Mamandar keltirgen derekterge sensek, brýsellez dertin juqtyrǵandardyń árbir besinshisi balalar men jasóspirimder eken. Indetke shaldyqqandardyń 15 paıyzdan astamynda aýrý sozylmaly túrine aýysyp, ondaǵan jyldar boıy adam balasynyń júıkesin juqartady.
«Aýrý adamnyń dene qyzýy 39-40 gradýsqa deıin kóterilip, bas aýrýy, qaltyraý, álsizdik sekildi belgiler baıqalady. Sodan keıin býyndarda aýyrsyný men isiný, júrek-qan tamyrlary, júıke, ýrogenıtaldy júıelerdiń zaqymdanýy paıda bolady. Bul qubylystar keıde joq bolyp ketip, keıin qaıta órship, uzaq ýaqyt boıy jalǵasyp, múgedektik pen jumysqa jaramsyzdyqqa ákelip soqtyrýy múmkin», deıdi oblystyq Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń shtattan tys bas epıdemıologi, juqpaly aýrýlar aýrýhanasynyń konsýltatıvtik-ádistemelik ortalyǵynyń basshysy Gúlfaıra Myrzabekova.
G.Myrzabekovanyń aıtýynsha, 2022 jyly óńirdiń 103 turǵyny saryp dertin juqtyrǵan. Olardyń 26-sy – balalar men jasóspirimder. Jasóspirimderdiń brýsellez dertine jıi shaldyǵa bastaýy kimdi de bolsyn oılandyrmaı qoımaıdy.
Brýsellez dertimen jasóspirimderdiń jıi aýyra bastaǵany baıqalady. Anyǵyraq aıtar bolsaq, bala densaýlyǵyn qorǵaý jónindegi is-sharalar uıymdastyrýdyń qıyndaǵany bizdi alańdatady. Mysaly, buryn balalar men jasóspirimderdi mal sharýashylyǵyna jumyldyrǵany úshin normatıvti buzǵan tulǵalar der kezinde tıisti jazasyn alatyn. Qazirgi ýaqytta tórt túlik maldyń negizgi bóligi jeke qolda bolyp, maldy kútý jumystaryna jas ta, jasamys ta bilek sybanyp kirisedi. Bul óz kezeginde emdelýi qıyn aýrýdy jas urpaqtyń jıi juqtyrýyna ákelip otyr.
«Jyl saıyn jáne osy jyldyń mal tóldetý naýqany aldynda aýdan ákimderine, quzyrly mekemelerge jáne aýmaqtyq sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý basqarmalaryna indettiń aldyn alý maqsatynda keshendi is-sharalardy júrgizý úshin hat joldanǵan edi. О́tken jyly bul túıtkil oblys ákiminiń apparattyq keńes otyrysynda, oblystyq sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý qyzmeti men densaýlyq saqtaý basqarmasynyń alqa otyrystarynda talqylanyp, tıisti sheshimder qabyldandy. Búgingi tańda veterınarlyq jáne densaýlyq saqtaý mekemelerimen birikken 3 aılyq jarııalanyp, indettiń aldyn alý boıynsha is-sharalar júrgizilip jatyr. Ujymdarda ádistemelik is-sharalar, halyq arasynda sanıtarlyq aqparattandyrý, túsindirý jumystary, onyń ishinde aýyl sharýashylyǵy janýarlaryn kútip-baptaý kezinde jeke gıgıena erejelerin saqtaý máseleleri qamtylǵan», deıdi jaýapty maman.
Onyń aıtýynsha, maldy satyp alǵan kezde veterınarlyq anyqtamany suraǵannan eshkim utylmaıdy. Bul óz kezeginde indetten saqtanýǵa kepil bolmaq. Brýsellezben aýyrǵan maldy ózge tórt túliktiń ortasyna qospaý kerek. Alaıda buryndary týyndaǵan mundaı máselelerge aldaǵy ýaqytta jol berilmeıdi. О́ıtkeni, adam saýlyǵy – bárinen de qymbat.
Jambyl oblysy
