Ahmet aýyly ınternetsiz otyr

Oblys ortalyǵynan 700 shaqy­rym qashyqta, jańbyrly kúnderi joly sorǵa aınalatyn qııandaǵy qos aýyl­dyń halqy naryq kirgen jyldary azaıǵany bolmasa, jyly ornyn tas­tap tutastaı údere kóship ketken joq. Talaı qıynshylyq-aýyrtpalyqty eńserip, Ahańnyń ata qonysyn saqtap qaldy. Búginde Ahmet Baıtursynuly aýylynda 85 úı tútin tútetip otyr, 500-den astam halqy bar. Jergilikti jurt negi­zinen mal sharýashylyǵymen aınaly­sady. Bul óńirde tórt túliktiń tuıaǵy jetetin jerdiń bári jaıylym. Shu­raıly shabyndyǵy da mol. Ahmet aýylymen arasy 9 shaqyrymdaı bolatyn kórshiles Aqkóldegi jaǵdaı da osyndaı. Turǵyndar sany shamalas, kópten sheshilmeı kele jatqan kúrmeýli máseleleri de ortaq. Eki aýylǵa da qatty qıyndyq týdyryp otyr­ǵan basty másele – sapaly jol men ın­ternettiń joqtyǵy.

– Aýylda uıaly baılanys birde bar, birde joq bolyp qalady. Internet múlde joq dep aıtýǵa bolady. Jaı ǵana «ýatsappen» jibergen habarlamanyń ózi bir kúnde zorǵa jetedi. Ákimdiktiń ınterneti de óte baıaý. Bir jerge mal aparaıyq desek, oǵan aýrý, ıá urlyqy mal emes ekenin anyqtaıtyn qujat kerek. Ol qaǵaz bir kún boıy júkteletin bolǵan soń, zorǵa jetemiz. Keıde eki-úsh kún kútip qalamyz. Internettiń joqtyǵynan keıde bir japyraq qaǵaz úshin sonaý 120 shaqyrym jerdegi Torǵaıǵa barýǵa týra keledi. Pandemııa kezinde stýdent balalarymyz onlaın oqýǵa qatysa almaı qaldy. Áskerge attanǵan uldarymyz ant qabyldaý rásimi onlaın ótedi deıdi. Bizde oǵan qosylatyn múmkindik joq. Bıyl endi Ahmet atamyzdyń jyly IýNESKO kóleminde toılanyp jatyr. Jerdiń shalǵaılyǵy, joldyń joqtyǵy qansha qıyndyq týdyrsa da jergilikti jurttyń basym bóligi osy kıeli meken elsiz qalmasyn dep atajurttan taban aýdarmaı otyr. Bul jerde negizinen Úmbeteı batyrdan taraıtyn Ahańnyń atalas týystary turady. Osy jaǵyn da eskerip, bıyl joǵarydaǵy tıisti oryndar elge ınternet baılanysyn ornatyp berse degen úmitimiz bar, – deıdi Ahmet Baıtursynuly aýylynyń turǵyny Tóleý Ahmetov.

Internet baılanysynyń taǵy bir núktesi osy aýyldaǵy Ahmet Baı­tur­­synuly atyndaǵy mektep ǵımaratynda. Biraq muǵalimder munyń da álsiz ekenin aıtyp otyr. Búgingi aqparat zamanynda kóp sharýanyń bitýi osy ınternetke kelip tireletini belgili. Sondyqtan turǵyndar árbir úıde ınternet bolsa eken dep tileıdi.

