Qaı zamanda da ustazdyq ulyq mamandyq sanalǵan. О́mirge jańadan qadam basqan, ómirdi endi tanyǵan jas óskinniń saýatyn ashyp, oqýǵa degen qushtarlyǵyn oıatqan asyl ustazdyń qadiri de árqashan bıik. Jer betinde muǵalimnen asqan bilimdi, muǵalimnen asqan aqyldy adam joq sııaqty kóremiz. Jer betinde eshkim kitap oqymaı ketse de muǵalimder oqıtyn sııaqty kóremiz. Bul – zańdylyq. Al qazir, baıqasaq, kitap oqymaıtyn, gazet-jýrnalǵa jazylmaıtyn muǵalim kóp. Eń soraqysy, qazaq ádebıeti páninen beretin muǵalimderdiń ózi kitap oqymaıdy. Biraq oqymaǵan shyǵarmasy týraly saspaı sabaq ótedi. Jattandy. Jospardan aýytqymaıdy. Bul sózimniń shyn mysaly – árbirińizdiń áýletińizde bir muǵalim bar ekeni sózsiz. Jáne onyń qazaq tili men ádebıetinen beretini sózsiz. Ol keıipker aýyldaǵy óz úıimde de bar. Mundaıda «sanany turmys bıleıdi» degen aqtalý da artyq bolar. Paradoks. Ustaz týraly qalyptasqan kirshiksiz taza oı, bıik baǵa jáne shyn ómirdegi bilimsiz muǵalim.
Kúni keshe ǵana el astanasynda alaman aıtys ótti. Sheshen halyqtyń baǵzydan kele jatqan ulttyq óneri qazir de keńinen nasıhattalyp-aq jatyr. Aýyl-aýdannyń toıy bolsa da, aqyn-jazýshy, batyrdyń mereıtoıy bolsa da basqasy bolmasa da aıtys ótedi. Qazaq ózi toıshyl halyq qoı. Áli de solaı. Eshqandaı dýman aıtyssyz, at jarysy men kókparsyz, kúressiz ótpeıdi. Baǵy ozǵanǵa kólik beredi, qarjysy da az emes. Bireý muny memlekettiń ult mádenıetine jasaǵan qamqorlyǵy dep túsiner. Bálkı. Biraq naýqanshyldyqtan týǵan bul jıyn-toılardyń taǵylymy qaısy? Qoǵamǵa ne úıretedi? El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev ta: «Qazir «Toıyń toıǵa ulassyn» dep ándetip, toı toılap júretin ýaqyt emes. Búgingideı tehnologııanyń zamanynda toı-tomalaqtyń áńgimesin aıtyp, bir-birin asyra maqtap, as iship, aıaq bosatqanǵa rıza keıipte júrý ádetinen arylý kerek», degen edi.
Shyn máninde, naýqanshyl mádenı merekesi kóp ulttyń rýhanııaty qalaı damıdy? Qazaqsha sapaly kitap shyǵarýǵa, ony oqytýǵa, satýǵa talpynbaıtyn ulttyń rýhanııaty qaı deńgeıde? Qazirgi ádebıetten, gazet-jýrnal oqýdan, jalpy jazý-syzýdan halyqtyń habary joqtyǵynan, jazyp júrgen bárimizdiń óz álemimiz, al rýhanı ómirden tym alys qarapaıym jurttyń óz álemi qalyptasty. Jáne ýaqyt ótken saıyn qarapaıym halyq rýhanııattan alystap barady. Bul – qasiret. Aqynnyń óleńin ádebı ortadaǵy qaýymnan basqa jurt oqymaıdy. Árıne, salystyrmaly túrde alǵanda. Jazýshynyń jan azabynan týǵan shyǵarmasynyń da hali osyndaı. Túptep kelgende, gazet oqıtyn adam sıredi. Al jýrnalıster kim úshin jazady?
О́z erkimen kitap satyp alyp oqymaıtyn, óz erkimen gazetke jazylmaıtyn búgingi qoǵamda ulttyq rýhanı qajettilik nege tómen? Buǵan buıryq kerek pe, jospar qajet pe? О́z elimizde ózimiz bımiz. Halyqqa nege táýir kitap shyǵara almaı júrmiz? Ultqa nege qazaqsha kitap, gazet oqyta almaı otyrmyz?
