Mádenı qarý

Qazirgi jastar izdenisinde osy bir másele etene eskerilýge tıis. Dini bólek, ulty jat Eýropa avtorlarymen tanys­tyqta ulttyq elgezekti qolǵa ustaý qajet. Al júıeli bilim alýda Eýropaǵa «arqasyn Shyǵysqa tirep barǵan» Abaı­dan úlgi alsaq bolady. Máselen, Eýropada avangardtyq poezııa týdyrý úrdisi bar. Iаǵnı ózine deıingi aqyndardy joqqa shyǵaryp, múlde ózgeshe órnek salý. Sol úshin keıbir avtorlar adamdyq qaǵıdattardy keleke etip, tek «jańalyq ashý» muratymen ǵana ómir súrgen. Ultymyzdyń rýhanı qun­dylyǵyna bul nıet sáıkes kelmeıdi. Sebebi «jańalyq ashýdyń» túbinde maqtan jatyr. Al maqtan, ótirik, ósek bizge jat. Baqsaq, Abaı «jańalyq ashamyn», klassık atanamyn degen joq, kerisinshe

Maqsatym – til ustartyp,

óner shashpaq,

Nadannyń kózin qoıyp,

kóńilin ashpaq.

Úlgi alsyn deımin oıly

jas jigitter,

Dýman-saýyq oıda joq

áýel basta-aq,–

dep elge úlgi shashýdy nıet etedi. Al Muqaǵalı bolsa:

Oıly jas!

О́leń – meniń bar tynysym,

Jaqsy sózim – jany ıgi

halqym úshin.

Ataq qýyp, baq qýyp,

dańq qýyp,

Bireýlerden júrgem joq

artý úshin,–

dep jaqsy sózin jany ıgi hal­qyna arnaıdy. Teginde talant mindetti – úzdiksiz ǵylym izdenýge bas qoıý, sonda ǵana boıyndaǵy talanty sýburqaqsha atylyp shyqpaq. Al maqtan kir­gen nıet pendelikke ulasyp, tumsa darynnyń kózin biteýi, kisige qaıǵy shektirýi múmkin.

Taǵy bir aıta keterlik jaıt, ózge aqyndardyń minezine elik­teý úrdisi. Poezııamyzda Esenın­niń minezi, Voznesenskıı­diń, Baı­ron­nyń minezderi qap­tap júr. Sondyqtan ba eken, óner adamdarynyń arasynda kisilik pen kishilik tómendep, baryp turǵan uıatsyzdyqtar nadandyqqa sanalýdan qal­ǵan. Orys-eýropa avtorlaryn Shákárim de, Ilııas ta, Áýezov te oqyǵan. Biraq olardyń minezinen ulttyq qanyq boıaýdy, ar men uıattyń, irilik pen adamdyqtyń tabyn kóremiz.

Qoryta aıtqanda, árbir shetten kelgen bilim ult­tyq qory­myzda ılenip, rýhanııa­tymyzǵa saı gúldense, ádebıetimizge qo­sylǵan úles bolmaq.