Ahmet Baıtursynuly • 19 Mamyr, 2022

Tiltanymymyzdyń bolashaǵyn aıqyndaǵan tulǵa

62 ret kórsetildi

Ǵylym ordasynda A.Baı­tur­synuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń uıymdastyrýy­men ult ustazy­nyń 150 jyldyq mereıtoıyna arnal­ǵan «Ahmet Baıtursynuly jáne qazaq tiltanymynyń bolashaq baǵdaryna» arnalǵan halyqara­lyq ǵylymı-teorııalyq konferensııa ótti.

«Ahmet oqýlary» aıasynda ótken ǵylymı jıyndy ınstı­týt dırektory, fılologııa ǵy­lym­darynyń kandıdaty Anar Fa­zyljan júrgizip, IýNESKO deńgeıinde atalyp ótkeli otyrǵan A.Baıtursynulynyń 150 jyl­dy­ǵyna daıyndyq, otandyq ǵalym­dar atqarǵan jumystar týraly atap ótti. Jıyn minberine ult us­ta­zynyń jıeni Aıman Baı­­salova shaqyrylyp, qurmet kórse­tildi.

Bilim jáne ǵylym mınıstri A.Aımaǵambetovtiń alqaly jıyn­­ǵa arnaıy joldaǵan qut­tyqtaý hatymen ınstıtýt dı­rek­­torynyń orynbasary, PhD Erma­hambet Maralbek tanys­tyrdy. «Ahmet Baıtursynuly ul­tynyń saýatyn ashyp, qyr balasyn órkenıettiń órine súırep, qoǵamdyq ómirdiń san salasyn­da ult úshin qyzmet etip, rýhyn oıat­qan qaıratker. Tarıh tolqy­nyn­da qanshama ádiletsizdikke ushyrasa da ultymyzdyń álem memleketterimen terezesi teń táýelsiz el bolýyna qosqan úle­sin jańa urpaq túsinýi kerek. Mı­nıstrlik A.Baıtursynuly­nyń prınsıpteri men ádistemesi bo­ıynsha qazaq balasynyń saýatyn ashatyn alǵashqy kitaby «Álippe­­ni» qaıtaryp, mektep baǵdarla­ma­syna qaıta jańǵyrtyp engiz­di. Bul bizdiń atqarǵan bir isimiz ǵana. San qyrly eńbegi zamanaýı ilimder turǵysynan zerttelip, qoldanysqa enýi – jahandaný zamanynda ultymyzdyń bet beınesin, rýhyn saqtap qalýdyń, bilimin damytýdyń birden bir joly», dep atap ótti mınıstr.

Ardaqty tulǵanyń el múddesi jolyndaǵy eńbegin jas urpaq sanasynda jańǵyrtýdy maqsat ete otyryp, A.Baıtursynuly atyn­daǵy mýzeıdiń qala menshigine ótýi men eńbekterin nasıhat­taýda júzege asatyn is-sharalar barysyna toqtalǵan qalalyq mádenıet bas­qarmasynyń basshysy Ǵanı Maılybaev búginde qaıratker murasyn ulyqtaýdaǵy sıfrlyq múmkindikter týraly atap ótti.

Alashtyń rýhanı kósemi, qazaq til bilimi men ǵylymynyń negizin salýshy, ulttyq jazýdyń reformatory A.Baıtursynulynyń ­mereıtoıyn IýNESKO deńge­ıin­de atap ótý, ult keleshegine arnal­ǵan qurmet, dep atap ótti óz sózinde L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ Ǵylym, kommersııalandyrý jáne ınternasıonaldandyrý jónindegi prorektory Janna Qurmanǵalıeva.

Jıyn barysynda sonymen qatar qaıratkerdiń neme­re inisi Ibragım Aǵytaı «Ahmet­­ti qý­dalaý babasynan bas­­tal­­ǵan» zertteýin kópshilik naza­­­ryna usyn­dy. Ah­met Baıtur­syn­ulynyń ómi­rin zertteýdi jal­­ǵastyryp júr­gen I.Aǵytaı qaıratkerdiń bala kezinde tur­ǵan úıin qalpyna kel­tirip, «Bád­rısafa» tarıhı-ta­nym­­dyq ekspedısııasy aıasynda Oryn­bor, Omby, Tom, Áýlıekól, t.b. ólke­ler­den ult ustazy týraly má­li­­metterdi to­lyqtyrǵany bel­gili. Ult qaı­rat­keriniń basynan kesh­ken qıly taǵdyr, ur­paq­ta­ryn qýdalaý isi áli de ǵy­ly­mı qaýymdastyq tarapynan zert­teýdi qajet etedi.

«Ahmet Baıtursynuly eńbek­terindegi ǵylymı bilim, para­­dıgmalarǵa» qatysty zert­te­ýin­­­­de ahmettanýshy, О́zbek­stan mem­lekettik álem tilderi ýnı­­versıtetiniń professory, fılo­lo­gııa ǵylymdarynyń dok­tory Mahanbet Júsipov Baı­tur­syn­uly gra­fıkasynyń álemdik deń­geı­degi róline qatysty baıandady. Ǵalym eńbekterine arnal­­ǵan tórt monografııany jaryqqa shy­ǵaryp, jańa basylymnyń ázir­­lenip jatqandyǵynan habardar etken M.Júsipov ǵalymnyń alfa­vıt jazýdaǵy ustanymdary haqynda oı órbitti.

Peterbor murajaıynda A.Baı­­­tursynuly eńbekterine ar­nal­ǵan kórme uıymdastyryp, qaı­ratker eńbekterin zerdelep júr­gen Reseı ulttyq kitapha­na­synyń qyzmetkeri, fılologııa ǵylymdarynyń kandı­da­ty Alekseı Andronov, Sh.Shaıah­metov atyndaǵy Til-Qazy­na ǵy­lymı-praktıkalyq orta­ly­ǵynyń dırektory E.Tileshov, UǴA músheleri Z.Bazarbaeva, B.Mo­mynova, K.Qurmanálıev, E.Qajybek, taǵy basqa ǵalymdar baıandama jasap, ǵalymnyń til­tanymdyq baǵyttaǵy eńbekteriniń mańyzyn asha tústi. Osy oraıda akademık K.Qurmanálıev ult ustazy negizin qalaǵan qazaq tili týraly orys jáne ózge shet til­derinde aqparattyq-tanymdyq jumystardy júıeleý, orys tilin­­degi kontentterdi qaperge alý týraly usynysyn bildirdi.

Alqaly jıynǵa joǵary oqý oryn­darynyń stýdentteri qaty­syp, ult ustazynyń san qyrly eń­bekteri jaıly mazmundy zertteýlermen tanysty.

 

ALMATY

Sońǵy jańalyqtar

Dollar qymbattady

Qarjy • Búgin, 10:59

Elordada áýe shary qulady

Oqıǵa • Búgin, 10:37

Qarjy mınıstriniń orynbasary taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 10:24

EQYU Bas hatshysy Qazaqstanǵa keledi

Parlament • Búgin, 09:31

Beısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:00

Uqsas jańalyqtar