Aqtyq juptyń biri – Argentına

Shildeniń 10-yna qaraǵan túni San-Paýlýde Gollandııa jáne Argentına quramalary arasynda ekinshi jartylaı fınaldyq match oınaldy. Matchtyń negizgi jáne qosymsha ýaqyttary 0:0 esebimen teń aıaqtalyp, jeńimpaz penaltı serııasy arqyly anyqtaldy.  Osynaý «lotereıada» argentınalyqtar 4:2 esebimen basym túsip, fınalda oınaıtyn juptyń ekinshi komandasy atandy. Osymen bul eki qurama álem chempıonattary sheńberinde besinshi márte kózbe-kóz kezdesti. Munyń aldyndaǵy oıyndarda eki dúrkin jeńiske jetip, bir ret teń oınaǵan jáne bir match­ta utylǵan gollandııalyqtardyń desi basym edi. Alaıda, sol jalǵyz jeńis­tiń ózi Argentına fýtboly tarı­hyndaǵy eń jarqyn betterdiń biri bolyp qaldy. 1978 jyly tirkelgen osy oıynnyń qosymsha ýaqytyn 3:1 etip aıaqtaǵan bul eldiń komandasy birinshi ret planeta chempıony atanǵan edi. Degenmen, Gollandııanyń eki utysynda da aıtarlyqtaı salmaq bar. Aıtalyq, ol 1974 jyly qarsylasyn 4:0 etip talqandap utyp, fınalǵa aparatyn joldan qaqsa, 1998 jyly 2:1 esebimen tize búktirip, jartylaı fınalǵa jibermeı qoıǵan edi. Atalmysh oıyn aldynda eki jat­­tyq­­tyrýshy da óziniń burynǵy qura­my­na azdaǵan ózgeris engizdi. Máselen, Gol­­landııanyń starttyq sapynda ja­­ra­­qatynan saýyqqan tirekti jar­ty­laı qorǵaýshy Naıdjel de Iong paı­da bolsa, argentınalyqtar qura­myn­da qatardan shyqqan Anhel dı Ma­rııanyń ornyn Enso Peres basty. Bi­rin­shi taım qorǵanys sıpatynda ótti. Eki jaq ta asa saq oınady. Shama­sy, qar­­­sylastar osynyń aldynda bol­ǵan birinshi jartylaı fınaldyq kez­de­sý­degi ashyqtyq pen apaı-topaı is-qı­myldyń brazılııalyqtardy qan­daı dárejege jetkizgeninen jaq­sy sa­baq alsa kerek. Statıstıka kór­set­ken­deı, gollandııalyqtar 1998 jyl­dan beri alǵashqy 15 mınýtta gol soǵyp kór­­mepti. Al argentınalyqtar qor­ǵa­­nys­ty tas-túıin ete otyryp, qarsy shab­ýylǵa shyǵyp turýdy jón sanapty. Sondyqtan bulardyń alǵashqy 15 mı­nýt qana emes, birinshi 45 mınýtta da e­sep asha almaǵandaryna tańǵalýǵa bolmaıdy. Kezdesý rásimi ekinshi taımda da ózgere qoımady. Qarsylastar bir-birin óz alańy jaqqa tarta kelip, jalt beretin qarsy sholǵynǵa kóbirek ıek artty. Osy ańdysýmen ýaqyt zyryldap ótip berdi. Sol kezderi alańda tipti 92-shi matchyna shyǵyp, aty ańyzǵa aınalǵan Dıego Maradonany bul jaǵynan basyp ozǵan Lıonel Messıdiń júrgeni de bilingen joq. Oıyn osylaısha birtindep overtaımǵa jaqyndap kele jatty. Tek negizgi merzimniń eń sońynda Aren Robbenniń match taǵdyryn sheship ketetin óte qolaıly múmkindigi bolyp edi. Biraq «Qyzǵaldaqtar eliniń» ókilin aqyrǵy sátinde Haver Maskerano qýyp jetip, erkin soqqy jasaýyna jol bermedi. Overtaımnyń