– Qazir kez kelgen oqýshynyń ózi ınter­netpen jumys istegisi keledi. Ki­taphanada oqýlyqtar jetispegendikten oqýshy jan-jaqty bilim alý úshin joǵyn ınternetten izdegisi keledi. Qala balasynyń oı-órisi nege damyp ketken? О́ıtkeni ol aqparatty ınternetten alyp tur ǵoı. Bizdiń bala­­la­rymyzǵa sol jetpeıdi. Uıaly tele­fonǵa tarıf salǵanymyzben ın­ternet ashylmaıdy. Balalardy oblystaǵy, qalalardaǵy bilim jarystaryna qatystyrý múmkindiginen de qaǵylyp otyrmyz. Biz bul jaqtan jelige shyqqanymyzben, jyldamdyq óte baıaý bolǵandyqtan, tapsyrmany oryndap úlgermeımiz. Jartysyna kelgende baılanys úzilip ketedi. Qazir muǵalimder oqýshynyń bilimin baǵalaıtyn elektrondy jýrnaldy toltyrý úshin osy aýyldaǵy úsh núktege kezekke turady. Bul da mu­ǵalimniń júıkesin tozdyratyn úlken kedergi. Basty talap-ótini­shimiz – basqa aýyl­dardaǵydaı bizge de osy zamanǵa la­ıyqty ınternet qosylsa eken, – deıdi mektep mýzeıiniń meńgerýshisi, ardager ustaz Bıbihansha Ahatova.

Aýyl ákimi Rýslan Baıdildın bıyl eGov.kz portaly arqyly tıisti oryndarǵa jyldamdyǵy joǵary ınternet baılanysyn ornatýdy surap ótinish bergenin aıtty. Muny aýdan ákimi de rastap otyr.

– Jangeldın aýdany boıynsha jeti eldi mekenge talshyqty-optıkalyq ınternet baılanysy tartyldy. Al endi Ahmet Baıtursynuly men Aqkól aýyly alystaý bolyp, ol jaqqa 2020 jyly «250+» degen mobıldi baılanys ornatylǵan. Oǵan deıin mobıldi baılanys múldem bolmaǵan. Biraq ınternet baılanysy keıde shyǵady, keıde joq bolyp ketedi. Al endi talshyqty-optıkalyq jeli baratyn bolsa, onda jaǵdaı jaqsarady. Halyqtyń da qoly uzarady. Ol jerde jumys istep jatqan memlekettik organdardyń da múmkindikteri ulǵaıady. Biraq munyń bárin joǵary jaq sheshedi. Biz ótinish joldap edik, qarastyrlyp jatyr degen jaýap aldyq, – dedi Jangeldın aýdanynyń ákimi Shota Ospanov.

Byltyr «250+» jobasyn júzege asyrýǵa jaýapty uıaly baılanys operatorlary keń jolaqty ınternet aýyl turǵyndary úshin telemedısına, ınternet-bankıng, qashyqtyqtan bilim berý, jumys isteý, jelidegi kásipkerlikti damytý sekildi salalarda jańa múmkindikter ashady. «250+» jobasy eldiń áleýmettik landshaftyn ózgertedi jáne aýyl men qala arasyndaǵy sıfrly teńsizdiktiń shegin joıady degen málimdeme shal­ǵaıdaǵy shaǵyn aýyl turǵyndaryn kádimgideı qýantyp tastaǵan edi. О́ki­nishke qaraı, Ahmet aýylyna kel­gen «250+» ornatýshylardyń da, jer­gilik­ti jurttyń da úmitin aqtaı almady.

Taıaýda eki aýyldyń turǵyndaryn oblys ortalyǵynan jetken jaǵymdy bir habar eleń etkizdi. Ult ustazynyń mereıtoıyna arnalǵan alqaly jıyn­dardyń birinde óńir basshysy Ahmet jylyna arnalǵan keshendi is-sharalar aıasynda bıyl Aqkól jáne Ahmet Baıtursynuly eldi mekenderine qýat­ty ınternet tartylatynyn aıtty.

– Taǵy bir mańyzdy másele, biz Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi men «Qazaqtelekom» AQ-men birlesip, jalǵyz Ahmet aýyly men Aqkól ǵana emes, sol mańaıdaǵy taǵy 5-6 eldi meken­niń ınternet jyldamdyǵyn arttyrýdyń jol kartasyn ázirlep, pysyqtap jatyrmyz. Bul jumystar taıaý arada oń sheshimin tabady dep oılaımyn. Bastysy, mınıstrdiń ózi qoldap otyr. Biz bul jóninde «Qazaq­telekom» kompanııasyna da usynys jiberdik. Jaqyn arada qos tarap bolyp jol kartasyna qol qoıamyz, – dedi oblys ákimi Arhımed Muhambetov.