Tártip mektepten bastalady

Shyny kerek, bilim sapasyn arttyrý, attestattaý júıesin jáne pedagogterdi yntalandyrý tásilderin jetildirý eń ózekti máselelerdiń biri bolyp otyr. Áýeli mınıstr osy túıtkil tóńireginde áńgime qozǵap, ustazdardy taza eńbegine senýge shaqyrdy.

«Memleket pedagog mártebesin kó­terý maqsatynda birqatar is-sharany qolǵa alyp jatyr. Onyń ishinde muǵalimderdiń jalaqysyn kóterý – júzege asyrylǵan basty qadamnyń biri. Mınıstrlik bul baǵyttaǵy jumysty jalǵastyra beredi. Muǵalimderdi attestattaý júıesin je­til­dirý boıynsha keshendi jumys júr­gizilip, portfolıo qalyptastyrý bary­sy qaıta qaralyp jatyr. Keleshekte mu­ǵa­limniń jetistigi onyń árbir oqý­shy­synyń jetistigimen baǵalanatyn bolady. Elimizdiń jetekshi pedagogteri – pedagog-sheberler men pedagog-zert­teýshiler bilim salasynyń barlyq mama­ny úshin úlgi bolýy kerek», dedi ustaz­dar qaýymyna júkteler mindet pen ja­ýap­kershilik jú­gin atap ótken mınıstr.

Onyń aıtýynsha, Jetisý oblysynda barlyǵy 15 myńnan asa muǵalim eńbek etedi. Onyń ishinde 2 309 pedagog-zertteýshi, 63 pedagog-sheber bar.

Shalǵaıdaǵy oqý uıymdaryna barǵan bas ustaz mektep dárethanalarynyń jaǵdaıymen tanysyp, oqý oryn­daryn­daǵy dabyl túımelerin, tótenshe jaǵ­daı kezindegi jedel áreket etý qyzmetin, balalar qaýipsizdiginiń qamtamasyz eti­lýin jáne ashana jumystaryn uıymdastyrýdy tekserdi. Qaýipsizdik sharalaryn synaqtan ótkizgen bilim uıymdarynyń qataryndaǵy Dánesh Raqyshuly atyndaǵy orta mektepti aralap kórip, Y.Altynsarın atyndaǵy orta mektep muǵalimderimen pikirlesti. Budan keıin Ǵ.Beısembaev pen Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi tóraǵasynyń birinshi orynbasary Dmıt­rıı Malahov qaladaǵy bilim meke­me­leriniń basshylaryna, ustazdar qaýy­myna sóz arnap, bilim salasyn damytýǵa qatysty oılaryn ortaǵa saldy.

D.Malahovtyń aıtýynsha, memle­kettiń turaqty damýyna kesirin tıgizetin sybaılas jemqorlyq bilim salasyna dendep enip, tamyryn jaıyp bara­dy. Sondyqtan «juqpaly» derttiń aldyn alý, bilim mekemelerine túsindirý jumystary turaqty ótkizilip keledi. Ol sońǵy úsh jyldyń ishinde Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agent­tigi bilim salasyndaǵy paraqorlyqqa qatysy bar 300-den astam qylmysty tirkegenin, 192 adamnyń qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵanyn, onyń 140-y sottalǵanyn atap ótti. Bulardyń qatarynda Kóksý aýdandyq bilim bóli­miniń basshysy Seıitnııazov pen zańgeri О́telbaev, Almaty oblystyq bilim bas­qarmasynyń basshysy Omarova, bas­qarmanyń ǵylymı-tájirıbelik orta­lyǵynyń basshysy Meńlibaev, bólimniń bas mamany Abdoldanova, Panfılov aýdandyq bilim bóliminiń býhgalteri Mýhamerova bar. Osyǵan oraı bilim salasy jiti qadaǵalaýǵa alynyp, sybaılas jemqorlyqqa qatysy bolýy múmkin árbir áreket tekserýge alynyp jatyr. Bul oqý-aǵartý salasyndaǵy ádildikti, adaldyqty qalyptastyrýǵa septigin tıgizedi. Paraqorlyqqa qatysy bar jan jazasyz qalmaıdy.