aldynda Lýı van Gal da, Alehandro Sabelıa da bir ǵa­na oıynshydan almastyrdy. Argen­tı­nalyq jattyqtyrýshy negizgi ýa­qyt­tyń aıaǵyna qaraı Enso Peres pen Gonsalo Igýaınniń oryndaryna Rodrıgo Palasıo men Serhıo Agýerony shyǵaryp, shabýyl shebin birshama jańartyp edi. Al Lýı van Gal ekinshi taımnyń barysynda eskertý alǵan Brýno Martıns Indı men 90 mınýt oınaýǵa daıyn emes Naıdjel de Iongti Darıl Iаnmat pen Iordı Klasıge aýystyrdy. Gollandııalyq bapker, shamasy, ótken jolǵydaı úshinshi múmkindik retinde qaqpashy Tım Krýldy penaltı serııasy úshin alańǵa shyǵarýdy kózdegen de bolýy múmkin. Biraq «qyzǵylt tústilerdiń» shabýyldaǵy enjarlyǵy ony sońǵy sátte aldyńǵy shepti nyǵaıta túsýge májbúr etken sııaqty. Sóıtip, Robın van Persıdiń ornyn Klas-Iаn Hýntelaar bas­ty. Bulardyń báriniń sońynan Sabelıa aqyrǵy aýys-túıisti jasady. Onyń yrqymen shabýyldy kúsheıtý maq­satynda Esekel Lavessıdiń orny­na alańda Maksı Rodrıges paıda bol­dy. Soǵan qaramastan, tablodaǵy esep 0:0 degen qalpynan myzǵymaı qoıdy. Ekinshi ekstra-taımda Argentına quramasy gol soǵýdyń tamasha bir múmkindigin tıimdi paıdalana almady. Eger qaqpashy Iаsper Sıllessenmen betpe-bet kelgen Rodrıgo Palasıo ony aldap óte alǵanda, matchtyń taǵdyry tolyq sheshilýi ábden yqtımal edi. Sol sııaqty Messı jetkizgen dopty qabyl­dap alǵan Maksı Rodrıges óte jaqsy pozısııadan durys soqqy jasaı alǵan joq. Nátıjesinde fınalǵa aparatyn ekinshi joldamanyń taǵdyryn penaltı serııasy arqyly sheshýge týra keldi. Sonymen, 11 metrlik soqqylardyń da kezegi jetti. Jerebe boıynsha ony Gollandııa quramasy bastady. «Núktege» birinshi bolyp Ron Vlaar keldi. Onyń urǵan dobyn qaqpashy Serhıo Romero qaıtaryp tastady. Al argentınalyqtar soqqysyn bastaǵan Lıonel Messı múlt ketken joq – 1:0. Gollandııalyqtar Aren Robbenniń kúshimen esepti teńgerdi – 1:1. Sosyn Esekel Garaı amerıkalyqtardy qaıta alǵa shyǵardy – 2:1. Budan keıin eýropalyq Ýeslı Sneıderdiń urǵan dobyn Romero taǵy qaǵyp jiberdi. Munyń esesine, argentınalyq Serhıo Aýero dopty qaqpa toryna top etkizdi – 3:1. О́z komandasy úshin tórtinshi soqqyny jasaǵan Dırk Keıt te odan qalyspady – 3:2. Endi bárin argentınalyqtar soǵatyn sońǵy soqqy sheshýi ábden múmkin edi. Bul rasynda da solaı boldy, Maksı Rodrıges urǵan dop ta esh tosqaýylsyz qarsy qaqpaǵa gúmp etti – 4:2. Osy arqyly Argentına quramasy túpki jeńisti qamtamasyz ete bildi. Endi 13 shilde kúni ótetin fınaldyq shaı­­qasta Germanııa jáne Argentına qu­ra­malary kezdesedi. Match Astana ýa­qy­tymen túngi saǵat 02-00-de basta­lady. Al úshinshi oryn úshin talas sol kúni saǵat 03-00-de sóreden shyǵady. Serik PIRNAZAR, «Egemen Qazaqstan».