qalypty zańdylyqqa balap, únsizdik tanytyp beıqam otyrmyz.

Árıne, aspan astynan óz ornyn aıqyndaý úshin qaı jerden bolsa da, qatal ómir synaǵyn qabyldaýǵa ár adam quqyly. Bul máseleniń statıstıkasymen aınalysatyndar «Qazaqstannan ketip jatqan árbir ekinshi adam joǵary bilimdi» dep saraptama jasaǵan eken. Biraq qolyna muǵalimniń, zańgerdiń, dárigerdiń dıplomyn ustap elden ketý bir bólek te, opera ánshisiniń, balet bıshisiniń, sýretshiniń, kınorejısserdiń óz kásibı múmkindigin Batys elderi men muhıttyń ar­ǵy jaǵymen baılanystyrýy salystyrýǵa kelmeıtin sony másele. Rýhanııattaǵy bul mádenı almasýdyń betki jaǵy «kelisimshart», «tájirıbe bólisý» degen sekildi sypaıy sebeptermen búrkemelenedi. Ketkenderdiń ózinen surasań, «kásibı múmkindigin júzege asyrý úshin Qazaqstan keńistigi tar». Al bul kásip ıelerin daıarlaý úshin el bıýdjetinen orasan zor qarjy jumsaldy. Basty sebebi áleýmettik túıinderge tireletin «aǵyn» arasynda shyǵarmashylyq áleýeti zor aqyl-oı ıeleri jóńkile kóshpese de, jeke-dara ketken biren-saran mysalynyń ózi biz sekildi az halyqtyń mádenıetine kóleńkesin túsirmeı qoımaıdy. Otandyq kınonyń erteńine senbeı me, álde rasymen, aýqymdy oıyna keńistik tar kele me, olar shetel kıno naryǵynan ne izdep ketti?

Eldegi mańyzdy salalardy qarjylandy­ryp otyrǵan memleket óner men mádenıetti sýbsıdııalaýda eshqashan sarańdyq tanytqan emes. Mádenıettiń ózge tarmaǵyn aıtpaǵanda, bir ǵana kıno salasyna mıllıardtaǵan qar­jy bólinedi. Alaıda jaıly kúnkóris pen jaq­sy tabys, eń bastysy, shyǵarmashylyq maq­satyn júzege asyrý úshin Otanyn tas­tap ketip jatqan talantty azamattardyń kóp bolýy oılandyrady.

Álemdi tamsantqan blokbasterlerdiń avtory Bekmambetov bastap túsken asaý aǵyn ıirimi keıinirek Ardaq Qaraqulov, Se­rik Apyrymov, Ermek Tursynov sekildi qazaqstandyq rejısserlerdi tolqyn-tolqy­ny­men tartyp otyrdy. Qazir de bul úrdis qarqyn almasa, úzilgen joq. Búgingi alys-jaqyn kınogerler qaýymynyń aýzynda Ádil­han Erjanovtyń esimi jıi atalady, «qazaq kınosy» degende olar aldymen shyn­dyqty boıamasyz beıneleıtin osy rejıs­serdiń batyl­dyǵyna súısinedi, Kanndy baǵyn­dy­ryp, «Azııa Oskaryn» ıelengen ol bol­sa, Reseı­de jumys istep jatyr. Júrek jut­qan Á.Erjanovtyń osydan bes jyl bu­ryn HII halyqaralyq Eýrazııa kınofestıva­lin­de «Qaratas aýylyndaǵy oba» fılmi úshin júldeger atanyp turyp sahnadan sóılegen áıgili sózi esten áli shyqqan joq. Fılm túsirýge bıýdjetten 100 mıllıon teńge bólip turyp, 80 mıllıonyn ózine qaldyrǵysy kelgen Mádenıet mınıstrliginiń sheneýnigin paraqorlyqqa aıyptap, el aldynda eki betin shıedeı jasaǵany erlikpen para-par boldy. Erjanov elden beker ketken joq, jasqa tán albyrttyqpen aıtty ma, álde naǵyz shy­ǵar­mashylyq adamy tilin shyndyqqa ǵana tóseı me, áıteýir aldaspan shyndyq jas rejısserdiń býyrqanyp jańa bastalǵan jolyn shaýyp tústi, budan keıin oǵan Qazaqstan kınostýdııalarynyń esigi tars jabylatyny aıtpasa da túsinikti edi. Biraq ár túsirgen fılmi jańalyq retinde qabyldanyp, qaı qoǵamdy da dúr silkindiretin Ádilhan sol batyrlyǵy arqyly syrty sulý kórinetin Qazaqstan óneriniń astarynda jemqorlyq deıtin jeti basty aıdahardyń jasyrynyp jatqanyn jurtqa jaıyp saldy.

Gollıvýdta mámlúkter týraly serıal túsirýdi bastaǵan Dana Zııasheva da Qazaq­stannan shyqqan tuńǵysh táýelsiz rejısser. Kóptegen otandyq kınofılmderdiń avtory ári ssenarıı jazýmen tanylǵan Asqar Uzabaev ta jyldan astam ýaqyt Máskeýde turyp jatyr. «Úılesim sabaǵymen» Eýropany eleń etkizgen Emır Baıǵazın de kóp jyldan beri syrtta júr.

Iıa, Qazaqstanmen salystyrǵanda, Reseı de, Gollıvýd ta, sóz joq, kásibıliktiń etalony. Sonymen qatar tabys tabýdyń da kózi. Biraq altynnan soǵylǵan saraıda tursa da, ózine-ózi azap taýyp alatyn shyǵarmashylyq adamy shetelge shyǵýǵa asyqqanda jaıly ómir men mol tabystan góri jumys istep sharshap, kásibı shyńdalýdy, shyndyq pen azamattyq berik ustanymdy mańyzdyraq sanaıtyny anyq.

Sońǵy jańalyqtar

Aldaǵy kúnderi aýa raıy qandaı bolady

Aýa raıy • Búgin, 11:35

Búgingi valıýta baǵamy

Qarjy • Búgin, 09:32

Elimizdiń birqatar oblysynda úsik júredi

Aýa raıy • Búgin, 09:18

Arǵymaqtar alamany

Aımaqtar • Búgin, 08:42

Azııanyń úzdigi dep tanyldy

Sport • Búgin, 08:40

Eki oıyn keıinge shegerildi

Sport • Búgin, 08:37

Jan Joandy jeńdi

Sport • Búgin, 08:34

Jeńilisten kóz ashpaı tur

Hokkeı • Búgin, 08:32

Túrik qyzdary top jardy

Sport • Búgin, 08:30

О́nerpaz órender tánti etti

Aımaqtar • Búgin, 08:25

Basty maqsat – qoǵam dertinen arylý

Ekonomıka • Búgin, 08:23

Uqsas jańalyqtar