О́liarada jasalǵan erlik

80-jyldardyń aıaǵy men 90-jyldardyń basynda ıadrolyq qarýsyzdaný jóninde bastalǵan istiń barlyǵyna kýá bolǵanmyn. Sonyń eń bastysy – ıadrolyq qarýdan bas tartý, Semeı polıgonyn jabý máselesi. Barlyǵy da halyqtan jasyryn, qupııa ustalǵan Keńes Odaǵynda jerimizde jyl saıynǵy bomba jarylysynyń urpaq úshin qanshalyqty zııan ekendigin ekiniń biri sezine almady. Rasynda, barlyǵy da jasyryn, qupııa ustaldy. Bizde óte alysqa ushatyn oqtumsyqtar men sýtegi bombasyna deıin turdy. Qandaı máselede bolsa da Máskeýden basqarylǵan ýaqytta bas ızeýden ózge eshqandaı ashyq qarsylyq bolmaıtyn. Sondyqtan, keıbir bedeldi azamattarymyz ben qaıratkerlerimiz úshin polı­gonnyń jabylýy, ıadrolyq qarý­dan bas tartý aqylǵa syımaıtyndaı kórinip, oǵan qarsy pikir aıtqany da esimizde. Biraq «aıdy etekpen jaýyp bolmaıdy» degendeı, Semeı polıgonyndaǵy qyryq jylǵy ıadrolyq synaqtyń adamǵa qanshalyqty qasiret ákelgendigin sol óńirdegi eldi mekenderde kemis týǵan balalar, qaterli isik aýrýlarynyń kúrt kóbeıýi de aıtyp bergendeı edi. Oljas Súleımenovtiń jetekshiligimen Semeı polıgonyndaǵy synaqty toqtatýdy talap etken «Nevada-Semeı» qoǵamdyq qozǵalysy jumysty bastady. О́liara ýaqytta «ıadrolyq qarýdy ustap qalamyz ba, álde bas tartý kerek pe?» degen má­sele turdy. Elbasy Nursultan Nazarbaev sonda erlikke para - par sheshim jasady. О́ıtkeni, Nursultan Ábishuly oı tarazysyna sala otyryp, ıadrolyq qarýdy saqtaǵannan tabatyn oljamyzdyń joq ekenin bildi. Bizdiń elde qansha oqtumsyq tursa, syrttan oǵan qarsy sonsha oqtumsyq baǵyttalar edi. Jas táýelsiz elimiz bolashaqqa qadamyn beıbitshilik jolmen jasasyn dep túıdi. Elbasy batyl sheshimge barmas buryn AQSh, Anglııa, Fransııa, Germanııa, Reseı sekildi damyǵan elderden bolashaq qaýipsizdigimiz týraly kepildik aldy. Bul da óte kerek nárse edi. Álem elderi men belgili ǵa­lymdar, áıgili qoǵam qaırat­kerleri ıadrolyq qarý adamzatty tyǵyryqqa tireıtinin jıi kóterip otyr. HH ǵasyrda qarysh­tap damyǵan tehnıkalyq progress jetistikteriniń biregeıi – ıadrolyq qarý adamzattyń ózine qarsy shyqty. Muny bir kemeniń ústindegi álem jurty bilip otyr. Osydan birer jyl buryn Birikken Ulttar Uıymynyń segizinshi Bas hatshysy Pan Gı Mýn synaq ótken jerdi, ıadrolyq qarýdyń joıylǵanyn ózi kelip kórip ketti. Álemge qarýsyz-aq, eldiń ekonomıkasyn damytý, áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartý arqyly da tanylýǵa, ózin moıyndatýǵa bolatynyn Nazarbaev dáleldedi. Kenjebek ÚKIN, oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy. QOSTANAI.