Oqý-aǵartý mınıstrligine qarasty Bilim salasyndaǵy sapany qamtama­syz etý komıtetiniń tóraǵasy Ernur Dáýenov bilim salasyndaǵy biliksiz muǵa­­lim­der­di irikteý jumystary jal­ǵasa­­tynyn, soǵan oraı ustazdar qaýy­my jańa oqý jylynan bastap attestat­taý­dan ótkiziletinin atap ótti. Onyń aıtýyn­sha, byltyr Jetisýda 116 peda­gog kon­kýrssyz jumysqa qabylda­­nyp, ­mı­nıstrliktiń buıryǵy buzylǵan. So­ny­men qatar bıylǵy oqý jyly aıaq­ta­lardyń aldynda elimizdiń barlyq óńi­rinde emtıhan alatyn muǵalimderge, mektep dırektorlarynyń orynbasarlaryna 9, 11-synyp oqýshylary­nan aqsha jınaý deregi anyqtalyp jatyr. Ata-analar men synyp jetekshisi uıymdastyratyn mundaı áreketten mektep basshylyǵy habardar. Mysaly, Almatydaǵy bir mekteptiń muǵalimi jo­ǵary synyp oqýshylarynan 5 myń teńgeden jınaǵany úshin ustalsa, mektep dırektory qatań sógis alǵan. Sondaı-aq qalalyq, aýdandyq bilim bólimderi men mektep dırektorlary, balabaqsha meńgerýshileri ózderine unamaıtyn pe­dagogterdi jumystan jónsiz shyǵaryp, zańbuzýshylyqtarǵa baratyny belgili bolyp otyrǵanyn atap ótken E.Dáýenov pedagogpen eńbek shartyn negizsiz buzý jıilep, pedagogıkalyq ádep keńesi dırek­tordyń jeke basyn qorǵaıtyn qu­ral­ǵa, qolshoqparǵa aınalǵanyna, soǵan oraı ustazdar arasynda sottasý kóbeı­genine toqtaldy.

Oqý-aǵartý mınıstriniń aıtýynsha, endi mektepte aqsha jınalatyn bolsa, 7 mln teńge aıyppul salynady. 5 myń teńge alamyn degen muǵalim, dırektor jumystan ketip, bas bostandyǵynan ­aıyrylýy múmkin.

«Osyny eskerip qoıyńyzdar. Mem­­le­­ketten tıisti qarjy bólinip, jyl ót­­ken saıyn jalaqy ósip jatyr. Esh­kim­nen eshteńe jınaýdyń qajeti joq. Odan bó­lek, attestattaý máselesin tú­gel­deı qaıta qarastyryp jatyr­myz. Hal­qy­myz «Aýrýyn jasyrǵan óle­di» deı­di. Muǵalimniń bilim-biligi jetis­pese, ornyna basqa adam alý kerek. Ony aqsha­men sheshýge talpynǵandar ja­zasyz qalmaıdy. Negizi attestattaý muǵa­lim­niń jetistigi emes. Ustazdyń jetistigi shákirt­teriniń bilim deńgeıimen ólshenedi. Sol úshin muǵalim oqýshynyń bilim sapasyn kóterýmen aınalysýǵa tıis. Al mek­tepke kerekti qural-jab­dyqtarmen jáne kórneki­liktermen qam­ta­masyz etý oblystyq, aýdandyq, qala­lyq bilim basqarmalary men mektep dırektorlarynyń mindeti bolýy kerek», dedi Ǵ. Beısembaev.

Mınıstr Jetisý oblysyna jasa­ǵan jumys saparynda shalǵaı eldi meken­der­degi birqatar bilim uıymyn ara­la­dy. Aqsý aýylyndaǵy tarıhy te­reń­nen tamyr tartatyn ǵasyrlyq tarı­hy bar «Mamanııa» mektebinde de bol­dy. «Mamanııa» mektebiniń qutty shańy­ra­ǵynan elimizdiń belgili memleket jáne qoǵam qaıratkerleri shyqqan. Olar­dyń qatarynda alashordashy Muhamedjan Tynyshbaev, qazaq ádebıetiniń klas­sıgi Ilııas Jansúgirov, Jumahan Kúderın, aǵartýshy Bilál Súleev, aka­demık Júrimbek Sydyqov, jazý­shy Kákimjan Qazybaev bar. Bıyl atal­ǵan mekteptiń negizi qalanǵanyna 124 jyl toldy. Mektep ǵımaratynda pedago­gıkalyq ujymmen kezdesý ótkizgen mınıstr aýyl mektepterin damytý boıynsha jasalyp jatqan is-sharalarǵa toqtalyp ótti.

Sondaı-aq mınıstr Sarqan, Alakól aýdandarynyń pedagogterimen kezdesýde bolashaqta aýyl mektepteri otandyq bilim berýdi damytýdyń draıverine aınalýy kerektigine basa nazar aýdardy. Aýyl mektepterin damytýdyń jańa baǵ­darlamasy osy baǵyttaǵy mańyzdy qa­damǵa aınalady. Mınıstrlik aýyl oqý­shylarynyń jalpy bilim beretin pánder boıynsha respýblıkalyq olım­pıadasyn ótkizý josparyn ázirleý ústinde.

Jetisý oblysy