Sý sapasy syn kótermeıdi

Laı sý eń aldymen túrli juqpaly aýrý­lar taratýy múmkin. Jaǵdaıdyń aldyn alý úshin jyl saıyn sý jelileri tazartylady. Áıtse de, kóktemde qy­zyl sý júrgen kezde qalanyń keıbir aımaq­tarynda úlkendi-kishili apattyń oryn alýy úırenshikti jaǵdaıǵa aınalǵan. Basty sebebi – qurylǵylardyń ábden tozyp, isten shyǵýy. Departament bas­shy­­synyń orynbasary Serik Omar­hanov­tyń aıtýyna qaraǵanda, tazalaý qon­dyrǵylary 1986 jyly iske jaramsyz dep tanylǵan.

Kókshetaý qalasy táýligine 20 myń tekshe metrden asa sýdy paıdalanady. Orasan mol sýdy 1970 jyly paıdalanýǵa bergen jalǵyz stansa tazartady. Bir­aq kóne stansanyń qýaty jetpeıdi. S.Omar­hanovtyń aıtqanyndaı, 1986 jyly arnaıy komıssııa jaramsyz dep qory­tyndy shyǵarǵan. Uzyn-yrǵasy 343,93 shaqy­rymdy quraıtyn sý qubyr­la­rynyń 40 paıyzdan astamy ábden es­kirip, qaýsap tur.

Mamandardyń pikirinshe, Shaǵalaly sý qoımasynyń sýyn qyzyl sý júrgen kezde paıdalaný múmkin emes. Sý múlde laılanyp ketedi. Kóktemde ǵana emes qara kúzge deıin aýyz sýdyń tazalyǵy kú­mán týdyrady. Sý qoımasynyń dál janynda shomylyp júrgen adamdar ala jazdaı bir bosamaıdy. О́zderi ǵana emes, ıtterin shomyldyratyndary ne sán?! Jaǵalaý qoqysqa toly. Úp etken jelmen birge sý qoımasyna túsip jatady. Kó­lik jýatyndar da kezdesedi. Bul sý qoı­masyna tirshilik nári Shaǵalaly ózeni arqyly quıylady. Zerendi aýdanyn basyp ótetin Shaǵalaly ózenine saı-jyl­ǵalar arqyly laı sý lyqsyp kelip jatyr. Mine, túpki sebep – osy tóńirekte.

Ekinshi sý kózi Sergeev tospa sý qoımasy arqyly tartylǵan. Bul sýdy da joǵaryda atap ótken iske jaramsyz, kónetoz stansa tazalaıdy. 2011 jyly «Sý jelilerin tazartý qondyrǵylaryn jańǵyrtyp keńeıtý arqyly táýligine 60 myń tekshe metr sý ótkizýge jetkizý» jobasy boıynsha jańa sý tazalaý qon­dyr­ǵysynyń jumysy bastalǵan edi. Mine, sodan beri bul jumys aıaqtalǵan joq.

Búgingi tańda qala halqy laı sý iship otyr. Arydaǵy jurt «aýrý astan» dep aıt­ty emes pe? Endeshe, kókshetaýlyqtar nege jıi aýyrady dep tańdanýǵa bolmas, sirá?!

Kókshetaý