«Tom aǵaıdyń úıi», avtory Garrıet Bıcher Stoý
«Demek siz osy uly soǵys týraly kitap jazǵan áıel qalamgersiz». Avraam Lınkoln 1862 jyly jazýshy Garrıet Bıcher Stoýmen kezdesken kezde osylaı dep edi. «Tom aǵaıdyń úıi» romany jaryqqa shyqqan on jyldan keıin HIH ǵasyrdaǵy eń kóp satylǵan kitaptyń biri boldy. Romanda Tom aǵaıdyń, afroamerıkalyq quldyń oqıǵasy quldyq qasiretin alǵash ret kórkem shyǵarma deńgeıinde jurtshylyqtyń nazaryna usynylyp, kóptegen oqyrmandy oıǵa qaldyrdy.
«Djýnglı» romany, avtory Apton Sınkler
Jýrnalıst Apton Sınklerdiń 1906 jylǵy romany Chıkagonyń et óńdeý ónerkásibindegi ımmıgrant jumysshylardyń basynan ótkizgen oqıǵalaryn, ártúrli qıynshylyqtaryn, aýyr eńbekke jegilý jaǵdaılaryn, kedeılik ómir men ásire qanaýdy sóz etedi. Bul kitap qara jumys isteıtin kedeılerdiń aýyr halin, bılik basyndaǵylardyń jeń ushynan jalǵasqan jemqorlyǵyn ashyq kórsetkisi kelgen. Sol sebepti bul shyǵarma ótken ǵasyrdaǵy AQSh-taǵy saıası yqpaly kúshti týyndylardyń biri bolyp sanaldy. «Djýnglıdi» oqyǵannan keıin prezıdent Teodor Rýzvelt Chıkagonyń et óńdeý ónerkásibine tergeý júrgizýdi tapsyrady. Bir jyldyń ishinde «Taza azyq-túlik jáne dári-dármek týraly» Zańmen birge et ınspeksııasy týraly zań qabyldandy, ol keıinnen Azyq-túlik jáne dári-dármek basqarmasynyń qurylýyna sebep bolady.
«Qaharly júzim», avtory Djon Steınbek
Álemdik bestsellerge aınalǵan bul roman Kalıfornııaǵa jumys tabý úshin saparǵa shyqqan júz myńdaǵan mıgranttyń depressııa dáýirindegi aýyr kedeılik pen joqshylyq jaǵdaıyn sóz etedi. Bul shyǵarma da senzýraǵa ushyrady, aıtalyq atalǵan romanǵa Kalıfornııada tyıym salyndy jáne órteldi.
