«Alma» albomy – Memlekettik óner mýzeıi qoryndaǵy qazaqstandyq sýretshilerdiń, grafıka ókilderi men músinshilerdiń týyndylaryn toptastyrǵan alǵashqy taqyryptyq ıllıýstrasııalanǵan jınaq. Bul tańdaýly basylym Almaty qalasynyń rámizi sanalatyn alma jemisin san alýan qyrynan sıpattaǵan qylqalam sheberleriniń úzdik jumysymen tanystyrady. Albomǵa murajaı qorynan Qazaqstandy almanyń otany retinde áıgilep, tereń málimet beretin 90 jaýhar engen. Reprodýksııalarǵa belgili ónertanýshy, Qazaqstannyń mádenıet qaıratkeri Ekaterına Reznıkova túsinikteme bergen.
Alma – Alataýdyń qazynasy. Almatynyń maqtanyshy. Álemdegi 2 500-den asa alma aǵashy suraptarynyń atasy bolyp moıyndalǵan «Malus sieversi» degen atpen belgili jabaıy almanyń jurnaǵy tek Qazaqstanda ǵana ósetinin búgingi ǵylym rastap otyr. Bul shyndyq shyǵarmashylyqpen shuǵyldanatyn sheberlerge shabyt beredi. Kórme túrli býyndaǵy sýretshiniń sheberhanasyna sholý jasaǵan ispetti. Talantty qylqalam ıesiniń qııalynan týǵan shyǵarmalarda jupar ıisine deıin sezilgen ásem gúlzar baqtar, berekeli egis dalasyndaǵy eńbek, shyryndy jemis natıýrmorttary shynaıy kórinis tapqan. Ekspozısııada qazaq natıýrmortynyń alǵashqy avtory atanǵan kásibı sýretshi Aısha Ǵalymbaevanyń shyǵarmalary, ásirese onyń alma beınesindegi «shyryndy» kompozısııalary túsiniń erkindigimen, qanyqtyǵymen kóz tartady. Dál osy natıýrmort kórme keńistiginde zańdy túrde basty janrǵa aınalǵan. Ǵanı Baıanovtyń «Jemister» eńbeginde urpaqtar sabaqtastyǵynyń úzdiksiz tizbegi baıqalady, al alma – urpaqtyń órken jaıýyndaǵy mańyzdy beıne. Jastyq shaq pen júzinen sulýlyǵy tógilgen jemis jınaýshylardyń beınesi Aısha Ǵalymbaeva, Evgenıı Ýmyskov, Marııa Lızogýbtyń kartınalarynda birin-biri tolyqtyryp, jan dúnıesiniń úılesimi qýanysh tolqynynda turǵanyn ańǵartady.
Qazaqstandaǵy grafıkalyq ónerdiń betkeustar ókilderiniń biri Evgenıı Sıdorkınniń Almatyny jyrlaǵan úzdik kartınalary qatarynda alma taqyryby aıryqsha oryn alady, onyń sándi ári molshylyqqa toly «Almaty almalary» uzaq jylǵy eńbeginiń kósh basynda tur. Al Konstantın Baranovtyń osy attas serııasy jyl mezgiliniń ár kezeńindegi alma baǵynyń myń boıaýly reńi men kóńil kúıdi kórsetedi.
Alma tek keskindeme men grafıkada ǵana emes, sondaı-aq músin ónerinde de mańyzǵa ıe dara taqyrypqa aınalǵan. Erkin Mergenov «Uly Otan soǵysynda qaza tapqan sýretshi qazaqstandyqtarǵa arnaý. Alma-Apa» degen aıryqsha ataýy bar arnaý týyndysynda este qalarlyqtaı erekshe beıne jasaıdy. Músinshi Tólegen Dosmaǵambetov te «Alma aǵashynda» týyndysynda sıýjetti beıneli túrde jınaqtap, áıel zaty men jumaq dińin shendestire, tyń pálsapasyn «álem anasy» degen qunarly ıdeıa qazyǵyna baılaıdy.
Almatydaǵy Klasterlik bıýro dırektory mindetin atqarýshy Amır Pırıchtiń aıtýynsha: «Bul joba Malus sieversii jabaıy alma aǵashynyń biregeıligin jáne onyń bolashaq urpaq úshin jahandyq mańyzdylyǵyn kórsetedi». Ábilhan Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner murajaıynyń dırektory G.Jumabekova baspa qyzmetindegi jemisti yntymaqtastyǵy úshin joba seriktesterine alǵysyn bildirdi.
«Cultural Dialogue» qorynyń dırektory Janna Mámbetova: «Joba óner, ǵylym jáne mádenı mura álemin úılesimdi túrde biriktirip, tabıǵat pen mádenıettiń ózara kúrdeli baılanysyn ortaqtastyrýǵa baǵyttalǵan. Bul bizdiń kórkem shyǵarmalarymyz ben olardy dúnıege ákelýge shabyttandyratyn tabıǵat álemi arasyndaǵy tereń baılanystyń dáleli retinde qyzmet etedi», dep atap ótti. Rasynda da, tabıǵattyń osy bir ǵajaıybynyń biregeı pishini, túsi, hosh ıisi men dámi – álemdik jáne Qazaqstan óneriniń shabyt kózi.
«Alma» albomynyń jibek baýyn qıǵan tusaýkeser saltanatynyń rásimine kórnekti pomologter men jemis-jıdek daqyldaryn zertteýmen aınalysatyn ǵylymı-zertteý ınstıtýttarynyń basshylary qatysty. Albomnyń bir-bir danasy ǵylymı-zertteý mekemeleriniń kitaphana qoryna tapsyryldy. «Qazaqstan – almanyń otany» degen ımıdjdi nyǵaıtýǵa yqpal etetin sımvoldyq syılyq retinde taralymnyń kóp bóligi elimizdiń sheteldegi dıplomatııalyq ókildikteri men konsýldyqtaryna tartý etildi. Almany tanymnyń, ómirdiń, otbasynyń sımvoly retinde túrli maǵynada túsindirgen jınaqtyń beıneleý ónerindegi mańyzyn zertteýshi mamandar joǵary baǵalady.
ALMATY
